FORMARUM
141
lium,
omniumque
apertissimè,
in
quadru¬
pedum
seminibus
elucescit.
(62)
Tandem
ita¬
que
tenue,
splendens,
nitensque
lumen,
praefatam
Archei
auram
accendit,
sic
ut
inde
vitalis
fiat.
(63)
Porro
ut
mineralia,
pro¬
lium
substitutione,
multiplicique
propa¬
gine,
non
emaciantur,
nec
gravantur;
Quia
tamen
in
se,
sui
primordia
conti¬
nent,
unde
crevere,
&
sunt:
Idcirco
fe¬
cunditate
prolifica,
licet
non
beentur:
sunt
tamen
in
sua
monarchia,
sui
consti¬
tutiva,
radicalia
intus,
&
seminalia
initia.
Dixi
iam
in
rerum
seminibus,
suscitari
ex
apta
materia
auram
hanc
dein,
interni
caloris
foetu,
susceptae
fracedinis
ergo,
concipere
calorem,
atque
tandem
nito¬
rem,
ut
in
piscibus
vel
splendorem
(64)
(ut
in
actualiter
calidis)
non
quidem
quod
ille
splendor
sit
anima
aut
forma
plantae,
bru¬
ti,
etc.
(esset
enim
alioqui
cujusque
plan¬
tae
eadem
specie
forma)
veruntamen
in
ipso
splendore
est
alia
quidditas
specifi¬
ca,
odore
specifico
praegnans,
nec
à
splen¬
dore
longè
aliena,
quae
ipsum
lumen
de¬
terminat,
ad
hoc
aliquid
essentiale.
Adeò
sanè,
ut
quamvis
splendor
ille,
vi
solius
naturae,
excitetur,
(ut
docent
ligna
putri¬
da,
salita,
&
salum
ipsum)
nunquam
ta¬
men
vitalis
efficitur;
nisi
per
Creatorem,
sibi
addita
specifica,
cujusddam
luminis
forma,
quidditatis
effectrice.
Quae
sola
videlicet,
odorem,
splendorem,
omnesque
proprietates
aurae
illuminatae,
in
sui
uni¬
tatem
simul
trahit.
Haec
est
nempe
rei
vi¬
ta,
sive
formia,
cujus
supplementi
defectu
foetus
in
molam,
monstrum,
vel
putredi¬
nem
degenerat.
Et
quamvis
adsit
aura
vi¬
talis
&
splendor
ejus,
accrescatque:
quia
tamen
deficit
lumen
formale,
&
vitale,
trahens
sub
unitatem,
proprietates
&
di¬
versitates
subalternas;
foetus
corrumpi¬
tur,
&
mox
putrescit.
Quapropter
solus
Pater
luminum,
formarum
lumina,
&
lu¬
minum
formas,
immediatè
condit,
"qui
vi¬
tam
&
omnia,
dat
omnibus,
nec
longè
abest
ab
unoquoque
nostrum".
Porro
progressus
gene¬
rationis
in
seminibus
calidis,
facilioris
est
conceptus.
Quippe
calore
mox
fracescunt
semina,
exin
Archeus
illorum,
facilè
splendorem
mutuat,
ut
majoris
luminis
desponsatus
heres.
Nondum
enim
con¬
tentus,
acquisita
vegetatrice
suae
speciei,
ulterius
anhelat,
progrediturque
ad
com¬
promissum
suo
semini
lumen,
sistitque,
&
quiescit,
in
anima
sensitiva,
ultra
scandere
non
valens.
(67)
Atqui
prout
in
rerum,
sistemate,
quatuor
saltem
sunt
gra¬
dus:
sic
quadruplex
quoque
illa¬
rum
est
forma.
Vna
quidem
eo¬
rum
est,
quae
vix
ullam
vitae
manifesta¬
tionem
promittunt,
ut
Coelum,
saxum,
metallum,
marcasita,
sal,
sulfur,
liquores,
terrae,
Item
vegetabilia
effoeta,
ossa
ari¬
da,
etc.
Quorum
forma
est
lumen
quod¬
dam
materiale,
forma
continens,
&
tribu¬
ens
rei
esse,
Ideoque
&
meritò
essentialis
dicta
est.
Altera
vero
rerum
series.
Eo¬
vigore
alimenti
atque
incrementi,
mavi¬
vitale
initium,
&
animae
charactealis.
rem
continere
videtur.
Vt
sunt
plantae,
quarum
forma
à
praecedenti
varians,
titu¬
lo
vitae
decora,
ideo
forma
vitalis
appel¬
landa
est.
Non
quidem,
quod
sit
ejusmodi
forma
anima
vivens,
sed
vitalis
duntaxat,
quatenus
sensitivae
&
viventis
animae
praeludia
gestat.
Tertia
demum
classis
rerum,
formam
viventem,
non
per
similitudinem;
sed
verè
motivam;
atque
sensitivam
obti¬
net.
Ideoque
pariter
dicitur
forma
sub¬
stantialis,
non
quidem
absoluto
nomine
substantia:
sed
substantialis
duntaxat,
quasi
per
modum
abstractae
cujusdam
spi¬
ritalis
substantiae
se
gereret.
Ac
4.
Sub¬
tandem
est
quarta,
atque
unica
instantia
ter
omnes,
verè
substantia:
Ita
soforma¬
la
vocari
debet
substantia
forma¬
lis,
nunquam
interitura,
durationis
infini¬
tudine.
Caeterum
demonstravi
lumen
&
ignem,
creaturam
esse
neutram,
inter
sub¬
stantiam
&
accidens.
Idem
hoc
loco,
de
omni
forma
naturali,
essentiali
scilicet;
vitali:
&
substantiali,
quatenus
sunt
de
luminis
prosapia,
venit
intelligendum.
Quod
3.
For¬
ma
sub¬
stantia¬
lis.
4.
Sub¬
stantia
forma¬
lis.