681
68
DE LITHIASI
vini tartari non parem ortum. Saltem difficilius
redargui potuisset. Quippe tartarus, in aquam re¬
solvitur: non autem ocra, ut neque calculus. Ne¬
que enim unquam negare tentavi, è liquoribus,
corpora solida constitui: Sed tartareos liquores
respuo, in causas morborum, violenter adductos
(ut tractatu de Tartaris) ex opposito autem, activi¬
tates spirituum in spiritus, reverenter admiratus
sum. Profecto, cum è Spadanis succrescat ocra, si¬
ve crusta lapidea, lagenis obducatur, per totum
concavum, nefas inprimis esto, propinare Spada¬
nam, si credamus tartaros perinde fieri, atque o¬
cram in Spadana. Id est, si credamus aquae Spada¬
nae inesse tartarum, mox in bibente coagulabilem:
nefas facit, qui Spadanam propinat. Etenim dum
sal acidus vini, corrosit faecem. (5). Sal quidem antea
acidus, & nondum coagulatus, manet acidus, ac
coagulatur, nec salis essentiam mutat, etsi con¬
stringatur, qui ante erat fluidus. Vicissim quoque
etsi faex acidos sorbuerit spiritus, ac in se coagula¬
verit: manet attamen corpus solidum, dum spiri¬
tus salis acidi, coagulatur in corpus solidum tar¬
tari vini. Imo priusquam ex pleno coaguletur, va¬
si se affigit. In generatione enim Tartari vini, spi¬
ritus agit in corpus: estque longe alia prorsus a¬
ctio, dum duo spiritus in se invicem agunt. Nam
in hac (prout in Spadana, in Duelech etc.) consti¬
tuitur novum, ac neutrum ens, qualis est ocra, ex
spiritu sulfuris, & venae volatilis. Sed in tartaro vi¬
ni, tantum acidus spiritus, si ve acetosus liquor vi¬
ni, mutatur in salem, manetque faex, qualis ante.
Ideoque constitutum inde, iterum est resolubile¬
Non enim metallum, lapis, vel corpus solidum dis¬
corporatur, mutatur, aut volatilizatur, propter
spirituum, corrosionem. Patet id. Nam argentum,
perlae, coralla, lapides spongiae, cancrorum, lima¬
cum