TARTARI
HISTORIA
233
praeterquam
nil
aliud
in
priori
stomacho
repertum
fuit.
10.
Quod
detentio
vitri
in
stomacho
cum
sanitate
persisteret;
si¬
quidem
Pylorus
non
indè
obstiparetur.
11.
Quod
vitrum
facilioris
sit
digestio¬
nis
crystallo
rupea.
12.
Quod
aerugino¬
sus,
vel
ater
liquor,
fieret
ab
indignatio¬
ne,
&
clausura
Pylori.
Non
autem
à
de¬
tentione
corporis
praeter
naturam
sive
vitri.
13.
quod
vitrum
paulatim
consu¬
meretur
in
stomacho
Gallinarum.
TARTARI
HISTORIA.
1.
Tractatum
de
quatuor
ficticiis
humoribus,
hoc
loco
iungendum
esse,
pro
operis
integritate.
2.
Post
qualitatem
abiectam
intemperiem
elementalem,
etiam
dein
agendum
de
Tartaro,
ac
tribus
primis
chy¬
micorum.
3.
Ortus
&
vita
Paracelsi.
4.
Is
Tartarum,
primus
in
verbum
introduxit.
5.
Cessit
infeliciter
lucta
Humoristis
cum
Paracelso.
6.
Usi
sunt
deinceps
remediis
mutuaris,
à
servis
nostris
fugitiuis.
7.
Hu¬
mores
comutuere
dudum,
quos
ego
tandem
nunquam
in
natura
fuisse,
demonstravi,
libro
particulari.
8.
Epiteme
eorum,
quae
Paracelsus
sparsim
de
Tartaro
scripsit.
(1)
DEcere
mihi
visum,
physicalia
praemittere
in
ordine
ad
rem
medicam;
utpotè
qui
cogni¬
tionem
naturae
totius
non
nisi
pro
humana
spectare
va¬
letudine
semper
existimaverim.
Igitur
tractavi
de
elementis
dumtaxat,
quo
abi¬
gam
Scholarum
figmenta,
de
compositio¬
ne
quatuor
elementorum
in
uno
quoli¬
bet
corpore,
quod
mistum
reputatur
hac¬
tenus.
Ostendam
inquam
non
esse
mi¬
stiones
eorundem,
nec
luctas,
nec
in¬
temperies,
aut
complexiones:
prout
nec
morborum
catalogum,
ex
fictis
tem¬
periebus
qualitatum
elementariarum
cum
veritate
stare
posse.
Id
est.
Scholas
hacte¬
nus
nescire
causas
morborum,
quos
paenè
omnes
ejusmodi
qualitatibus
inscripsere.
Idem
porrò
nunc
superest
labos
mihi,
de¬
fictis
quatuor
falsisque
humoribus,
ho¬
rumque
deviis
corruptionibus
scriben¬
dum
erat,
atque
ostendendum,
nunquam
fuisse
ejusmodi
humores
in
natura:
Id¬
circo
&
aequè
perniciosè
hactenus
erra¬
tum,
tam
in
doctrina,
cognitione,
sub¬
scriptione
causarum
morbificarum,
quam
in
deviis
consequenter
remediis,
horum¬
que
directionibus
&
applicationibus
uni¬
versis.
Idque
cum
libro
peculari
iam
à
me
sit
praestitum,
anno
1644.
Impresso
Coloniae
apud
lodocum
Calchoven,
di¬
recto
in
prodromum
hujus
operis
ac
ju¬
xta
eundem
ediderim
alios
duos,
de
Li¬
thyasi
nimirum
atque
tumulum
Pestis,
quibus
ostendi,
hactenus
in
Scholis
igno¬
rari
causas
illorum
morborum.
Igitur
hic
id
attestatum
fuisse
sat
est.
Quanquam
li¬
bri
isti,
pro
operis
integritate
huc
transfe¬
rendi
sint.
Itaque
causae
&
essentiae
mor¬
borum,
in
hodiernum
usque
diem,
à
Scho¬
lis
stetere
neglectae,
neglectique
proin
magis
infirmis
remediis
justis
destituti.
(2)
Nunc
demum,
quia
Paracelsus
nuper
est
ausus,
causam
generalem
paenè
omnium
morborum
in
Tartarum
relegare;
Ac
quanquam
primùs
Paracelsus
id
temerè
satisfecerit:
incertus
tamen,
&
incon¬
stans
mansit,
an
potius
tria
(quae
suo
jure
vocavit,
tria
rerum
cunctarum
cor¬
poralium
principia)
Salem
scilicet,
sul¬
fur,
&
Mercurium,
in
generalem
cuncto¬
rum
morborum
causam
quam
suum
ad¬
ductum
Tartarum,
statueret.
Ideoque
utramque
assertionum
praefatarum
ad¬
huc
litigare
reliquerit:
attamen
Meden¬
tum
illustriores
hodie
se
Tartaro
dedere.
Quapropter
cum
nec
in
neutro
hodie
sit,
veritas
causarum
&
remediorum
morbo¬
sorum,
operae
pretium
ac
pro
bono
pro¬
ximi,
duxi,
utrumque
Paracelsi
errorem
è
Scholis
everrere
&
averruncare.
Vt
medentes,
qui
iam
dum
in
Tartari
do¬
ctrinam
inclinant,
tandem
ablegatis
erro¬
ribus
cunctis,
sese
ad
veram
morborum
atque
remediorum
cognitionem
recipiant,
atque
Gg
2