855
DELIRAMENTA. 429
bum, an verò tanquam causam anteceden¬
tem morbi, de quo consultum est, statue¬
rent. At saltem ne errarent, in quibus vis
morbis, calorem simul & frigus accusa¬
runt. Conqueruntur nimirum in omni¬
bus paenè, de frigiditate stomachi solitaria,
vel combinata, cum caliditate hepatis, unde
catarrhos oriundos, ac in varias partes de¬
lapsos, earundem morbos multifariam ario¬
lantur: nedum internos paenè omnes, sed
& usque ad cutaneos defectus, prosequun¬
tur. Sic nempe theoricè & practicè Scho¬
lae suos imbuunt. Sic enim oculorum, au¬
rium, faucium, linguae, dentium, thoracis,
brachiorum, lumborum, & crurum defe¬
ctibus, rei sunt catarthi. Sic tusses, tabes,
asthmata, pleuritides, peripneumoniae,
apoplexiae, paralyses, subitaneae mortes,
vomicae, sputa cruoris, causam in catar¬
rhis suam iam ratam reperere. Sic deni¬
que stomachus vomiturit, nauseat, apepsia
laborat, jecur etiam & lien malè valent.
Nam prolapso è capite, mucco non dige¬
stibili, obstructiones, durities, hydropes,
apostemata, scirrhi, febres, tormina lo¬
cum inter clientes catatrhos fecere. (13) Qui¬
bus Paracelsus, tametsi in Tartaris, atque
tribus primis aliàs triumphans inventio¬
ne, plerumque tamen catarrhis subscripsit,
nomenque defluxionis (flüssen) semper
manifestè agnovit, nutando sub domina
incertitudine. (14) Hanc enim catarrhorum se¬
rio deflendam fabulam ita adornant Scho¬
lae, & de manu in manum invicem tra¬
dunt, ut veritatis vicem subeat: Imo
idiotae facti Medici passivi, de catarrhis
suis, ad longum usque taedium mecum
declamant. Quibus sane, cum mihi sit dif¬
ficile, atque nauseosum, singulos discere
insuetos, è putata doctrina avellere, ve¬
ramque Theoricae lucem adferre: praeci¬
puè, cum turba ejus sit animi, ut instar te¬
starum recentium, vix primitus haustum
deponat odorem. Silere ideo soleo ple¬
rumque apud magnates, non morbum,
non causas, non species, nec medicamina
declamo: taciturnus, ad facilem istam
Scholarum Theoriam, videor cunctorum
nescius, abire omnibus consentiens. Ali¬
cubi tamen dico, me aliter instructum es¬
se: sed Idiotas non esse capaces Medici¬
nae, cùm nec paedagogus sim illorum. Ad¬
miror saltem quotidie neminem tantam
medentum ignorantiam hactenus anim¬
advertisse: sed orbem Christianum, Grae¬
corum haec somnia post se traxisse, in la¬
triam ridiculam, mendacem, & humanae
societati perniciosam. Statuunt nimirum
primigenium catarrhorum fontem, in fri¬
gida stomachi, & calida jecoris intempe¬
rie, maximamque mortalium infirmorum
partem huic subesse tyrannidi. Modum
quippe fiendi, esse; Quod stomachus in¬
cessanter, inter coquendum ab hepate ca¬
lefactus, non possit non jugiter vapores
ad caput mittere; cerebrum verò, esse na¬
tura sua frigidum, & instar coperculi, bul¬
lienti ollae, aut fungi alembici vice, in
quem vapores adscendant, & cogantur in
aquam. Quae cum naturaliter defluere de¬
beat, suggerit amplam materiam catar¬
rhis, atque generalem. (15) Quae si in oculos,
aures, fauces, dentes, &c. decidat; dolent
meritò partes, se cerebrum vicinum ha¬
bere, & tyrannum superiorem: sin verò in
pulmonem pluat, transmutantur in tus¬
sim, affectus suspiriosos, in tabem deni¬
que, palpitationem cordis, adeoque & in
inopinam mortem. Quod si verò in sto¬
machum hi catarrhi depluant; iam suae
culpae is poenas luit, per apepsiam, crudi¬
tates, vomitus, orexes, cardialgias, deli¬
quia, obstructiones, diarrheas, coeliacas,
choleras, colicas, atrophias, hydropes,
scirrhos, ventrisque defectus omnes.
Imò febres, putredines in venis, splenis
quoque, renum, atque vesicae calculos, è
muccore catarrhi, sua primordia desu¬
munt. Quod si verò in cerebelli sinum de¬
rivent catarrhi, iam mors instantanea, a¬
poplexia, & paralyses praestò adsunt. Sin
verò per nucham, in nervos, arterias, mu¬
sculos, fortè fortuna divertant catarrhi,
Arthritides variae, pleuritides, paralyses,
par¬
Kkk