575
SECRETIORIS PHYSICAE STVDIOSIS OMNIBVS
eruditisque ac pijs Alchemistis, gratiam & patientiae prouentum à Deo patre optimo per
IESVM CHRISTVM precatur Gulielmus Gratarolus
Bergomas, Physimedicus.
Quoniam non modò ex sapientissimi Solomonis sententia, Thesauri absconditi
nulla est utilitas: uerumetiam bonorum hominum consensu, rerum in se bo¬
narum scientia, non premenda, sed per manus tradenda est. Quum scirem ue¬
iuxta doctissimi Galeni uerba, eos qui praeclaros imitari student, non so¬
lere ea in medium adducere quae notissima sunt, sed quae paucis nota: volui
Lectores charissimi, nullius momi dentem reformidans, optima quaedam & uetusta abstru¬
sioris Physicę & secretioris artis scripta, typis antea non uulgata, sincerè & integrè, ut ad me
Dei uoluntate peruenerunt, longè tamen correctiora, uobis communia facere: quo tandem
certum uiae ducem, & aenigmatum enodationem habéretis. Neque enim sum nescius quot &
quales hactenus, quos uidere licuerit, editi sint in hac secreta facultate libri. quorum, etsi qui¬
dam satis in se boni sint, licet obscuri, aliqui tamen malè cohaerentes centones sunt, aut fra¬
gmentosi: nonnulli tam breues, uel aenigmatibus ac parabolis pleni, ut Oedipo sit opus, quo
intelligantur: quos nominatim perstringere nunc meum non est. His manuscriptis adieci¬
mus Arnaldi Villanouani, summi ea in arte uiri, scripta longè correctiora quàm quae antea im¬
pressa: praesertim illud Perfecti magisterij opusculum, quod Lumen luminum, & flos florum
nominatur: quod equidem ex antiquo exemplari manuscripto ita emendatum est, ut uulgatis
multo clarius ac certius sit. Neque cuiquam labori peperci, ut, quantum fieri per me potuit,
omnia huius artis studiosis peruia forent. Porrò mihi aliquis, animum meum ex communi
philautia metiens, obijciet, Si quid boni & certi in his scriptis habeam, unde ditescendi sit
spes, non credere se ut in publicum dem. Certè (ut paucis respondeam) nisi mundo stultus
essem propter Christum, neque hoc, neque (pro mea tenuitate) non minima quaedam alia fecis¬
sem. Sed uerò alia etiam subest causa, cur alijs, quae secretò quidam sibijpsi seruant, ego liben¬
ter protrudam: neque enim uni dat cuncta Deus, qui eam mihi, pro paterna eius prouidentia,
crucem dedit, ut tum aliàs, tum praesertim iam annos decem & amplius, nescio quo alio fato,
nisi ueritatis ergò, impeditus sim ac uexatus ab hypocritarum, aemulorum, antichristianorumque
malitia, inuidia, superbia, auaritia, multorumque aliorum (pręsertim aliquot potentium) in gra¬
titudine: ita ut uix per uocationem meam rei familiari mediocriter consulere, nedum nego¬
tiosam & perdifficilem hanc artem commodè tractare, ualuerim. quo factum est, ut hactenus po¬
tentia quidem; non adeò longinqua, diues, actu autem, ferè pauper fuerim. Idcirco ne diutius
quod alios mortales iuuare certò potest, apud me otiosè latêret, in lucem pleraque dedi: neque de
spero quin aliquando futurum sit, ut bonus ac uerè Christianus aliquis à Deo fiat, qui, cum illi
haec diuinae artis scripta profuerint, quae ipsi per artem typographicam communicaui, me
quoque si non portiunculae lapidis illius philosophorum, saltem frusti auri uel argenti partici¬
pem faciat, aliorumque ingratitudinem corrigat. Caeterùm non est quòd aliquis huiusce do¬
ctrinae filius aegrè ferat, haec etiam prauis & auaris hominibus communicata esse: cum fieri uix
possit, ut nisi quis uerè pius sit, & scientiae huius alumnus, optimum hac in re finem assequa¬
tur. imò ex his libellis non pauci suos errores ac deuia cognoscentes, bonas horas ac sumptus
melius collocabunt: nisi inani suarum quarundam receptarum (ut uocant) spe occaecati,
amplius stultescere uelint, & sua perdere. Alij titulotenus librorum studiosi, lecto titulo, li¬
brum reijcient non sine sannis ac dicterijs: ea enim est hoc tempore librorum omnis ferè ge¬
neris copia, ut etiam optimarum rerum satietas homines capiat, aut saltem libros emere, ac
ijs studere negligant. Ita fit, ut soli doctè philoponi & Deo amati, fructum immensum hinc ca¬
piant & proferant. Sunt autem hoc in nostro uolumine tot rerum naturalium & artium
cognitiones, quae mineralia ferè omnia & lapides, gemmas, crystallum ac uitrum spectant, ut
non pauci multa quae arrideant & prosint inuenturi sint: de quibus amplius dicere desino,
cum res praestò sit. Neque ego nunc in subsannatores uerae χημείας apologiam texam, cum
ne sophisticam potius (ad quam potissimùm eorum tendunt obiecta) tueri uelle uidear
tum quoniam praefatio doctissimi cuiusdam uiri in Geberum ante annos decem edita, sub
Chrysogoni nomine (quem Osiandrum fuisse non dubito) his egregiè respondeat: fusius
autem ac ualidissimis argumentis lanus Lacinius in Opere suo paucos ante annos edito: ut
alios recentiores aut uetustiores omittam, qui huius profundae artis studiosis facilè persua¬
deant. At uerò qui scire nequeunt, aut nolunt, nesciant: cui Deus fauere uult, faueat: quem
toto corde precor, ut in ultimis hisce temporibus optatum exitum huius perdifficilis & ra¬
* 3