A
SEDE
ANIMAE
AD
MORBOS.
295
Morbus
est
scilicet,
qui
si
in
venas
dela¬
tus
sit,
errore
Duumviratus
malè
accensi,
febres
parit.
Sin
verò
in
habitum
corpo¬
ris,
vel
ad
artus
deferatur
aciditas
hosti¬
lis,
mox
adsunt
diversa
apostemata
&
Arthritidis
errores.
A
postemata
inquam,
quae
minima
materia,
non
secus
atque
spinae,
aut
spicula
adacta,
mordicant;
in
pùs
denique,
ichor,
saniemve
properant.
(7)
Haec
nimirum
est
Catarrhorum
fallax
de¬
cipula,
quae
Scholas
usque
in
modernum
diem
irretivit,
per
varios
humorum
non
exsistentium
decubitus,
defluxiones,
casus
&
lapsus.
Ac
facilè
fuit
Satanae,
eò
pro¬
clives
mentes
per
paganismum
seductas,
praecipitasse:
non
secus
ac
Astrologi
ani¬
madverterunt
Lunae
ac
planetarum
inex¬
plicabilem
situm,
finxere
excentricos
se¬
cundum
quid,
&
simpliciter,
quos
quidem
sciebant
esse
vanos,
atque
fictos
ad
neces¬
sitatem
situum,
dimetiendo
repertorum.
At
in
medendo
id
propinquius
fuit
Sata¬
nae,
sic
decepisse
suos,
id
est
paganos,
quod
sensus
ad
manum
esset
suasor
industrius,
&
importunus.
Cui
obvenire
neglectum
est,
dum
ars
ad
lucrum
festinans
trahi
coepta
est.
Siquidem
facilè
è
diductis,
Tra¬
ctatu
de
Catarrhis,
concludi
demonstra¬
tivè,
atque
necessariò,
est
obvium
cuivis,
quod
nulla
sit
materia
pro
Catarrhis,
non
locus
item
culinarius,
in
quo,
aut
ubi
pa¬
rarentur,
ut
neque
canalis,
per
quem
tam
diversimodè
defluerent,
etiam
ad
distan¬
tissimas
corporis
oras.
(8)
Quin
longè
faci¬
lius
ac
propinquius
sit,
(obstat
autem
sola
semel
manus
tradita
gentilitati,
perque
credulitatem
sibi
praeclusisse
viam
inqui¬
rendi
vera)
meditari,
à
principio
vitae,
vitam
quoquo
versus
continuari;
à
vitali
quoque
demum
errore,
spargi
errores
per
totum,
in
totum
quoque,
vel
in
par¬
tem
tam
continentem,
quam
contentam.
Hoc
denique
fundamento
semel
praeteri¬
to,
irritum
fore
quodlibet
remedii
genus,
à
posteris
Satanico
astu
deinceps
dece¬
ptis,
temerè
ac
frivolè
excogitatum.
Quod
utinam
Posteri
sat
mecum
con¬
templarentur.
Nam
exin
etiam
magnam
mortalium
caecitatem,
tam
in
medenti¬
bus,
quàm
passim
in
medicatis,
facilè
cum
lacrymis
deprehenderent.
(9)
Succen¬
turiantur
enim
primi
podagrici,
accusa¬
rentque
stomachum,
seque
ibidem
primos
sentire
motus,
ac
velut
agitationes
febri¬
les
tanquam
praecursores
accessus,
Solo
nimirum
adspectu,
vitalisque
luminis
ir¬
radiatione
conceptus,
natusque
ibidem
acor,
erroneè
transfertur
in
seminale
glu¬
ten,
quod
Synoniam
iam
appellant,
estque
articulorum
transparens
semen
nutriti
vum,
ibique
copiosius
depositum,
ob
mo¬
tuum
frequentiam,
&
ossium
fortem
com¬
pressionem.
Siquidem
aliàs,
quampri¬
mum
ossa
mutuo
confrictu
aestuarent,
&
siccarentur.
At
foecundius
quanquam
multò,
haec
sint
Capite
de
Podagra,
deli¬
neata:
juvat
tamen
me
planius
dilatare.
(10)
Occurrunt
nimirum
diversi
morbi,
qui
suam
originem
centraliter
è
stomacho
desumunt,
quorum
ortus
atque
reme¬
dium
infausto
hactenus
omine
ignoran¬
tur.
Sunt
namque
in
concavo
stomachi,
acidum,
amarum,
salsum,
nidorosum
sive
putidum,
virulentum,
insipidum,
etc.
Ac
inprimis
acidum,
fermentale
ac
digesti¬
vum,
sive
transmutativum,
non
est
stoma¬
cho
proprium,
aut
geniale:
verum
ipsi
praeparatur
&
inspiratur
à
Splenis
vicina
sibi
ad
hoc
culina.
Quo
nimirum
fermen¬
to
deficiente,
eo
ipso,
est
apepsia
domi,
bradypepsia,
appetitus
deiectus,
ciborum
nausea,
quae
febribus
statim
conspiciun¬
tur
vernacula
atque
stipata:
quapropter
dixit
Senex:
"Acidos
ructus
nidorosis
super¬
venientes,
bonum."
Nonnunquam
etiam
contingit,
parcum
fermentum
affluere
ad
stomachum:
inde
quoque
atropsiam
sus¬
citari,
cibosque
evadere
coctu
difficiles.
Imò
stomachus,
qui
ordinario
sensu
or¬
batus
videtur,
nec
sentit
nisi
noxia,
quo¬
tiesque
afficitur
indignè,
à
peregrinis
in¬
tra
se
contentis:
statim
sub
exiguitate
fermenti,
aquosum
liquamen
parit,
&
cum
nausea
extrudere
satagit.
Aquosum
au¬
tem
Pp