681
217
CAPUT IX.
mistis, ab indignatione & metu: sive ex agoniâ,
profectis. Animadverti nimirum sedulò, contra¬
cturam in unoquoque propemodùm dolore. Ad¬
eò ut oblato laedente occasionali, statim pars laesa,
velut per crampum contracta, corrugataque, dolo¬
rem manifestet suum. Est nimirum natura, ubique
tam prona in crampum, ut nemo virorum cacatu¬
riat, cui confestim scrotum, utut laxum, statim
non crispetur, & corrugetur. Ob insiti enim spiri¬
tus naturalem aversionem, ab obiecto dolente, do¬
lor perpetim, quasi comitem habet, sui membri
crispationem. Est & praetereà dolor, in parte stabi¬
lis, prout in ulcere, vulnere, apostemate, etc. Hic
enim, ex solâ merâque indignatione aestuat. Hic
enim, non se ita propriè contrahit, prout in dolo¬
ribus convulsivis: sed liquorem sui nutrititium li¬
quat, commutatque in acrem, salsum, virulentum,
ac tandem, in vesicantem, vel escharoticum, indu¬
cta transfert nequitia. Sunt insuper dolores ali¬
quot obtusi, profundi, modestè rodentes, ac stupi¬
diores, quique errore digestionum, exorbitant,
morosam potiùs iracundiam, quàm furorem vitae,
secuti. Itaque dolor omnis, è tristi affectione ob¬
iectorum, causatur occasionaliter, Ab ipsa autem
vitâ, immediatè procedit, tanquam testimonium
sensùs. Imò pathemata animae sensitivae, in pro¬
priam organorum perniciem, dolor non rarò de¬
notat. Eò quod ista anima, apprehendat illas par¬
tesmalè affectas, tanquam sui proprio vitio insur¬
gentes, ac quasi murmurantes, has nititur corrige¬
re, castigare, & saepè etiam perdere. (117). In propositis
itaque terminis de Lithiasi, uterus Duelech, solâ
sui convulsione, ingentes primitùs movet dolores:
qui assuetis, tandem mitiores evadunt, ob mino¬
rem scilicet animae indignationem. Hinc enim
pueri, mejunt procul, senes vero propè. Quia pue¬
rorum
o 5