195
CAPUT
IX.
turis
&
actionis
substitutione,
delegatos
vult
ad
digitos
sui
lateris,
vel
ad
oppositos?
An
ergo
op¬
pilatus
Lien,
plus
ad
cerebrum,
&
Nucham
evapo¬
rabit,
quàm
sanus,
non
impeditus,
continuaque
bi¬
le
atrâ
gra
vatus?
(61)
Certè
particularium
insensilita¬
tes,
ac
stupores
prosecutus
sum,
ut
totalem
Apo¬
plexiam
rectiùs
intelligeremus.
Miseror
interim
Scholas,
non
accuratius
examinasse,
sua
figmenta
humorum,
&
vaporum,
horumque
tam
festina¬
tum,
ac
ridiculum
decubitum.
Nec
semel
aestimas¬
se,
quod
sicut
ambientis
aëris
frigus,
est
narcoti¬
cum:
ita
naturam
paralysis,
nervorumque
consi¬
miles
passiones
positivas,
non
distinxisse
à
consi¬
milibus
privativis.
Ut
inde
didicissent,
positivos
affectus,
nequaquam
consistere
posse,
absque
nar¬
cotica,
mortua
materia,
&
qualitate.
Quae
si
satis
sit
creando
stupori,
ubi
extrinsecùs
attigerit
partes
sensitivas,
quid
non
sit
effectura,
si
ipsum
localiter
feriat
nervum.
Equidem
si
vapore
tenus
attingens
(juxta
Scholas)
mox
periturum
sensûs
effectum,
dederit:
quidni
semel
saltem
cogitarunt,
quòd
poterit
tenaciori
materiâ,
contumacem,
atque
dura¬
bilem
paralysin
suscitare?
(62)
Porrò,
ubicunque
ejus¬
modi
anodynum,
concludatur,
in
Duumviratu
cor¬
poris
(stomachum
atque
lienem
intelligo)
syncopen
movebit
subitaneam,
&
apoplexiam
positivam.
Paralysis
verò,
est
plerumque
unius
duntaxat
late¬
ris,
unicoque
velut
sagittae
ictu,
defectus
irruit.
Ve¬
locitas
autem
insperati
casûs,
terrorem
in
cerebro
ac
medullis
parit.
Id
est
in
spiritu,
horum
incola,
&
sensationis
illius
authore.
Itaque
ob
suum
ter¬
rorem,
contrahitur
medullae
debilius
latus.
Est
ni¬
mirum
Paralysis,
productum
illius
contracturae.
(63)
Estque
in
omnibus,
semper
unum
latus,
altero
de¬
bilius.
Idcirco
mulieres,
quae
ut
timidi
plerumque
sunt
animi,
per
terrorem,
corruunt
frequenter
in
Para¬
n
2