477
Paracelsus
dicit Materi¬
am morborum,
Tartarum vi¬
delicet, dupli¬
cem esse, Bola¬
rem qualem
habent lactici¬
nia, carnes,
pisces: & Vi¬
scosum, Bitu¬
minosum, Mu¬
cilaginosum,
cujusmodi ex¬
crementum in
se habent legu¬
mina, caules,
radices, fru¬
menta.
Resolutio
Tartari Mi¬
crocosmici
Tartarum à
Nutrimento
separans est
maximum Ar¬
canum, sine
qua claudicat
morborum Tar¬
tareorum cu¬
ratio vera.
74
PRAEFATIO.
latur, nisi vi propria expulsitva immisceatur excrementis, & simul egeratur, un¬
de alioquin quatuor species Tartari, Calculus seu Lapillus vesicae, Arena renum,
Bolus ut & Viscus seu Lutosum stomachi, item varii morbi veteribus incogniti
oriuntur. Paracelsus insuper Tartarum distinguit in Peregrinum scilicet ex ci¬
bo & potu ac Innatum (ex sanguinis hereditate) cruoris scilicet, quae Tartarea
innata dispositio medico Naturam cogere nescienti manet incurabilis, nisi bene¬
ficio Quintae Essentiae auri, quae totum corpus renovat.
Tartarus ergò seu Naturalis superfluitas (quae mucilago Salis est) omnium
coagulatorum corporum ferè mater est omnium morborum. Omnia enim ali¬
mento habent juxta medicinam etiam Venenum seu Tartaream Mucilaginosam
Impuritatem, ex ordinatione Divina. Sunt autem quatuor genera Tartari, è
quadruplicibus Elementorum fructibus nos nutrientibus originem ducentia.
Primum genus oritur ex usu crescentium TERRAE, Leguminum, Herbarum,
quibus vescimur. Secundum provenit ex illo nostro Nutrimento, quod ex A¬
qua sumimus, ut sunt Pisces, Conchylia. Tertium est in Carne Quadrupedum
& Volatilium. Quartum è Firmamento, cui Spiritus vini sua subtilitate est
simillimus, quod est validissimae impressionis, dum videlicet Aër è vaporibus
Terrae & Aquae ac Firmamenti infectus, nos postea etiam inficit, ut videmus in
acutis illis & pernitiosis morbis Astralibus, Pleuresi, Peste, Prunella, quos mor¬
bos ex stellarum impressionibus ortos universalis medicina potenter expellit.
Quatuor illa Tartari genera, in urina se manifestant, & dijudicant per
artem separationis: Indè liquet, ex quo genere Tartari morbus sit. Qui ergo
cognovit, quibus alimentis quis usus fuerit, morbum quoque cognoscet aut qui mor¬
bum cognoverit, alimenta non ignorabit: Ex quo Elemento morbus, ex eodem
quoque curalio. Si Galenus cum suis asseclis horum Excrementorum cibi & po¬
tus, maximam morborum partem in nobis parientium (quae Paracelsus sub no¬
mine Veneni & Tartari comprehendit) habuisset legitimam cognitionem, Chole¬
ra & Melancholia ex Agro medice, iam dudum radicitus evanuissent. Qui
nescit hanc Tartaream morborum materiam è cibi & potus superfluitatibus ex¬
crementitiis procedentem, fieri non potest, ut sciat, quo medio fabricator morbo¬
rum nos affligat, machinam minoris mundi destruendo & vitam expellendo: &
ignorato Tartaro nescitur quid sit id, quod spiritum coagulationis infringat, &
Tartarum à Nutrimento separet, videlicet Calor noster Naturalis, seu Calor So¬
lis &