100
CHYMICVM. 7
res profert diuersas, sed nil operatur si¬
ne spermate, quicquid sperma vult, ope¬
ratur Natura, nam est instar Artificis
licuius instrumentum. Sperma igitur
vniuscuiusque rei melius & vtilius est
Artifici, quam Natura ipsa: Nam è Natu¬
ra sine spermate efficies tantum, quan¬
tum sine igne, auto vel argento Aurifa¬
ber, aut sine grano & semine agricola.
Habito spermate, Natura praesto aderit,
siue ad malum, siue ad bonum. Opera¬
tur illa in spermate, vt Deus in libero
hominis arbitrio, & hoc est magnum
miraculum, quod natura obedit sper¬
mati, non coacta, sed propria sponte, si¬
cuti & Deus omnia concedit quae Ho¬
mo vult, non coactus, sed ex proprio
velle: Ideò homini liberum dedit arbi¬
trium, siue ad malum, siue bonum. Sper¬
ma igitur est Elixir cuiusque rei, vel
quint abssentia, seu perfectissima rei de¬
coctio, & digestio, vel sulphuris Balsa¬
mum, quod idem est; quod Humidum
Radicale in Metallis. Magnus quidem
hic de hoc spermate posset institui ser¬
mo, sed nos tantum ad propositum in
arte Chymica tendimus: Quatuor ele¬
menta