867
Mensura sanguinis emittendi.
Mensura sanguinis triplex.
Magna mensura quibus morbis conueniat.
Virium defectionis in mittendo sanguine indicia
86 DE MEDICINA VETERI ET NOVA
bo attonito, qui Graecè ἀποπλήξia nominatur, obnoxiam reddat.
MATHETES, Quantum in vnoquoque affectu peculiari¬
ter emittendum erit, superiùs quidem pro ratione virium sangui¬
nis detrahendi modum aestimandum esse docuisti: nunc quoque
propriam & definitam ipsius mensuram discere cupio? GERON,
Rectè facis. nam hoc incognito frustrà, imò perniciosè vena inci¬
detur. Est autem legitimus euacuationis modus, qui ex morbi ma¬
teria citra insignem virium lęsionem detrahitur: ac triplex eius spe¬
cies est, nempe summa, media & infima. prima totam materiam
morbi adimit, aut certè plurimam: altera partem illius tollens, re¬
liquam reddit leuiorem. tertia adeò exigua est, vt nihil aegrum le¬
uet. MATH. Quibus singulae affectibus conueniunt? GERON, Summa
magnis, vt febribus continuatis, & ardentissimis vehementissi¬
misque doloribus, & maximis partium interiorum inflamationi¬
bus: modò vires integrae sint, & validae. in his enim tandiu san¬
guis fluere sinetur, donec color ipsius mutetur: vel dolor mitesce¬
re incipiat: nisi nimiùm sit impactus, aut vires exhaustae resoluan¬
tur. quòd cùm fit, cursus sanguinis supprimendus est: ac quod su¬
perest, alia vice detrahendum: nunc eodem die: nunc altero. Cae¬
terûm magna ista sanguinis detractio, etiam praecauendis mor¬
bis idonea est. apud veteres ea tres libras continebat: hodie vna
nobis, aut octo decémue vnciae fatisfaciunt. media verò tum ma¬
gnis morbis, si vires minus valeant, tum mediocribus, si integrę
sint. atque haec olim sesquilibra constabat. infima exiguis: quan¬
quam hi etiam à natura sola valentiore adhuc, sine vllo medicinae
pręsidio curari soleant. Eiusmodi mensura etiam in magnis mor¬
bis detrahitur, cùm medicinam istam nonvniuersam, sed in vices
diuidere, ob virium imbecillitatem cogimur. Ista libram olim
xigebat. nunc summa dici potest. MATHETES, Quid si vires omni¬
deficiant? GERON, Tunc nulla conuenit. siquidem ex Hippo¬
cratis praecepto, malo victis & deploratis manus admouenda
non est, MATHETES, Quanam vires defecturas indicant? GE¬
RON, Praeter ea quae supra recensuimus, labascens fluoris sangui¬
nis tenor, pallidus faciei color, oscitatio, pandiculatio, aurium tin¬
nitus[sic], oculorum suffusio, singultus, nausea, quae cor natiuo calo¬
re destitutum languescere testantur: ita tamen vt aegres adhuc lo¬
quatur, audiat, & praesentes cognoscat. Non autem intelligo hîc
eiusmodi animi defectum, qui ex timore, vel ignauia, vel acri hu¬
more os ventriculi pungente oritur: nec pręcipitem omnium vi¬
rium lapsum, quo omnes externas actiones intercipi suprà dixi¬
mus. MATHETES, Quid absoluta sanguinis detractio commodi
adferre solet? GERON, Febris ardorem extinguit, pleuriticis al¬
uum citat,