DISPENSATORTIM
MODERNUM.
463
ret.
Quod
res
paucis
guttis
facilius
su¬
matur
in
aliquo
liquore;
intusque
confi¬
ciatur
libentius,
quàm
copioso
saccharo
condita:
quod
deníque
convenienti
li¬
quori
immista,
penitius
introeant,
ami¬
cabilius
coalescant,
quàm
multo
obtecta
saccharo.
Quad
saccharum
sanis
licet
gratum,
mox
tamen
aegris
horridum
fiat,
in
plerisque
morbis
stomachi,
&
uteri,
hostile:
in
aliis
verò,
adjunctae
medela
opem
non
rarò
faciat
ridiculam.
Saccha¬
rum
enim
fermento
acido
stomachi,
ad¬
versatur
è
diametro,
ideoque
digestiones
facit
difficiliores.
Saccharum
enim,
lixi¬
vio
calcis
virae,
&
argilla
figulina
clari¬
ficatur.
Etenim
si
acuitatem
spiritus
mel¬
lis,
&
sacchari
putidas
feculentias
no¬
vissent
Scholae,
parciori
illorum
usu
apud
aegros
contentae
fuissent.
(31)
Ad
Tertium
tandem
dico.
Scholas
in
hoc
fateri
suam
ignorantiam,
quod
nesciant
medi¬
camina
à
corruptione
praeservare,
sine
condimento
&
virium
castratione.
Syru¬
porum
ergo
sat
est
fraus
detecta,
qui
non
nisi
decoctis
simplicibus
fiunt,
addito
melle,
aut
saccharo.
Huc
demum
facit.
Quod
vegetabilia
dumtaxat
succum,
&
mucilaginem
bulliendo
in
aquis
depo¬
nant.
Quae
cruda
atque
impura,
suas
sto¬
macho
irrogant
molestias
priusquam
cum
melle
digesta,
nos
suarum
virtutum
hae¬
redes
instituant.
Praesertim
quod
her¬
barum
gummositas,
melle
&
saccharo
frixentur,
ingrata,
&
molesta
evadat
sto¬
macho,
fiatque
bulliendo
insigne
virtu¬
tum
dispendium.
(32)
Laudo
benignum
mihi
Deum,
qui
me
in
Pyrotechniam
vocavit,
extra
aliarum
professionum
fecem.
Siqui¬
dem
Chymia
principia
habet
non
logismis
parta:
sed
quae
per
naturam
sunt
cognita,
&
per
ignem
conspicua:
praeparatque
In¬
tellectum
ad
penetrandum
occulta
natu¬
rę,
ponitque
investigationem
in
natura
ulte¬
riorem,
quàm
aliae
scientiae
omnes
simul;
&
penetrat
usque
ad
ultimas
profundita¬
tes
veritatis
realis.
Quia
operatorem
in¬
tromittit
ad
primas
radices
illarum
re¬
rum,
cum
dearticulatione
operationum
naturae,
&
potestatum
artis,
cumque
ma¬
turatione
virtutum
seminalium.
Lauda¬
bilis
enim
&
supergloriosus
Excelsus,
qui
hanc
scientiam
parvulis
dedit
gratis.
(33)
Rarò
quoque
transmarinis,
&
ab
ultimo
Oriente
petitis
remediis
utor:
sciens,
quod
Omnipotens
secit
sanabiles
omnes
natio¬
nes
terrae,
nec
advectas
Indo
de
litore
merces,
exspectandas
voluerit:
ut
neque
ante
cognitas
Indias,
minus
mortalibus
propitius
Deus
fuerit.
(34)
Bonitas
ergo
di¬
vina
persuasit
mihi,
inquilinis
morbis
sua
domi
reperiri
remedia.
Docuerunt¬
que
me
theoremata
Spagyrica,
quod
pa¬
retur
liquor
exiguus,
custodiens
crases
simplicium
incorruptas,
absque
condi¬
mento
alieno.
(35)
Herbas
igitur
aqua,
vino,
vel
stillatitio
liquore,
decoquunt
ad
ter¬
tias,
medias,
etiam
duplici
(ut
ajunt)
vase,
ac
sub
diplomate
coacervatas.
In
quibus
vires
optimae,
si
non
pereant:
sal¬
tem
non
elicitur,
nisi
molestus
&
ingra¬
tus
herbarum
muccus,
stomacho
dige¬
rendus,
utut
ovorum
albumine
depuren¬
tur
decocta,
&
succi,
atque
larventur
sac¬
charo.
Otpote
potantur
absque
separa¬
tione
puri,
ab
invalido,
absque
rescra¬
tione
clausarum
virium,
sine
vitae
radi¬
ce,
ac
participatione,
emendatione
de¬
fectuum,
cruditatum,
excrementorum,
&
potestatum
violentarum,
quarum
acti¬
vitates
natura
nostra,
sine
gravi
clade
fer¬
re
nequit.
(36)
Electuaria
deinde,
confectio¬
nes,
vel
pillulae,
sive
ad
confortandum,
sive
ad
solvendum,
majoribus
adhuc
quàm
syrupi
scatent
miseriis:
nam
citra
elixationem,
sola
contusione,
seu
pulve¬
ratione,
connectuntur
ex
multis
simpli¬
cibus
ridiculè,
nescienter,
&
incogitan¬
ter,
quae
sibi
invicem
plerumque
adver¬
santur,
nocent,
impediunturque
ipsa¬
met,
ne
mutuam
iungant,
quam
nobis
debent
operam.
(37)
Non
est
enim
in
natu¬
ra,
quod
Scholae
spectarunt
in
numeris,
in
quibus
vires
simul
in
unum
conve¬
niunt,
quia
per
unitates
consentiunt.
In