855
VINDICTA. 523
ipsis Cathedris poenae infernalis indictio¬
ne, castigari aliquando debebunt, & cri¬
minis rei apud Principes gnaros cense¬
buntur. Potissimum ubi admonitio frustra¬
nea, conatus charitatis vanos effecerit.
Delicatiores itaque judicium tulere iuxta¬
suam cuiusque intensionem, & extensio¬
nem. (3) Atque illorum plerique offende¬
bantur, quod nova, inaudita nedum adfer¬
rem & demonstrarem, supra captum mul¬
torum; sed quod antiqua medendi initia
destruerem, nec alia meliora edocerem,
quasi tantum laboris onus, unius esset diei
mensura. Multi autem optarunt, ut clan¬
culum semel à me praemasticata, buccel¬
latim, in fauces intruderem: ut citra labo¬
rem meliora dogmata, & remedia addi¬
scerent. Quapropter aliquot curiosiores,
ad me scripsere, laudantes quidem ope¬
ram, insumtosque labores, & sumtus: sed
non tolerantes, quod arcana remedia sub
densis tenebris obvoluta reliquissem, nec
totam Chymiae, abditamque Philoso¬
phiam propalassem contra Euangelii prę¬
ceptum, quodque margaritas ante por¬
cos, id est immeritos, non proiecissem. At
sanè utrobique praestiti quantum porui, &
fieri lubet. (4) Nam per experientiam securè
didiceram, quod anno 1602 in patriam
redux, curarem insperatos aliquot, per
spiritus salis, sulfuris, vitrioli, perque vo¬
mitoria vitriolata, etc. quorum nullum
apud Belgas fuerat vestigium memoriae.
Ideo Archiatri, & celebriores alii decipu¬
lam meis obtenderunt remediis. Nam si¬
cui aliquid dedissem praefatorum, statim
procurabant ad se deferri, ut me imitaren¬
tur, ac superarent. Ipse ergo in publicum
proposui medicamina chymica per serros
meos, iam uxoratos venalia: quippe qui
iam se meo famulatui subduxerant. Hi
itaque panem suum lucrabantur. At ut
cuncta mox ruinis sunt obnoxia, sese alii
interserunt fugitivi externorum, qui hu¬
iusmodi venalia obtruserunt viliori pre¬
tio. Sicque mille fallaciis adulterata sup¬
posuere: optima quaeque habita sunt,
quaecunque viliori pretio venderentur.
Hinc nil hodie reperitur è factitiis phar¬
macis, quod non ita sit adulteratum,
quodque majoris lucri spes, non adhuc
magis labefactet indies. Ideoque hinc edo¬
ctus didici, non amplius hac orbita eun¬
dum: sed quicquid rarioris Philosophiae
est evulgandum, id omnino sub hiero¬
glyphicis peritiorum esse praestandum.
(5) Ignoscant ergo mihi, quotquot ad me scri¬
bunt haec verba: Sodes explica te, loquere
apertius, de Arcanorum praeparatione.
Quia ista est nova addiscendae Philoso¬
phiae methodus, quam addiscere oportet,
modo quo eam didici. Vendit enim Deus
sudoribus artes. Etenim nil in Spagyricis,
scriptum ea intentione, ut intelligantur
promiscuè ab omnibus, sed dumtaxat ne
intelligantur. Idque Chymia prae caete¬
ris disciplinis semper servavit singulare, è
mandato Domini: ne rosae ante homines
& porcos spargantur. Scripta namque no¬
stra sunt exhortationum loco, ut quisque
propriis proficiat laboribus, quantum su¬
pernè sibi indultum fuerit. (6) Tandem con¬
tumaces, & indoctiores, contumeliis a¬
gunt, insultantque in me, dicentes.
1. Quo vultu audet temerarius hic se¬
nex morosus, nugator, indoctus, astruere
unum idemque remedium calidum, vale¬
re contra morbos frigidos? frangere et¬
iam antiquorum axioma primò verum?
Contrariorum contraria dumtaxat esse
remedia?
2. Quo ausu dicit, citra purgationem
& venae sectionem, tolli affluentiam hu¬
moris noxii?
3. Si iustam temperiem elementorum
ad pondus, Paracelsi arcana adferre pu¬
tet, an proinde os fractum dislocatumve
reponent: aut herniam sanaverint?
4. Quid si arcana materiam peccantem
abstergant, hoc iuverit, si non unà effera¬
tur per pharmacum solvens.
5. Quidve hoc commune habet cum mor¬
bis Amentium, ut uno Arcani velut cul¬
tro, omnem amputari morbum credamus?
6. Item¬
Xxx 2