POTESTAS
MEDICAMINUM
475
nostris
horridum
praecordiis.
Saltem
quo¬
ties
in
veneno
eminet
gustus
placidus,
sensi
sub
eodem
simplici
latere
ingens
ar¬
canum,
quod
depulso
veneno,
ad
effectus
arduos
natum
&
ordinatum
est.
(28)
Sensi
de¬
inceps
praeter
sapores
specificos,
horum¬
que
gratitudinem,
benevolentiam,
vel
horrores,
proprietatem
quandam
sorma¬
lem,
emanantem;
lingua
tamen
imperce¬
ptibilem,
soloque
archeo
comprehensibi¬
lem.
Stupent
scholae,
dum
ad
qualitates
occultas
(ut
vocant
ideo)
ventum
est.
Nam
dum
nequeunt
suas
nugas
caloribus,
fri¬
goribus,
horumque
mendicatis
complexio¬
nibus
adscribere.
Scriptores
quidem
ca¬
lamum
reponunt,
atque
medentes
attollunt
humerum,
ac
supercilia,
quia
proprieta¬
tem
istam
accusant,
sibi
notam
in
effectu,
at
ignotam
in
causa:
seseque
hujus
igno¬
rantiae
tegunt,
quod
humano
intellectui
sit
impossibilis
proprietatum
illarum
in¬
dagatio;
quam
iam
dudum
inquisivissent
alioqui.
Quasi
dicant.
Nos
scholae
vale¬
mus
determinare,
quantum
mens
huma¬
na
potest
inquirere.
Decernimus
ideo,
nullas
rerum
potestates
posse
intelligi,
aut
indagari
humanitus,
quàm
quae
sunt
primae
elementorum
qualitates,
aut
ex
his
oriundae.
Fatemur
ideo,
facultates
for¬
males
esse
occultas,
quia
cognitu
impossi¬
biles.
Certè
Scholae
sunt
valde
luteae.
aqueae,
aereae,
nebulosae
&
igneae!
quàm
se
ostendunt
suorum
obiectorum
inscias,
&
exercitii,
quod
profitentur,
impares!
In¬
genia
enim
sua
ignaviae
emanciparunt,
ut
nil
sit
ipsis
gratius,
quàm
declinasse
ad
ex¬
cusandas
excusationes
in
ignorantia,
&
impossibilitate
naturae;
qua
quisque
suam
in
particulari
velet.
Primum
enim,
Anti¬
qui
dum
viderent
morbum
aliquem,
cu¬
ratum
remedio
specifico,
&
appropriato,
stupebant
velut
ad
insolitae
rei
miracu¬
lum:
At
deinceps
Scholae
suas
stupidita¬
tes,
in
generalem
ignorantiam
relegasse,
satisdatum
arbitratae
sunt.
Neque
enim,
etsi
causas
distinxissent
à
qualitatibus
elemen¬
tariis
sibi
notis,
proinde
aliquid
incon¬
taminatum,
&
absque
oculi
cataracta
di¬
xere.
Nam
quis
unquam
humiditatis
cau¬
sam
in
aqua,
aut
caloris
in
igne,
magis
ra¬
tione
à
priori
investigavit,
quàm
trahendi
ferrum
in
magnete?
Sunt
ergo
qualitates
elementales,
tam
occultae,
quàm
aliarum
ulla.
Equidem
in
hoc
caecutitum
est
à
Scholis,
quia
adversus
doctrinam
Euange¬
licam
processerunt.
(29)
Primitiva
enim
veti¬
tas
vult,
quod
Arborem
cognoscamus
ex
fructibus:
Scholae
autem
volunt
fructum
cognosci
debere
ex
arbore.
Dicam
ergo
per
fructus,
quo
pacto
ad
cognitionem
ar¬
boris
deveniendum.
Inprimis
itaque
ad
causarum
occultarum
cognitionem,
sup¬
ponitur
effectus
aliquis,
itemque
causa
il¬
lius,
nec
dubitatur,
quisnam
sit
effectus,
quaeve
eius
causa:
quaeritur
autem
tan¬
tummodo
nexus
amborum:
quo
pacto
sci¬
licet
effectus
à
causa
procedat;
vel
vice
ver¬
sa,
quo
modo
atque
medio,
causa
ejusmodi
effectum
producat.
Praesupponitur
in¬
quam
cognitio
arboris,
&
fructus
ejus.
Quae
si
ad
medendum
componamus
(ete¬
nim,
si
totus
mundus
propter
hominem
sit,
&
tota
naturę
cognitio
physica
meden¬
ti
ideo
subserviet)
praesupponendae
pri¬
mùm
erunt
cognitiones
suiipsius:
scilicet
ut
verus
Medicus
sciat
arborem
humanae
na¬
turae
integrae,
ejusque
fructum,
sanitatem
scilicet.
consimiliter
quoque
Arborem
vi¬
tiatae
sanitatis,
ipsamque
depravatae
sanita¬
tis
classem,
tanquam
fructum
illius.
Quae
cognitiones
requiruntur
quidditatis
pro¬
priae,
cum
adiacentibus
suis.
Ut
igitur
ar¬
borem
cognoscamus
in
sui
radice,
&
pro¬
prietatibus,
id
ex
fructibus
fieri
oportet:
quocirca
etiam
fructus
primum
cogno¬
scendi
sunt.
fructus
autem
tam
integrae,
quàm
vitiatae
sanitatis,
cum
sint
scopi,
ad
quos
referantur
occultorum
remediorum
proprietates,
se
habent
per
modum
arbo¬
ris
&
trunci,
in
quem
inseri
debeant
sur¬
culi
gemmae,
&
semina
rerum,
tanquam
earundem
fructus.
Hoc
nempe
requirit
Medendi
destinatio,
ut
remedia,
licet
se
habeant
per
modum
causae,
fiant
tamen
fructus
Ppp
2