Euacuatio
humo
rum,
quibus
mo¬
dis
siat.
Purgantium
na¬
tum.
210
DE
MEDICINA
VETERI
ETNQVA
nutrimentum:
impurus
autem
vel
nullum,
vel
insalubre,
vel
poti¬
us
exitium
gignit.
MATHETES,
Qua
ratione
&
modo
euacuatio
ista
humorum
fieri
solet?
GERON,
Aliâs
per
aluum:
aliâs
per
vo¬
mitum.
vtro
autem
modo
tentetur,
Graecis
φαρκακεία,
vel
καθάρσις,
nobis
purgatio
nuncupatur,
toti
corpori
accommodata.
At
quae
per
vrinas,
aut
sudores,
alioue
modo
perficitur,
minus
principalis
est,
vt
antea
explicauimus.
MATHETES,
Quam
habent
purgan¬
tia
naturam?
GERON,
Similem
propemodum
eorum,
quae
assum¬
pta
homini
perniciem
adferunt:
vnde
gręcis
δηλητήρια,
&
φθαρτικὰ,
nobis
venenosa,
&
exitialia,
vocantur.
verùm
ab
his
venenis
illa
dissident:
quòd
etsi
eodem
modo
&
pondere
sumantur,
non
ta¬
men
perinde
occidant.
nam
moderata
prosunt:
immoderatiùs
assumpta,
quantitate
ipsa
offendunt.
MATHETES,
Qua
facultate
humores
educunt?
GERON,
Attractrice:
quae
tamen
nihil,
nisi
ca¬
loris
nobis
insiti
ope,
&
auxilio
pręstare
potest:
quia
cùm
medica¬
menta
fuerint
assumpta,
haec
ipsa
extenuat,
comminuit,
&
calefa¬
cit,
inciditque,
vt
humores
noxios;
singula
sibi
familiares,
ac
pro¬
prios
in
ventrem
attrahant,
quos
natura
deinde
tanquam
vitae
hostes,
&
aduersarios
expellit.
MATHETES,
In
quo
vis
ista
consi¬
stit?
GERON,
In
totius
naturae
proprietate.
MATHETES,
Cur
non
in
simplici
quodam
temperamento?
GERON,
Quia
plaeraque
me¬
dicamenta,
quamuis
simplicia
videantur,
diuersis
tamen
con¬
stant,
naturis,
&
qualitatibus:
quod
in
cinci
semine
animaduerti¬
tur.
Nam
&
calidum
est,
&
naturam
pituitae
ducendae
idoneam
obtinet,
sicut
brassica,
alome,
rosa,
lenticula,
&
similia
extenuandi
facultatem
habent
exiguam,
qua
purgant:
spissandi
autem,
qua
a¬
stringunt,
ampliorem.
Quia
verò
corporum
status
affectusque
nunc
leuia
medicamenta
ad
aluum
emolliendam
subducendamque:
nunc
paulò
his
valentiora:
nunc
mediocria
ad
humores
inferiùs
educem
dos,
vel
ad
vomitum,
vel
ad
vrinam
mouendam:
nunc
acriora
de¬
siderant,
quatuor
etiam
illorum
classes
esse
statuendas
iudica¬
mus.
Primam
lenissimorum:
quae
aluum
duntaxat
emolliunt,
lu¬
bricánque
reddunt,
&
excrementa
eius
subducunt:
vnde
Graecis
μαλακτικὰ,
vel
ὑπακτικὰ
γάστρος,
vel
ἐκκοπρωτικὰ
dicuntur,
partim
cibi,
partim
medicamenta.
His
non
multò
efficaciora
sunt,
quę
aluum
subducendo,
etiam
humores
peculiares
in
ventriculo
primísque
venis,
&
intestinis
contentos:
alia
quidem
biliosum:
alia
pituito¬
sum:
alia
melancholicum:
alia
mixtum
euacuant,
ad
secundam
re¬
ferimus.
Ad
tertiam
autem
mediocria,
quae
humores
ventriculo,
intestinis,
iecori,
lieni,
&
renibus
inhaerentes,
sine
molestia,
&
pau¬
latim
extrahunt,
sic
vt
aluum
etiam
postea
mollem
&
lubricam
retineant.
Quartę
acerrima
attribuimus:
quae
vniuersum
corpus
vehemen¬