156
TARTARUS
NON
medicinae
principem,
caeterosque
igno¬
rantiae
hac
sua
inventione
accusasse.
Quin¬
etiam
insuper,
ex
Tartaris
regionum,
se
depraehendere,
quibus
morbis
incolae
sint
subnoxii.
Etenim
si
Tartarus,
ne¬
que
ex
creatione,
neque
ex
maledictio
ne
fuerit
unquam,
qui
sit
morborum
origo:
frivolum
sanè,
se
eundem
investi¬
gasse
distillando,
&
reperisse,
quod
nun¬
quam
fuit.
Viderat
nempe
saxa,
in
aqua¬
rum
fundo
generari.
In
Stiria
quoque,
Sabaudia,
Valesia,
strumas
horribiles,
mi¬
serando
spectaculo,
humanam
speciem
deformare.
Deceptusque
hinc
conclu¬
sit,
ex
Tartaro
aquarum,
calculos,
stru¬
mas,
&
consequenter
omne
oppilans,
esse.
Malè
enim,
atque
in
sequacium
per¬
niciem,
nescivit,
cuncta
ex
agentibus
se¬
minalibus
oriri,
iísque
datum,
materias
sibi
substratas
traducere,
iuxta
seminum
destinationes,
ac
fines.
Enimverò
ta¬
metsi
potus
aliquis,
nocentior
sit
calcu¬
losis:
ille
tamen
nec
Tartarus
est,
nec
hinc
continet,
nec
tartari
formae
quippi¬
am
condensatur
in
Duelech
(ut
suo
io¬
co
docui)
sed
est
opus
operantis
ad
pe¬
tram
vel
bolum,
quicquid
actuali
semi¬
ne
aquis
inest.
(12)
In
vino
autem
si
quid
sit,
ad
faecem
erit
per
se,
ad
Tartarum.
verò
per
accidens;
non
autem
ad
Due¬
lech.
Frustra
enim
aquas
distillando
in¬
terrogabis,
an
potentialiter
fiant
petra.
Id
namque
sine
labore,
&
expensis,
do¬
cent
flumina,
&
fontes.
Ex
vino
autem
nunquam
petra,
Tartarus,
multoque
mi¬
nus
Duelech
fit.
Nec
faecum
etiam
plu¬
ralitas
tartarum
accusabit.
Et
nec
cal¬
culum.
Quia
Duelech
est
alterius
fa¬
miliae,
quam
Tartarus.
Hinc
quo
vina
tartaro
ditiora
sunt,
eo
saniora
contra
Duelech
esse
deberent,
si
Tartarus
alio¬
quin
abstergendis
sordibus
propinetur.
(13)
Assentior
quidem,
petrosas
aquas
esse
agrestis
indolis,
conditionis
mineralis,
&
factrices
indigestionum,
quatenus
a¬
liena
continent.
At
non
proinde
mate¬
rialiter
Duelech
continent
in
se,
quan¬
quam
occasionaliter
destruant
digestio¬
nem,
imprimant
petrosam
vitam
mediam,
unde
hominis
vegetatrix
enervata
syl¬
vestrem
illam
induit
inclinationem.
At¬
qui
istud
nil
pro
Authore
tartarorum
facit.
Longè
siquidem
aliud
est,
calculosum
fieri
occasionaliter,
ex
vi
petrifica
vitae
mediae
rerum
in
Archeum
introducta
impressionaliter
&
sigillariter:
&
calcu¬
losum
fieri
ex
tartaro
liquato,
&
reso¬
luto
in
aquis,
qui
tandem
dierum
pe¬
riodo
pristinam
reassumat
in
potante
coagulationem.
Hoc
namque
posterius
in
natura
nego:
prius
verò,
inter
ordi¬
naria
assero.
(14)
Quantum
autem
Strumas,
sive
Botia
attinet,
plerique
ex
minera¬
libus
aquis
potis,
Paracelsus
quoque
usu
cachimialium
aquarum
provenire
putant.
Ego
vero
optarem
iuxta
suam
viri
doctrinam,
per
ignem
istas
cachi¬
mias
in
aquis
ostendat,
quibus
propri¬
um
sit,
duntaxat
in
ultima
nostri
dige¬
stione,
nec
alibi
quam
circa
jugulum
coagulari.
Scio
autem
se
nunquam
in¬
venturum
in
aquis
ejusmodi
Tartarum.
Ergo
propria
lege
damnetur.
Qua
ca¬
vet
nemini
credendum,
nisi
quantum
per
ignem
demonstrare
id
valeat.
Fateor
quidem
aquae
inesse
vitam
mediam,
cui
sit
proprium
Archeum
excitare,
&
in¬
ficere
in
commutatione
boni
alimenti
non
autem
tartari
peregrini
illi
inex¬
sistentis
materialiter)
in
duritiem
pe¬
trosam.
Ad
strumas
autem
requiritur
materia,
quae
proprietate
sui
Archei,
nata
sit
praecludere
nobis
fauces,
ac
quasi
praefocare,
idque
citra
gustum
adstrictionis
aut
terrestris
acerbitatis,
(nam
aliàs
gustus
hic,
haerens
in
sinu
materiae,
prima
digestione
maturatus,
in¬
terit)
transmutataque
in
alimentum,
re¬
tinensque
pristinas
vires
vitae
mediae,
perfungitur
sua
potestate,
circa
guttur
magis,
quam
alibi.
Quae
potestas
iure
sibi
haereditario
in
alimentis,
&
hinc
in
cruore
relicta,
convertit
proximum
so¬
lidorum
alimentum
in
petrosum
ex¬
cre¬