312
JUS
DUUMVIRATUS.
subtrahit
regimen,
extemplo
partium
(quantumcumque
principum)
eclipsan¬
tur
vires.
Sic
namque
deliquia,
Apople¬
xiae,
Epilepsiae,
palpitationes,
vertigines
&
Amentiae.
Sicque
nimirum,
ut
defe¬
ctuum
quorum
radix
occasionalis
sponte
consumitur
&
evanescit
(prout
in
febri¬
bus
mitioribus)
eorundem
circuitus
&
durationes,
sic
etiam
sponte
sileant,
ut
re¬
dire
obliviscantur:
utut
medentum
in
hoc
varient
jactantiae.
(53)
Etenim
quorum
radices
contumacius
adhaerent,
penitius
contemperantur,
alioqui
proin
sponta¬
neae
resolutioni
omnino
tefragantur,
il¬
lique
idcirco
consenescunt,
unà
cum
sto¬
machi
alimentis,
suosque
in
vitae
epilo¬
gum
recidivos
fructus
exspectant.
Ho¬
rumque
non
sponte
cessantium
proinde
incurabilitatis
epitaphium
iam
ubique
ad¬
scriptum
legitur.
Quia
condigno
arcano,
quo
exstirpentur,
hactenus
caruere.
Ho¬
rum
autem
morborum
radices,
quamdium
spiritum
influum
tantummodo
affectant,
proles
producunt,
semini
suo,
hospitioque
proprios.
Sic
nempe
Epilepsia,
quia
u¬
trumque
obsidet
spiritum,
collidit
tam
corporis,
quam
animae
sensitivae
faculta¬
tes.
Sicque
magnam
Apoplexiam
à
parva
distinxit:
quod
minor,
spiritum
influum:
major
verò,
insitum
obsederit.
(54)
Pariter
in
simplicibus
sunt,
quę
inebriant,
somnum,
soporem,
oblivionem,
stupiditatem,
A¬
mentiam,
furores,
vesaniam,
vel
deliria
adducunt:
quia
in
se
continent.
In
po¬
mo
enim
scientia
boni
&
mali
erat:
sunt¬
que
alia,
quae
in
amores,
iras,
imò
erga
certas
tantum
personas
feruntur.
Ita
ut
constante
vitae
atque
corporis
monar¬
chia,
solas
animae
turbent
functiones.
Suntque
praeterea
&
quae
gradus
servant.
Ut
qui
pridem
conquerebantur
de
obver¬
santibus
molestis,
taediosis
&
tristibus
in¬
vitis:
tandem
&
dementiis
obediant.
Suntque
ideo
quae
pusillanimitates
ad¬
dant,
ac
terrores
certorum
duntaxat
ob¬
iectorum.
Alii
quoque
cunctorum
sub
fu¬
rore
actorum
recordantur,
solumque
ju¬
dicium
mentis
conquassatum
cernitur.
Haec
inquam
ad
caput
cuncta
ferire;
non
autem
à
capite
oriunda,
unica
docet
pas¬
sio
hypochondriaca.
Procellam
nempe,
&
accessum
praesagit,
si
vena
fortiter
in¬
suetoque
turbine
pulsitet.
Stetit
autem
hactenus
neglecta
actio
regiminis,
ipsaque
animata
facultas
Duumviratus
peregrina
oberravit;
solisque
atrae
bilis
mentitis
pur¬
gationibus.
Id
est,
virium
liquationibus
frustra
est
insudatum.
(Interea
semper
spem
Scholarum,
harumque
iactantias
ri¬
sit,
&
abtruncavit
quartana)
vaporibus
itaque
atrabilariis
tributum
est
Amen¬
tiarum,
morborumque
reluctantium
o¬
mne
imperium.
(55)
Igitur
luce
meridiana
clarius
est
in
Amentiis
scitum
nil,
nil
in
actum
in
Apoplexia,
nil
in
uteri
praefoca¬
tionibus,
nilque
demum
in
Epilepticis
in¬
sultibus
cum
fruge
cogitatum,
praeter
in¬
anes
corporis
torturas,
lanienas
liquefa¬
ctivas,
&
vanas
virium
jacturas.
(56)
Saepè
namque
per
immania
soporifera,
maniae
succurrere,
&
frustra
est
tentatum.
In
qua¬
druplo
sui
nempe
vix
somnum
conciliant:
ideoque
terrore
plena
est
eorundem
ex¬
hibitio.
At
non
minuitur
furor
per
sopo¬
res,
aut
vincula.
Narcotica
namque
dant
somnum,
somniaque
molesta.
Nam
de¬
mentia
nil
nisi
vigil
est
somnium.
Ideoque
opiata,
somnum
nocuum
&
cum
labore
adferunt.
(57)
Quicunque
enim
non
potest
quartanae
causam
occasionalem
è
Splene¬
resolvere:
is
multò
minùs
ad
sanandum
dementiam
se
convertat.
Dementia
nam¬
que
absque
materiali
errore,
in
hypochon¬
drio
sedet
plerumque,
&
ob
id
tradux
est
in
posteros.
(58)
In
hoc
nimirum
differt
ma¬
nia
à
Delirio:
quod
illa
sordibus
careat.
Ridebunt,
discere
recusantes,
quod
unum,
vel
pauca
arcana
Paracelsi,
in
omnem
morbum
valere
asseram.
Quibus
suo
quandoque
limite
satisfaciam.
Nunc
au¬
tem
sat
est
repetiisse,
unam
in
homine
es¬
se
animam
in
stomacho,
tanquam
lecto
suo,
undè
vitales
uniuersim
potestates
de¬
sumendę
sunt.
Ac
quicquid
hanc
animam
turbat;