575
24 LIGNVM VITAE
vel butyrum, & facilis fusionis, & multum de humiditate participat, ideo dicitur
esse naturae frigidae & humidae, phlegmaticae: insipidum & remissum dicitur ob
remotionem aquae acutae ac vaporis calidi & sicci, id est ferri & aeris: Quamuis (vt
dicit Razes) Veneris siccitas sit minor Martis siccitate, quia participat de argento
viuo, quod suam siccitatem contemperat: Et nota, quòd (vt ait Geb. lib.i.cap.
12: & lib. 3 cap. 7.) in corporibus metallicis communibus sunt duo sulfura neces¬
saria nostrae arti, quae in manifesto tendunt ad rubedinem, sed in occulto sunt
alba, rubea, & nigra. Quod Venus dicitur, intrinsecum est praedicto Saturno:
aliud quia est naturae terreae quasi fixum, & sine fusione, id est solutione, est di¬
ctum Mars. Et istud à commisto separatur Saturno: quia (vt dicit Geb. lib. 4. ca.
14.) ea metalla quae participant minori quantitate argenti viui, facilius separantur
à commisto: & rationem adducit in sequenti capite, videlicet quia in substan¬
tia diuersificantur, ideo resultat diuersa fusio, & spissitudo & raritas, quae sunt
causa separationis. Loquendo igitur de hoc sulfure dicto Marte, dico esse ca¬
lidum & siccum: Ideo Razes in Lumine luminum, dicit, Mars exterius habet
calorem & siccitatem: & intus habet frigus & humidum: intus per propriam
naturam habet argentum vivum purum: quod per administrationem extractum, tan¬
dem sinit se conuerti in speciem puri auri. Dicitur etiam istum Martem esse
gneum ante lauationem, quia sulfur est & facilè inflammabile ob adustibilem vn¬
ctuositatem: cholericum ob multam caliditatem atquè amarum & acutum, ma¬
sculinum ob suam caliditatem, & quia est vt semen paternum in generatione me¬
tallorum. Ecce ergo quomodo in vno communi metallo, & in vno philosopho¬
rum metallo sunt omnia metalla philosophorum: idem dicere poterimus de alijs.
Sed nota quòd sulfur istud dictum Mars, quia est quasi extrinsecum dicto Sa¬
turno, & non habet salis naturam, ideo separatur & non soluitur, sed subtilia¬
tur: sed alia omnia, quia salis naturam retinent, ideo soluuntur: & hoc innue¬
bat Geber lib.i. cap. 15. loquens de mercurio, id est de isto sale dicto Saturno,
Soluuntur Iupiter & Saturnus, Luna & Venus ab illo, idest per illius naturam:
nam omnia simul habent naturam salis. Nam solae res quae habent naturam salis
& aluminis solubiles sunt, vt saepius dixi. Et supradicta philosophorum metal¬
la nominantur nominibus planetarum & deorum antiquorum: & sub his, &
alijs nominibus Geber occultauit suam scientiam. Idem fecere alij ferè omnes phi¬
losophi. Ideo Razes in Lumine luminum dicit: Antiquis placuit occultare ha¬
rum rerum significatum cum tot nominibus, vt vix nemo amplius reperire pos¬
sit noua vocabula. Morienus Romanus dicit, Nulla res inclusit huius artis ma¬
gistros in errore magis quàm nominum multitudo. Sed qui inueniet haec no¬
mina non aliud esse quàm colores apparentes in commistione, non errabit in via
huius operationis. Antiqui ergo vt hanc scientiam occultarent, multis vsi sunt
nominibus, similitudinibus, & aenigmatibus, & potissimum fabulis poeticis.
DIS. Superius volui tibi dicere, me multum mirari homines sapientissimos oc¬
cultasse hanc scientiam tam diuinam sub velo illarum fictionum & chimęrarum: Sed
si me huius rei capacem reddes, perpetuò tibi deuinctus ero: nam neminem vn¬
quam inueni qui eas exposuerit praeterquàm moraliter. RAI. Antiqui sapien¬
tes publicè operibus & verbis moralia docebant, ideo qui notitiam huius scien¬
tiae non habet, non potest ea scire, quae significare voluerunt per tot deorum
nomina, eorumque genealogiam, amores, metamorphosesque. Et nisi credas ha¬
sce fabulas hunc sensum habuisse, vide Albert. in 1. Min. Tract. 2. cap. 8. qui
eas exponit in hunc sensum. DIS. Quid dicit Albertus? RAI. Is dicit Gorgo¬
nis fabulam habere, ipsum in lapides conuertisse quotquot eum respiciebant?
Vim fortem mineralium nominarunt Gorgonem: eius aspectum aiunt esse
humorum