DUUMVIRATUS
345
1.
SOmnus
Opinio
à
potestate
somnifera,
&
non
à
de¬
fectu
est.
2.
Scholarum
de
somno.
3.
Oppugnatur
opinio
veterum.
4.
Contradictiones.
5.
Opiatorum
quidditas.
6.
A
nervorum
situ
ostenditur
impossibi¬
litas
Theseos.
7.
Opiato
stante
intra
stomachum,
so¬
mnum
advenire.
8.
Ab
opii
effectu.
9.
Sulfur
è
vi¬
triolo
docetur.
10.
Aliquot
ab
surda,
thesin
Schola¬
rum
comitantia.
11.
Subterfugium
ridiculum.
12.
Somniis
quando
fiat.
13.
A
crapula
cur
dolor
capi¬
tis.
14.
Dolor
à
contractura
menyngum,
ubsque
vapo¬
re.
15.
Thesis
pro
Duumviratu.
16.
Conclusio.
(1)
POETA
ethnicus,
moraliter,
imò
censu
rustico,
somnum
vocat
gelidae
mortis
imagi¬
nem.
Ast
ego,
cum
sciam
somnum
potestatem
natura¬
lem,
à
stomachi
principatu,
in
cerebrum
dimissam,
&
vi
Regiminis
demandatam,
ut
traderetur
in
exsecutionem,
Christia¬
nus
credo
DEUM,
semper
sanctificabi¬
lem,
dum
intenderet
fabricare
mulierem
è
costa,
immisisse
in
Adam
somnum.
Non
quidem
tanquam
ens
privati
vum:
sed
fa¬
cultatem
actualem,
realem,
ac
merè
posi¬
tivam.
Ideoque
potestatem
dormiendi
esse
vitalem,
necessariam,
&
deinceps
na¬
turalem.
Non
credam
enim,
Deum
in
ho¬
mine
fecisse,
mortem,
ejusvè
imaginem.
Nec
decebat
mortis
imaginem
praecedere
peccatum,
mortísque
occasionem.
(2)
Equi¬
dem
Scholae
docent,
somnum
causari
à
va¬
poribus,
è
stomacho
sublatis
in
Cere¬
brum,
oppilantibus,
sive
intercipientibus
meatus
sensuum,
motus,
loquelae,
judi¬
cii,
etc.
Quae
sanè
adhuc
adolescens,
ridi¬
cula
censui.
(3)
Nam
revera,
sic
morbus
ante
peccatum
fuisset.
Quia
somnus
morbus
es¬
set.
Flatulenta
nimirum,
&
vaporaria
fu¬
isset
paralysis,
&
temporanea
Amentia,
in
corpore
tum
adhuc
impassibili,
atque
vi¬
ta
immortali.
Turpe
est
itaque,
adhuc
do¬
ceri
seriò
in
Scholis,
Paganismi
stolidita¬
tes,
praesertim
à
Christianis,
melius
in¬
structis.
Imo
Scholae
in
proposita
sua
Thesi
errant.
(4)
Nam
dormientes
sub
somno
sese
movent,
revolvunt,
deambulant
non¬
nulli,
pulicis
&
cimicis
ictus
sentiunt
dor¬
miendo;
sic
ut
indè
expergiscantur:
alii
etiam
loquuntur,
atque
appositè
non
rarò
respondent.
Tandem
sicut
Scholae
malè
sibi
consonant,
dum
somnum,
&
insomnes
Catarrhos,
eadem
radice,
causis,
atque
fi¬
endi
modo
confundunt:
Ita
postquam
Catarrhi
deliramenta
explosi,
assignatas
quoque
somni
causas,
tanquam
inanes
fa¬
bulas
rejeci.
Postremò,
&
Scholae
sibi
ma¬
nus
inferunt,
dum
ab
opiatis,
rebus
(ut
ajunt)
frigidissimis,
omnemque
potius
evaporationem
cohibentibus
(5)
(plus
sal¬
tem
quam
Coriandrum,
vapores
pro
Ca¬
tarrhis
fingitur
compescere,
&tc.)
ex
sui
natura
promtissimè,
somnum,
soporem,
imò
&
necem,
adferri
docent:
eoque
ce¬
lerius,
quò
opiatum
fuerit
profectioris
frigoris
in
qualitate
&
quantitate.
Adeo¬
que
quo
plus
sincerioris
opii
fuerit
sum¬
tum,
plusque
intus
frigefactum:
eò
co¬
piosiores,
magísque
continui
vapores
à
stomacho,
(etiam
clauso
licet
oesopha¬
go)
ferrentur
in
caput.
At
stupidum
sa¬
nè
commentum
est,
quod
somnus
à
fri¬
gore
fieret.
Nec
intelligibile,
quomodo
unicum
opii
granum
sat
frigoris
in
sto¬
macho
causet,
satque
vaporis
actualiter
frigidi
in
caput
egerat?
Quomodo
item
frigoris
erit,
vapores
ciere,
potius
quam
compescere?
Sed
haec
per
regulam
falsi
donata
supponamus.
(6)
Ac
vapores
somni¬
feros,
à
cibis
sursum
deferri:
nervos
quo¬
que
sensuum
atque
motuum
authores,
his
vaporibus
oppleri.
At
utinam
prius
considerassent,
quod
nervorum
radices,
sive
primae
extremitates,
sint
cerebro
con¬
tinuae,
&
medullae
spinali:
quodque
alte¬
rae
nervorum
extremitates,
definant
in
musculos
exteriores,
vel
in
ipsa
sensuum
organa:
atque
adeò
idcirco
vapores
so¬
mnolenti
prius
deberent
materialiter
pe¬
netrare,
&
plane
imbibi,
in
Cerebri,
&
spina¬
Xx
2