538
PROGREDITUR
AD
MORBORUM
ut
alibi
de
formis
(itaque
scientia,
dona,
radices,
dispositionesque
materiae
sibi
de¬
spondatae
ad
vitam,
semen
mutat
ab
idea
seminali,
omnis
nempe
faecunditatis
cau¬
sa.
Idque
olim
subodorati,
dixere
omnem
generationem
à
mundo
invisibili
suam
trahere
originem.
(13)
Tergloriosus
omnipotens,
suae
cogita¬
tionis
nudo
puroque
mandato,
concepto¬
que
verbo
(fiat)
totam
creaturam
ex
ni¬
hilo
fecit:
illique
vires
seminales,
in
se¬
culum
durabiles,
indidit.
Creatura
au¬
tem
deinceps
receptum
propagat
do¬
num,
non
quidem
ex
nihilo,
ut
neque
proprio
mandato:
sed
potentiam
à
Deo
recepit
creandi
imaginem
sui
seminalem,
transferendi,
sive
depingendi
eandem
in
suiipsius
Archeum.
Haec
scilicet
est
vis
seminalis,
hominis,
brutorum,
&
planta¬
rum.
Non
autem
quod
in
plantis
hic
con¬
ceptus
sit
pecuinus,
nec
à
libidine
susci¬
tetur.
Sat
est
namque,
quod
modo
analo¬
go
contingat,
quo
veteres
consensere
o¬
mnia
in
omnibus
esse.
Quem
modum,
de¬
sumta
à
nobis
similitudine,
ostendunt
sympathia
&
antipathia
rerum.
Sentiunt
enim
mutuam
praesentiam,
excitantur
mox
illo
sensu,
in
dotium
suarum
expli¬
cationem.
Quippe
quae
aliàs
manerent
immota.
Sensus
autem,
non
potest
non
virtuti
imaginativae
quodammodo
aequi¬
pollere.
Quod
de
Peste
alibi
ex
professo
latiùs.
Ast
mihi
iam
scopus,
non
de
plan¬
tis
philosophari:
sed
dumtaxat
de
morbis
nostris.
Sufficitque
ideo,
quod
ipsa
ima¬
ginatio,
à
formatione
imaginis
dicta,
ideam
cudat,
cujus
ergò
semen
omne
fer¬
tile.
Cumque
in
nobis
vis
illa
phantastica
sit
quasi
brutalis,
terrena,
&
diabolica,
(iuxta
Apostolum)
ideo
est
suis
mor¬
bis
obnoxia,
potestque
cudere
imaginem
in
suiipsius
immediato
Archeo
organo.
Hinc
nobis
materialiter,
ac
efficienter,
omnis
in
nobis
morbus.
(14)
Etenim
quicquid
nascitur,
aut
fit;
id
totum
contingit
cujusdam
seminis
neces¬
sitate:
habetque
omne
semen
suum
hoc
aliquid
ab
idea,
spiritui
indita
suo:
mor¬
bus
autem
est
ens
reale,
fitque
in
vivo
dumtaxat.
Vnde
consequens,
quod
etsi
morbus
vitam
oppugnet,
ut
mortis
prae¬
cursor,
nascitur
tamen
à
vitali,
eodemque
in
vita
initio,
nimirum
à
carne
peccati.
Verumtamen
mors,
&
mortua
quaeque,
carent
radicibus
quibus
producant.
Atque
adeò
cum
mors
interitum
dicat,
sive
priva¬
tionem,
caret
imagine
seminali,
in
quo
à
morbis
distinguitur.
Vita
quidem
est
ab
anima,
ideoque
&
primae
constitutionis
praemissus
character:
sed
morbus
à
con¬
fusionibus
ac
perturbationibus
impuri¬
Archei
prodiit,
sibique
radicaliter
inser¬
tus,
sic
permansit
deinceps
inseparabilis,
nimirum
quo
ad
potentiam
formativam
idearum
infirmarum.
Morbus
itaque
coa¬
lescens
ab
ideis,
tanquam
sui
seminali
ini¬
tio
efficiente,
induit
materiam
sibi
aptam
ab
Archeo
mutuatam,
&
in
ens
reale
con¬
surgit,
per
modum
aliorum
entium
natu¬
ralium.
Cumque
in
Archeo
formata
iam
sit
idea,
confestim
quoque
haec
agere
in¬
cipit,
nec
feriatur,
quin
partem
Archei
contaminet.
In
qua
subinde
fermentum,
tanquam
causae
efficientis
medium,
susci¬
tatur
per
aversionem
à
vitae
integro:
hu¬
jusque
tandem
adiutorio
crassiorem
cor¬
poris
molem
vel
contaminat,
vel
saltem
turbat
digestionum
oeconomiam.
(15)
Ridebant
(sat
scio)
scholae
Platonicam
doctrinam,
quod
ideas
seminales,
potesta¬
tes
ideales,
&
activitates
formales
morbis
assignaverim.
Mallent
namque
quatuor
qualitates,
fictis
humoribus
stipatas,
agno¬
scere,
ringunturque
has
nugas
à
me
pessum¬
datas,
nesciae,
cui
causae
morborum
quid¬
ditates
atque
medelae
deberentur.
Nesciae
inquam,
quod
potentius,
vicinius,
magis¬
que
domesticum
ens,
exercitum
in
huma¬
nam
vitam
conscripserit,
de
quo
etiam
di¬
ctum
fuit
divinitus,
quod
hominis
dome¬
stici
sint
inimici
ejus.
Etenim
obstructio¬
nes,
ab
iniuriis
spurcitiarum
occasionali¬
ter
inductas,
tanquam
morbos,
ubique
in¬
signiter
accusant:
quae
non
tam
ipsum
ob¬
struens,