117
HELIA ARTISTA.
19
Etsi autem, quod ad Heliam Theophra¬
steum attinet, disquisitionem tantùm eius,
molimur: tamen interponere iudicium non
dubitamus, ubi Theophrasti authoritas vacil¬
lat, aut nobis suspecta est. Interim quae naturae
consentanea, & multorum experientia, mul¬
toque usu comperta idem profert, quatenus fi¬
dei non adversantur, accipimus: ipsum fato fun¬
ctum divino, committimus indicio, nec nisi
cautè & cum judicio legendum arbitramur.
Quod igitur ad Heliam artificem attinet,
bifariam ferè de eo Theophrastus in suis libris
loquitur: Semel in genere, ut libro de Minera¬
libus c. 8. cum de vitriolo in haec verba scribit:
"Quòd viliùs est Deus patefieri sinit, quod autem ma¬
ioris momenti est" (nempè transmutatio in aurum)
"vulgo adhuc latet, usque ad Heliae Artistae adventum"
(quaedam Exemplaria habent, "usque ad artem He¬
liae, quando is venerit"). Quibus explicationis ergò
addit: "Aequè enim artes Heliam habent, ac de cae¬
tero intelligitur". Haec ille, quae indefinitè &
generatim dicta, nemo non ad periodos tem¬
porum referenda intelligit, quibus ad suam
ἀκμὴν sive florem & maturitatem omnia per¬
veniunt. Itaque de naturae absconditis, & artium
arcanis perinde accipienda videntur, atque in
Evangelio de Evangelio Dominus & Serva¬
tor noster ait. "Nihil esse tàm absconditum, quod
non
B 3