855
DE FLATIBUS. 412
itionem cum sanam fermenti sui, tum et¬
iam aegram. Quod exinde clarius liquet.
Quod ructus, sive flatus originalis in sto¬
macho, prout & flatus Ilei, extinguant
flammam candelae. (49) Stercoreus autem fla¬
tus, qui in ultimis formatur intestinis, at¬
que per anum erumpit, transmissus per
flammam candelae, transvolando accendi¬
tur, ac flammam diversicolorem, Iridis in
star exprimit. Qui verò in Ileo, sive inte¬
stinis gracilibus formatur, nunquam est
inflammabilis, saepe inodorus est, nisi alte¬
rius misturam secum deferat, non rarò
acer, acutus, ponticusque lancinat in ano.
Differunt itaque flatus in nobis, materia.
forma, loco, fermento, proprietatibus, ad¬
coque & tota specie. Nec minus flatus
suas habent genericas atque specificas
varietates, quàm corpora unde prove¬
niunt. Nam flatus nullatenus sunt aër.
Imò flatus non solum distinguuntur per
materiam ex qua, sed etiam fermento &
flatuum semine. Huc spectant quae de ortu
Gas, sive spiritus sylvestris docui, qui sa¬
ne in pristino aliàs maneret concretò, nisi
adjuncto fermento loci, & semine acidi¬
tatis hausto, in flatum sive Gas conficia¬
tur. Repetam hoc loco genericas diver¬
sitates flatuum in nobis genitorum, speci¬
ficatas suis fermentis, & proprietatibus
terum, unde consurgunt. (50) En Schema.
Sunt enim duo in nobis flatus anomali,
quorum unus est ordinarius, naturalis &
necessarius in Ileo. Alter planè pestiferus
& heteroclitus, qui assumto, vel intus na¬
to veneno, plerumque totum corporis ha¬
bitum in tumorem extollit. Sunt deinde
quatuor flatus, in stomacho, & intestinis.
Stomachi unus, qui ructus est. Hicque vel
specificus est, ex cibo indigesto, duro &
pertinaci. Alius insipidus, ex cremore fe¬
re digesto, sed digestionis debilitate na¬
tus: tertius verò est acidus, ex cremore
digesto; sed impedito. Quartus ructus,
est ponticus, à fermento loci exasperato
productus. Secundus flatus est Ilei, habet¬
que aliquot in se diversitates. Quarum
prima continet peditum, ex abundantia
praefati naturalis oriundum. Altera, ama¬
rum, qui à fecibus alienis, ac malè digestis
prorumpit. Habetque praecocis aliquid
fermenti stercorei. Succedit & flatus coli,
ex cibis non planè suo acido stomachali
liberatis, sed corruptis per anticipatio¬
nem, accedente praemature stercoreo. Est
& flatus stercoreus, cadaverosus, ex reso¬
lutione, & putrefactione vividi, vitalisque
alimenti, partium solidarum. (51) Tandem ex¬
tra canales intestini, est flatus Tympanias,
nascens ex causa morbifica, intra conve¬
xum intestini, & concavum peritonei.
Quae causa morbifica proprietatem habet
topici, sed mitiorem. Flatus autem hinc
genitus, non est de materia morbifica: sed
est ejus productum, ex eadem nempe ma¬
teria est, qua naturalis & ordinarius fla¬
tus Ilei. Id est: Ex ipso alimento imme¬
diato intestini. Mortalis autem est, tam ex
causa venenosa, sive ex morbo radicali,
quam ratione loci, quod productus mor¬
bus augeatur absque termino, & aegrum
tandem suffocet. Instar Ascitis. (52) Absoluto
iam Schemate, spectabis, quod materia, ex
qua flatuum sit concretum illud, circa
quod fermentum operatur. Deindè quod
qui propulsione, aut discussione flatus
abigere, atque sic morbum superare con¬
tendit, non tollat causam: sed ad ultimum
effectum vadat. Quod ut ad oculum cla¬
riùs enotescat, Supponam tres fratres, iis¬
dem potu atque cibo nutritos, quorum
unus nullum ferè flatum edat. Alter au¬
tem ac debilior, multos ructus insipidos, ac
subindè acidos pariat. Tertius verò, pa¬
tiens intestinorum ametriam, multos fa¬
ciat crepitus. (53) Undè inprimis conspicuum
evadit, flatus non fieri ex cibis flatulen¬
tis, quorum proindè usus tantopere veti¬
tus in Scholarum diaetetice. Sed prout sa¬
tietas, plerumque plures flatus causat, quos
sobrietas excusat: ideo consequitur, sarci¬
nam esse oneri; onus verò praesupponere
laborem, sive debilitatem digestivae. Sic
poma acidula, si torreantur, plurimum
flatum
lii