855
294 A SEDE ANIMAE
(1) PEr saepè Os stomachi non fert
manum adpositam, licet co¬
stis utrimque innisam, certo
indicio, ibidem subesse sen¬
sum acutissimum ac praeci¬
sum, qui alioqui magis in digitorum ex¬
tremis, ad distinguendum palpabilia re¬
quiri videbatur. At non posse pati incu¬
bantem manum, utut grato tepore ob¬
viam, neque suo pondere gravantem: id¬
ipsum prodit vitam ibidem omnis sensa¬
tionis fontem: qui tamen ut primariò se
sic affectum accusat: ita quoque palam
facit, se esse animam sensitivam, prima¬
riò nocivis obviam, menti immortali
obvolutam. (2) Sed ecce ad Scholas retro¬
spicio, quae incoactae fatentur Orificii
stomachi teneritudinem, sive nimis acu¬
tum, accuratum, ac praecisum sensum,
causare omnem paenè animi syncopem.
Haecque sic ajunt, nec interim ad sua se¬
se reflectunt axiomata, de Corde stabi¬
lita, nec considerant quod acutus ille sen¬
sus, sic ab illis nuncupatus, nil aliud ar¬
guat, praeter vitalem promtitudinem:
non autem quod uni magis, quam alte¬
ri, plures vel magis aperti nervi, contige¬
rint. Non interim semel considerarunt,
vitam, sive animam illa sede hospitari.
Nolentes in sacco, vel membrana, ani¬
mam speculari: eamque potius in au¬
rium cordis follibus, desideve cerebro,
depositam credere maluere. Etenim etsi
manus vinctas traderent, dum animad¬
verterent in membrana uteri, vires to¬
tum turbantes, aut consternantes: non¬
dum tamen Scholis datum est, privile¬
gium intuendi & fatendi, pariter id sto¬
macho concessum esse. (3) Multorum qui¬
dem querelis, compellebantur stulta Ve¬
nere lascivientium: quod serotino ulu¬
latu se oppressos, anxiatosque circa os
stomachi plangerent. At non proin Scho¬
lae revocarunt in dubium, ethnicorum
tradita, nec saltem obiter compunctae
ambigere ratum duxere: An fortè ibi¬
dem vitalis initii lumen, sive introitus
esset, qui primariò lacessentibus causis
affectus, primus sentiret sui incommo¬
da. Neque enim decernitur mandatum,
nisi ex aula: ut neque vitae potestas de¬
legatur, quàm à vita praeside, id est, ani¬
ma. Quippe exin primò manifestatur,
quod nisi character ab anima sensitiva
concessus, imprimatur semini: idipsum
sterile sit permansurum, ac monstrosum.
Non secus atque Peponis flos, cui à ter¬
go exiguus pepo non cernitur adnatus.
Igitur si anima hospitaliter sedeat, unde
semina originaliter suae secunditatis
characterem mutuant. Potestates tam vi¬
tales, quàm propagativas, ibidem quoque
latere, est indubium. (4) Atque insuper, quod
animae sensitivae ista sedes, nedum mode¬
retur stomachi digestivam facultatem, &
ad hoc suscitet fermenti stomachici ano¬
nymam aciditatem, eamque sinat sibi
iuxta legum naturae vigorem praecidi, &
termino accurtari. Verum, ipsa vita sto¬
machi praesidet cunctis totius digestioni¬
bus, utcunque in abditas vel etiam remo¬
tas latebras dispersis. Id nimirum ani¬
mae, singulari radiatione, vitaeque suae vel¬
ut participatione, est proprium, tanquam
si solo nudoque nutu, atque Duumvira¬
tus mandato, quoquoversus obedien¬
tiam, & à quovis sibi deberi cogeret. Vn¬
dè pariter sequitur, eundem vigorem vi¬
talem dilatari quoquoversus: erroneo¬
que ductu, ejusdem quoque exorbitatio¬
nes transplantari morbificè, usque ad ulti¬
mos digitos. (5) Ita nimirum hostile illud
acidum, quod licet stomacho sit gratum,
imò & peraequè requisitum: iam tamen
in fundis alienis evadat inimicum. Neque e¬
nim eminus mutuanda est probatio hosti¬
litatis illius. Siquidem in canicularibus sat
obvium, carnes, statim atque corruptionis
initae lumen subintrarunt; iuscula acida da¬
re & colore insueto tincta. (6) Ergo delato ho¬
spite peregrino stomachi, per vitale initi¬
um, ad agrum peregrinum, sequitur eo ipso
statim aliquis defectus peregrinus: qui sui
praesentiam, plerumque etiam statim prodit.
Morbus