GAS
AQUAE
75
occasione,
Mercurius
aquae,
sic
congla¬
ciatur,
ut
ad
resolutionem
sui
salis
sit
in¬
habilis.
Quapropter
statim
vapor
ille
in
Gas
mutatur,
&
Gas
specie,
suspensus,
va¬
gatur.
Adeo
ut
nisi
frigus,
sulfur
aquae,
in
cortice
exsiccaret,
&
hactenus
divideret,
quamprimum
vapor
omnis
(prout
in
no¬
stris
vitreis
vasis)
atque
nubes,
quatenus
aere
gravior,
deorsum
rueret.
Hinc
vide¬
mus,
vaporibus
subinde
extra
metam
de¬
lapsis
C(ti
mox
à
magnis
frigoribus,
ubi
auster
inopinus
afflat.)
deglaciato
aquae
mercurio,
salem
denuò
facile
resolvi,
in¬
tra
suum
Mercurium.
Frigoris
nempe
&
caloris
importunitates,
imperant
aquae
initiis,
ut
intro,
vel
extra
vertantur.
Sic
nempe
pluviae
minores,
&
ros,
minimis
atomis
decidunt,
quasi
descendentes,
ac
resoluti
vapores.
Non
est
itaque
nova,
ac
substantialis
generatio,
dum
ex
aqua
va¬
por
elevatur,
cum
sit
tantum
extenuatio,
propter
partium
extraversionem.
Vt
ne
que
etiam,
dum
Mercurius
aquae,
resolvit
salem,
quem
intra
se
rursus
claudit,
&
in
pluviam
mutatur.
Quae
non
est,
nisi
prio¬
rum
atomorum,
aquae
resolutio,
&
coadu¬
natio
in
guttas
majores.
Non
intercedit
enim
essentiae
mutatio,
ubi
sola
est
loca¬
lis
divisio,
&
partium
extraversio.
(11)
Per
ex¬
emplum.
Aurum
flavum,
&
malleabile,
non
mutat
essentiam,
dum
per
aquam
re¬
giam
solutum,
colorem
ferreae
rubiginis
habet,
neque
dum
in
Chrysulca
nigrescit,
&
in
minimum
pulverem,
comminutum
est.
(12)
Porro
ut
Gas
cognoscas;
Primò
me¬
ditare,
aerem
esse
separatorem,
denique
in
sui
radice
simplicem,
ita
simpliciter
fri¬
gidum,
&
siccum.
Cum
igitur
calor,
&
frigus,
sint
activiora
humiditate,
&
sicci¬
tate:
Ideo
Mercurii
humiditas,
primum
patitur
ab
aeris
frigiditate:
cumque
Mer¬
curius,
&
sal
aquae,
suo
sint
sulfure
frigi¬
diora,
ideo
ab
aeris
frigiditate,
celerius
af¬
ficiuntur,
ac
primò
quidem
mercurius,
quia
duorum
sociorum
frigidissimus.
At¬
qui
cum
unumquodque
optet
manere,
si¬
ve
mutatione
vicissitudinum,
in
quiete,
&¬
oporteat
elementa,
sive
destructione
ma¬
nere;
Ideo
Mercurius,
&
sal
aquae,
prope¬
rant
seipsos
custodire
ab
aeris
frigore.
(13)
Sicque
condensant,
loricant,
atque
glacie
seipsos
incrustant,
ut
magis
resistant
in
so¬
liditate,
qui
alias
in
Gas
mutati
attollun¬
tur
(proprium
est
quippe
aeri
semper,
aquas
ab
aquis
separare)
vel
alias
retar¬
dant
istam
mutationem,
&
fugam.
Quod
si
vero
aqua,
agitata
non
glaciatur:
tum
frigus,
&
siccitas
aeris,
tria
prima
aquae
ap¬
prehendunt,
sic
ut
mercurius
aquae
fiat
incapax
resolvendo
sali,
in
sua
humiditate.
Adeoque
sal,
sub
frigore
quodammodo
grumescit,
in
mercurio,
&
sulfure.
Ita
quod
sulfur,
caeteris
duobus
siccius,
etiam
facilius
à
frigiditate,
quam
socii,
patiatur,
magísque
à
siccitate
aeris,
quam
ejus
fri¬
giditate.
Quocirca
dilatatur
sulfur,
in
mi¬
nimas
partes,
quarum
singularum
mercu¬
rii,
&
sales
grumefacti,
exponunt
extrin¬
secè
suum
sulfur,
ut
ab
aeris
siccitate
tole¬
ret.
Quocirca
cum
sulfur,
sit
aequale,
am¬
borum
alterutro,
necesse
est,
duo
reliqua
dividi,
atque
dilatari,
ad
mensuram
sulfu¬
ris.
Vnde
facillimo
negotio
quoque,
fri¬
gore
aeris,
Mercurius
cum
sale
aquae
gla¬
ciantur
intra
sulfur.
Quapropter
cum
sal
&
Mercurius,
humectando
sulfuri
sint
in¬
idonei,
necessariò
in
Gas
mutantur
pari¬
ter,
ac
magis
magísque
subtiliata,
subdivi¬
duntur
in
extremam
&
possibilem
ele¬
menti
subtilitatem
usque.
Gas
ergo,
non
substantia,
aut
essentia:
sed
alteratione
tenus,
duntaxat
variat.
In
vapore
enim,
sal
caloris
impatiens,
cum
Mercurio
assur¬
git,
habentque
sibi
sulfur
inclusum.
Et
Gas,
sulfur
aquae
extra
vertit,
exsiccat,
at¬
que
subdividit.
Vapor
enim,
dum
locum
refrigerii
attingit,
plerumque
nubis
spe¬
cie
oberrat
semicongelatus,
nec
ascendit:
sed
ad
veniente
frigore
brumae,
cum
iam
illa
aeris
regio,
supra
modum
inalgescit,
mox
aer
serenus
fit,
nubes
disparent,
&
in
Gas
mutantur.
In
montibus
Helvetiae,
&
Sabaudiae
nubes
sub
pedibus
fluctant,
per
earum
foramina,
mundum
deorsum
aspi¬
cimus,
K
2