681
130
IOAN. BAPT. VAN HELMONT
attinet, nunquam enim potui ex pulsu, vel urina,
quantumvis etiam distillata, Pestem novisse prae¬
sentem. Paracelsus equidem, eam inter morbos
hepatis, ac tartareos, satque ridiculè numerat,
prout alibi tractatu; & figmento de tartaris expu¬
gnando, ex professo prosecutus sum. Hic vir, Pesti
anonymum pulsum tribuit, quem quartum vocat.
Ego autem quanvis serio, sepiusque attenderim:
meam tamen ineptitudinem agnosco, quod ejus¬
modi pulsum offenderim nunquam. At bene circa
vitae finem inaequaliter inordinatum, formican¬
tem, ac tandem intermittentem notavi. Quartum
autem, sextumve, à reliquis diversum, ex peculiari
Pestis proditione, nunquam inveni: Sed pulsus pe¬
stilens, nequaquam mihi diversus occurrit à febri¬
bus continuis malignis. Irina ergo, & pulsùs, nun¬
quam apud meam ruditatem, detexerunt Pestem.
Imo dum penitiùs Paracelsi scripta evoluerem, co¬
gnovi illum, nunquam Peste infecto, aut mori¬
bundo astitisse. Interim Pestis judicium, gravat
conscientiam, tam respectu afflicti, quam familiae
ejusdem: eo quod Pestis, Praetorem in crimine, qua¬
dam similitudine referat, petentem vitae, atque bo¬
norum jacturam. Adeoque temerarium de Peste
iudicium crimen continet. Etenim cognovisse Pe¬
stem, ex specie insolitae febris, alteri sit facile: mihi
sane perquam difficile fuit. Pestis (dices) est cum
febri, & dolore capitis: atqui istud familiare aliis
febribus. Pestem saepe comitatur vomitus, & sopor.
At alibi id non prorsus insolens est. Sunt in Peste,
bubones, parotides, vel vesiculae: ea non in frequen¬
ter innoxiis à Peste febribus, sunt vernacula. Sunt
& Pesti maculae nigrae, quas in mulieribus ex utero
suffocatis vidi. Estque febris purpurea, itemque
ectymata plumbea, citrà Pestem. Et & Anthrax,
saepe extra Pestem obvenit. At quoties plura ejus¬
modi