867
Cerae species quo
modo mutari de¬
beant.
Cera noua quan¬
do vtilis.
Cerae albae vsus.
786 DE MEDICINA VETERI ET NOVA
quàm oleum solum potest, vt calefaciat, vel refrigeret, exiccet,
vel humectet: emolliat, vel induret, astringatque, vel concoquat,
vel digcrat, vel dolorem sedat, modò oleum & cera parti affectę,
& morbo eius sint accommodata. Nam aliud ventriculo, aliudie
cori, aliud lieni, aliud vtero, aliud pectori conuenit. MATHETES,
Quot modis fiunt cerata? GERON, Varijs. primum ex cera, & o¬
leo, sicut etiam veteres facere consueuerunt, sic tamen, vt ad cerae
vnciam, olei triens ponatur: aut certè prout liquidiùs, aut solidi¬
ùs habere volueris. Deinde ex emplastris oleo liquatis, cùm scili¬
cet pars affecta emplastri duriciem ferre nequit. Sic enim cera¬
tùm fit, vt firmiùs, & tenaciùs adhaereat, quàm vnguentum. mol¬
liùs autem sit quàm emplastrum. Interdum etiam ex resina cum
alijs, vt magis adhaereat: interdum ex puluere quorundam. Hu¬
ius autem sumitur drachma, vel duplum eius: olei, vel succorum
vncia: cerae durę drachmę quinque, vel semuncia tantum: resinae
momentum. nullum autem aliud cohaerens adiungitur. Cùm e¬
nim lacrymae quaedam induntur, vt pix, minus cerae addi solet,
aut argenti spuma diutiùs in oleis, aut adipibus coqui. Sin autem
seuum, quod adipe duriùs est, misturae imponatur, minus cerae
& resinae reliquis adiungetur.
OBSERVATIO.
Pro actionis quam exequi desideramus, & temporis ratio¬
ne, cerae species mutari debent. Nam si quid solui, vt thorax, aut
alia quaeuis pars astricta, aut dilatari, aut emolliri postulat, aut si
dolor leniendus est, cera noua, recens & pinguis, vel quae facilè e¬
mollescat, eligenda est. Sin autem refrigerari quippiam, siccari,
repelli, indurari, astringíque oporteat, recens cera candida adde¬
tur. Nam quae adiaphona seu pellucida euasit, aquae fortis acri¬
moniam seruat. Noua autem frequenti lotione ob pinguem il¬
lam & aëriam essentiae suae portionem, indiget, vel irrigata aqua
frigida, & aceto quod inter dealbandum additur, indurata siccior,
& frigidior redditur. Rectè igitur vnguentum resumptorium, &
alia resoluentia ex flaua recentíque cera, quae facilè mollescat, uel
liquescat: ceratum autem refrigerans Galeni ex alba componitur,
& in hyeme plus cerae, minus olei admiscetur. nam quae tunc fa¬
cilè liquescunt, diutiùs coqui solent. Cùm itaque varia cerato¬
rum componendorum ratio existat, ea quę verè cerata dicuntur,
partim ab unguentis, & linimentis differunt, quòd ceram recipi¬
ant vnguentum enim rosaceum ceratum dici posset, si cerae esset
particeps. reliqua autem, quae resinas, lacrymas, & alia simplicia
sicca recipiunt, emplastra veriùs quàm cerata dicuntur: vt quod
ad Arnoldum refertur. Si itaque ceratum crassiùs, & duriùs esse
cupias,