FURENS.
395
dem
sensere,
"ubi
dolor
&
calor
eò
affluere
cruorem."
(25)
Sed
spinam
pręcedentemque
mo¬
tricem
aciditatem,
ut
neque
spasmodem
dolorem,
nemo
(quod
sociam)
adhuc
atti¬
git:
unde
tamen
dumtaxat
solatium
spe¬
rari
debebat.
Dubitari
jure
posset,
qua¬
re
pleura,
à
contractura
remittens
pau¬
lisper,
non
rursus
repellat
contentum
intra
se
cruorem,
ad
loca
unde
venit.
Sed
iam
liquet,
cruorem
ab
acido
grumescere
statim,
&
huic
quoque
constanter
loco
in¬
haerere
didicit.
Alioqui
non
rarò
tumo¬
res
saepè
disparent
alibi:
eò
quod
illo¬
rum
cruor
non
est
ab
acido
alienatus.
(26)
Por¬
rò
dysenteria
se
separat
à
Pleuritide,
non
tam
acore
causae
materialis,
quàm
subie¬
cti
varietate.
Neque
enim
intestina
à
ter¬
go
carnem
habent
pro
culina.
Ideoque
in
testinum
suam
habet
spinam,
suis
infixam
membranis.
Etenim
praeter
duplicem
in¬
testini
tunicam,
tertia
obvallatur
Mesen¬
terii
toga.
Et
quia
extra
se
non
habet
cu¬
linam
in
carne:
Idcirco
ejus
membrana,
Apostema
non
fert:
quapropter
adveni¬
ens
cruor
ad
Torminum
solamen,
non
in¬
duratur
aut
grumescit,
nec
fibras
cruor
Mesenterii
adhuc
nactus
est,
quibus
coa¬
guletur,
aut
in
apostema
tuberet.
Quare
in
dysenteria
affluens
ille
cruor,
in
sola¬
men
pungentis
doloris
ex
acido,
effluit
non
grumefactus.
In
pleuritide
autem,
pro
una
parte
cruentum
sputum,
non
coa¬
gulatum
(quia
nondum
acidum)
velut
ad
solamen
doloris
missum
accurrens:
nec
ille,
nec
tale
sputum,
est
causa
occa¬
sionalis
morbi
illius:
pro
altera
autem
parte
cruor,
intra
pleuram
&
costas
sisti¬
tur
acidus,
grumescit,
apostematur;
atque
idcirco
pus
fit.
Plurimus
itaque
cruor
fe¬
stinans
pro
solamine
doloris
(ubi
dolor,
eo
occurrit
cruor)
trans
pleuram,
in
tho¬
racem
penetrat,
qui
molestissima
excrea¬
tur
tussi.
Quare
Pleuritis
à
Peripneumo¬
nia
causis
occasionalibus,
ut
neque
reme¬
dio
differt.
Suffunditur
nempe
cruor
in
pulmonis
parenchyma,
juxta
spinam
pleu¬
riticam.
In
vomica
namque
licet
pulmo¬
cruorem,
ac
diversa
in
se
contineat
hosti¬
lia,
defectu
tamen
acidae
spinae,
non
est
pe¬
ripneumonia:
sed
alii
sunt
defectus,
pro¬
cedentes
ab
excrementis
propriae
dige¬
stionis.
Idcirco
plures
morbi
non
diffe¬
runt
materiâ
occasionali:
sed
membro¬
rum
atque
functionum
diversis
agenti¬
bus
ac
proprietatibus.
Quae
plerumque
non
tantum
variant
remedia,
quàm
adja¬
centia
à
proprietatum
potestatibus
de¬
pendentia.
(28)
Liquet
inde
enim,
quam
irri¬
tum
in
dysenteria
enematum
remedium.
Quippe
dysenteria
est
tantum
tenuium
intestinorum,
aliquot
ulnis
distantium,
à
crassioribus,
clysteriorum
capacibus.
Ita¬
que
in
Pleuritide,
&
Peripneumonia
u¬
tuntur
phlebotomo,
ad
necessariam
causa¬
rum
(ut
ajunt)
ablationem.
Quasi
sola
plethora
sanguinis
(quam
tamen
dicunt
unicam
&
adaequatam
sectionis
venae
in¬
dicatricem)
esset
illarum
genetrix.
(29)
Cae¬
terum
illinctus
praescripsere
igitur,
non
quidem
ad
causae
remotionem;
verum
ad
faciliorem
sputorum
expectorationem.
Illinctus
nempe,
ex
farfara,
è
pulmone
vulpis,
etc.
Nam
cum
hoc
animal
paene
sit
indefessum,
putarunt,
quod
moriens
(nam
extra
putationem
deficit
Scholis
authori¬
tas
valida)
suo
pulmoni,
legasset
reme¬
dium
sanandi
suspiriosos,
licet
viscus,
spi¬
nae
in
nobis
author,
remaneat
male
affe¬
ctum
perstite
apostemate
pus
comminan¬
te.
Quodque,
nisi
stato
dierum
numero
authore
Galeno)
integraliter
sanetur,
phthisis
indubia
sit
exspectanda.
(30)
Quocirca
totum
Scholarum
studium,
non
tam
col¬
limat
ad
sanandum,
quam
ad
praecaven¬
dum
dumtaxat
incrementum.
Id
est,
non
causae
radicalis
respectu,
sed
producti
po¬
sterioris
obtuitu:
ne
scilicet
vergat
in
de¬
terius.
Est
nempe
Scholis
perpetuum,
onus
relinquere
suum
naturae,
in
diem
cri¬
ticum
sperare,
&
differre.
Nam
cum
prae¬
ter
purgationem,
&
cruoris
emissionem,
vix
agnoscant
remedia;
tantum
ad
dimi¬
nuentia
liquoris
&
virium
procedunt,
sicque
solam
curam
palliativam
circa
effectus.