68
IOAN.
BAPT.
VAN
HELMONT
somnolentos,
à
Peste
fugitivos,
atque
remedio¬
rum
ignaros.
Praeparata
sedes.
NON
sufficit,
Pestis
causas
Scholis
incognitas
demonstrasse,
nisi
meas
dicam
experientias,
Pestis
causam,
diversos
ejus
processus,
in
fieri,
pere¬
grinas
proprietates
in
facto
esse,
praeservationes,
&
sanationem.
Initio
itaque
repetam,
quae
alibi
de¬
monstravi.
Scilicet,
in
natura,
duas
saltem
esse,
nec
plures
causas.
Materiam
nimirum,
&
efficien¬
tem,
quam
in
Peste
Archeum,
Vulcanum,
si
ve
se¬
men
appello.
Pro
materia
saltem,
non
sit
aliqua
indiscreta
Hyle,
quae
nunquam
extitit,
nec
erit
in
natura:
servitque
Mathesi,
&
non
speculatori
natu¬
rae.
Materiam
itaque
Pestilentem
specto,
in
relatio¬
ne
ad
efficiens
sibi
internum.
Materia
ergo
Pestis,
est
si
lvester
spiritus,
veneno
tinctus.
Materia
au¬
tem
ista,
tripliciter
ad
finem
sibi
propositum
ten¬
dit.
Quoniam
vel
forinsecus
adventat,
totaliter¬
que,
ac
perfecte
pestifera,
à
pestilenti
aegroto,
vel
cadavere,
locoque,
vel
utensili,
inquinata,
exha¬
lans:
Vel
cruda
adhuc
à
fracido
Gas
terrae
intro
tra¬
hitur,
quae
dein
intus
recipit
fermentum
appro¬
priativum,
ac
gradatim
tandem
venenum
pestilens
in
nobis
acquirit.
Vel
etiam
totum
intus
nostri
exitium,
materialiter
&
formaliter,
absque
externo¬
adiutorio
subinde
conficitur.
Quod
autem
non
sint
plures
modi,
quibus
Pestis
fiat,
patet
ex
divi¬
sione.
Nam
vel
tota
intus
generatur,
sine
exotico
auxilio:
vel
ab
extra,
incidit.
eaque
est
perfecta,
in
materia
&
forma
veneni,
solius
appropriationis,
&
applicationis
indiga:
vel
est
adhuc
cruda,
imper¬
fecta,
ac
velut
embryo.
Inde
saltem
imprimis
ob¬
vium
evadit,
quod
Pestis,
non
primario
semper
cor
in
vadat.
Nam
vidi,
qui
tangendo
pestiferas
char¬
tas,