74
GAS
AQUAE
tio.
30.
Stabilitas
Peroledo
tranquillo,
unde.
31.
Probantur
Peroledi.
32.
Obiectionis
solutio.
33.
A¬
qua
occasionaliter
à
seipsa
glaciatur,
non
autem
effe¬
ctiut
à
frigore.
34.
Cur
glacies
sit
levior
aqua.
Proportio
levitatis
in
glacie,
per
mechanicam.
36.
Constantia,
&
simplicitas
aquae.
37.
Entia
quaelibet,
quodammodo
sentire.
38.
Vapor
facilius
redit
in
aquam,
quam
Gas.
39.
Mutatio
in
vaporem,
respectu
Separatoris
aeris,
est
obliqua.
40.
Aer
est
siccus,
&
frigidus
per
se.
41.
In
corpore
elementato,
non
est
sim¬
plex,
&
omnimodi
homogeneitas.
42.
Extenuatio
sul¬
furis
aquae,
dit
lenitatem
glaciei:
non
autem
peregrini
in
aeris
immistio.
43.
In
patiente
differt
reactio,
à
re¬
nitentia.
44.
Per
17
rationes
probatur,
aerem
in
a¬
quam,
aut
vicissim
nunquam
transmutari.
GAs,
&
Blas
nova
quidem
sunt
nomina,
à
me
introducta,
eo
quod
illorum
cognitio
ve¬
teribus
fuerit
ignota:
Atta¬
men
inter
initia
physica,
Gas
&
Blas,
necessarium
locum
obtinent.
Igi¬
tur,
hoc
paradoxum
amplius
dilatandum
est.
(1)
Ac
primò,
quo
pacto,
ex
aqua,
Gas
fiat,
&
quàm
sit
alius
modus
ab
illo,
quo
calor
aquam
in
vaporem
elevat.
Itemque
quo
pacto
haec
contingunt,
ex
aquae
ana¬
tomia
sciendum
est.
Repetam
ergo.
(2)
Deum
ter
gloriosum,
in
principio,
creasse
coelum
&
terram,
&
abyssum
aquarum.
Abyssus
autem
incipiebat
à
concavo
Coeli,
&
ter¬
minabatur
super
globulum
terrae.
Nil
ibi
legitur
de
creatione
aeris,
qui
tamen
cor¬
pus
est,
&
in
elementum
creatus;
non
quidem
post
sex
dierum
creationem,
ut
repleret
locum,
ubi
aer
nunc
est.
(3)
Itaque
Coelum
aerem
designat,
estque
Coelo¬
rum
materia,
alias
hactenus
incognita.
De¬
in
creavit
Aeternus
firmamentum,
ut
se¬
pararet
aquas,
quae
sub
se
manere
debe¬
bant,
ab
iis
quae
supra
se
mansurae
erant.
(4)
Non
erat
autem
firmamentum,
velut
ca¬
taracta
aut
tanquam
otiosum
intersti¬
tium
aquarum:
sed
potius
operativum
il¬
lius
separationis
principium.
Prout
Sol,
non
est
interstitium
inter
diem,
&
no¬
ctem;
licet
sit
factus,
ut
separet
diem
à
nocte:
sed
Sol
est
ipsius
diei
factor.
Coe¬
lum
ergo,
sive
aer,
est
constitutus
separa¬
tor
aquarum,
duraturus,
quamdiu
ipse¬
met
mundus.
Cujus
ergo
duas
obtinuit
insignes
potestates.
(5)
Excelsum
nempe
fri¬
gus,
eique
proportionatam
siccitatem.
Habet
quidem
ingentia
in
se
lumina,
quae
in
eo
volvuntur,
quaeque
ingenitum
fri¬
gus,
utcunque
mitigent;
non
tamen
aer
deficit
ab
eo
munere
Separatoris.
Et
qua
parte
ejusmodi
separatio
contingere
de¬
bebat
(quae
nobis
est
vicina)
nulla
pror¬
sus
sunt
lumina;
imo
nec
etiam
multum
eminus.
(6)
Quo
propius
autem
aer
ille,
Bea¬
torum
coenacula
attingit,
pluribus
scatet
luminibus.
Sic
se
habet
aeris
dispositio.
Nunc
vero
halitus
historiam
aggrediar.
Qui
vaporem,
simul
&
Gas
continet,
ad¬
eoque
contentum
acris,
est
examinan¬
dum.
(7)
Nec
est
enim
Gas
siccum,
&
oleo¬
sum
corpus,
quod
exhalationem
veteres
dixere:
sed
complectitur
insuper
&
a¬
queum
aliud,
praeter
vapores,
unde
me¬
teoron
corpus,
modus,
&
progressus
co¬
gnoscentur.
(8)
Considero
corpus
Aquae,
continere
elementalem
sibi,
atque
genia¬
lem
mercurium,
liquidum,
atque
simpli¬
cissimum:
salem
denique
insipidum,
ae¬
que
simplicem.
Quae
ambo,
intra
se
am¬
plectuntur
uniforme,
homogeneum,
sim¬
plex,
&
inseparabile
sulfur.
Haec
suppo¬
no,
pro
ut
Astronomi
suos
excentricos,
ut
intelligendi
imbecillitati
nostrae,
eatur
obviam.
(9)
Sal
igitur
aquae,
ut
à
minimo
te¬
pore
movetur,
&
calescit,
caloris
impa¬
tiens,
illico
in
altum,
tanquam
ad
quietis
atque
refrigerii
locum,
scandit,
cum
pro¬
portionata
Mercurii
sui
parte.
Atque
ea¬
tenus
&
sulfur,
ab
ambobus
inseparabile,
comitari
debet.
Tria
sic
connexa,
sunt
va¬
por,
qui
in
aerem
deductus
tepidum,
pro¬
pter
easdem
rationes,
festinat
ascendere,
donec
refrigerii
loca,
à
Creatore
parata,
attigerit.
Quo
iam
perductus
vapor,
sta¬
tim
infesto
sibi
calore
deposito,
sal
fugae
suae
velut
poenitens,
optaret
suo
in
Mer¬
curio
rursus
resolutionem
accipere,
ac
in
pristinum
aquae
statum
redire.
Sed
obstat
excelsum,
infestumque
loci
frigus.
(10)
Cujus
occa¬