413
155
in quo est primò & non per Accidens: Cuius
definitionis explicationem octo libris com¬
plexus est. Meritò autem naturam vocat Ari¬
stoteles, causam & principium motus interni,
Quę enim res à natura factę sunt, quęque id¬
circò naturales dicuntur, principium habent
quoddam motus, quo sponte non vi per se
mouentur. Vnde elucescit discrimen inter ea
quae naturalia sunt, vt quae efficaci spiritu, ac
per se agendi virtutibus dotata sunt: & ea quę
arte construuntur, quorum nulla est vis, nec
agendi potestas, at mortua omníque sensu ac
motu carentia.
Ex his patet res naturales, entia propriò
naturalia dici, quae scilicet habent naturam.
Habete autem naturam dicuntur, quae prin¬
cipium sui motus & suae quietis in se ipsis pos¬
sident: quod quidem principium motus cuius
vis rei est, aut forma aut materia de qua loquu¬
tisumus. Forma quae tota spiritualis est, suos
motus omnes habet spirituales. Sic anima
huiusce naturae est in animali motus sensus¬
que planè caeleste, spirituale, ac leue principium.
Materia veròterrestre, ponderosum, ac corpo¬
rale, alterum naturalis motus principium:
Cuius pondere & crassitie corpus deorsum
vergit, ita vt huiusmodi motus, ab anima aut
forma spirituali non prodeat: sed mediante
materia corporali, terrestri scilicet, ac graui
suapte natura. Hinc fit vt naturae nomen pro¬
miscuè, & materiae & formae praebeatur: for¬
mae tamen aptiùs ac congruentiùs: quod for¬
ma per se rei suum esse actu & manifestè tri¬