COMMENTARII
SECVNDI
DIALOGVS
IIII.
115
quis
purgare
voluerit,
fluida
facere
conuenit.
Arabes
&
Barbari
hanc
praeparationem
cum
vera
concoctione
confundunt:
quan¬
quam
magno
discrimine
inuicem
discrepent.
Nam
concoctio
maturatoria,
quàm
πεπασμὸν
vocauimus,
à
natura
tantùm
fit,
id¬
que
secundum
ordinem
dierum
criticorum,
&
in
febribus
potis¬
simûm.
praeparatoria
verò
à
medico
praestatur,
non
longo
tem¬
pore,
sed
vno,
vel
altero
die:
nec
solum
in
humoribus
putridis,
qui
febrim
excitarint,
sed
etiam
in
alijs:
qui
licet
excrementicij
ac
synceri
non
sint,
tamen
educi
debent:
quia
medicus
persectè
il¬
los
agnoscere
non
potest.
estque
majus
periculum
in
mora,
quàm
in
euacuatione
innutili.
MATHETES,
Quid
autem
sibi
uult
illud
Hippocraticum,
quo
corpora
fluida
esse
pręcipit?
GERON,
Vt
hu¬
mores
qui
purgari
debent
fluidi,
hoc
est
tenues,
nullius
lentoris
particepes
sint,
&
meatus
per
quos
purgatio
futura
est,
adaperti.
MATHETES,
Sed
cum
medicus
vbique
ferè
naturam
imitari
de¬
beat,
quid
in
tenuibus
humoribus
cum
affligunt,
agendum?
nam
si
inspissandos
dicas,
iam
non
erunt
fluidi
ad
expellendum
i¬
donei?
GERON,
Rectè
sentis,
sed
illud
hic
tibi
obseruandum
est,
quòd,
cùm
dico
tenues
inspssandos,
illos
intelligam,
qui
per
tus¬
sim
expurgandi
sunt:
nam
sicut
crassa,
&
lenta
materia
adeò
inhae¬
ret
arteriae,
vt
difficulter
ab
ea
posset
auelli:
ita
tenuis
&
aquo¬
sa
prius
per
guttur
&
asperam
arteriam
delabendo
in
pulmo¬
nem
funditur,
quae
à
spiritu
concitata
per
tussim
subduci
queat.
Quare
inspissari
debet
eatenus,
vt
neque
aquosam,
neque
visco¬
sam
essentiam
acquirat,
sed
quae
expulsioni
accommodata
sit.
MA¬
THETES,
Cur
id
non
in
aliarum
partium
humoribus
curatur,
vt
tenues
inspissentur,
pręsertim
cùm
id
tota
Arabum
familia
doce¬
at?
GERON,
Quia
dissimili
ratione
partes
spiritales,
&
alij
euacu¬
ari
solent:
id
quod
Galenus
clarè
in
secundo
de
symptomatum
causis
indicat.
At
neque
idem
in
omnibus
motionis
modus
cerni¬
tur:
neque
ab
eadem
fieri
facultate,
sed
quae
ab
vtero,
vel
intestinis,
vel
ventriculo,
vel
uesica
excernuntur:
his
ipsa
quidem
membra
circundantur:
simili
modo,
id
quod
in
illis
continetur,
expellen¬
tes,
quo
manus
aliquid
exprimunt.
Facultas
autem
quę
hunc
mo¬
tum
efficit,
ex
quatuor
naturalium
virium
vna
existit.
At
quando
in
asperis
arterijs
quippiam
continetur,
cùm
durae
sunt,
&
cartila
gineae,
eóque
circa
id
quod
intra
se
habent,
contrahi
nequeant:
natura
vehementi
spiritus
ad
exteriora
impetu
producit,
tussim
excitans.
Ea
fit
per
eadem
instrumenta,
per
quae
magnae
&
vehe¬
mentes
fiunt
expirationes,
quas
Gręci
ἐκφυσησεις
quasi
efflationes
appellant,
vt
tussis
nihil
aliud
sit,
quàm
vehementissima
efflatio
eorum,
quae
spiritus
copiosissimus,
&
citatissimus
forâs
erum¬
K
4
Praeparatorio
Concoctio.
Corpus
fluidum.
Qualis
in
thorace
humor
expulsioni
idoneus.
Varij
motus
naturae
in
diuersis
diuersis.
Facultus
motuum
Tussis.
Efflatio.