855
AD CONDUM VISCERUM. 559
cho, acorem iniustum sic minuunt, ut et¬
iam è vulnere, aciditatem (quae omnis ex¬
tra stomachum, noxia est, morbosa, putre¬
dinisque comes: ut alibi demonstravi de
digestionibus) inhibeant, atque arceant.
(13) Siquidem generalis stomachi digestio
praeest, quibusque singularium digestio¬
num coquinis. Enimvero aves, toto cor¬
pore actualiter & insigniter calent, adeo¬
que nocturnos hyemis rigores subdiu to¬
lerant. Non meiunt autem: quia reni¬
bus & vesicâ carent. Ergo, quicquid pota¬
trix columba bibat, totum recedit per in¬
sensilem diapnoeam. Hinc ergo liquet .
quod soli renes faciant urinam; quae alias
esset sudor: differtque urina in homine,
non quidem materia primi laticis; sed so¬
lo efficiente renum fermento. Patetque
etiam quod aves, citra sudorem, omne su¬
pervacaneum excrementum insensiliter
ciiciant. Lotium itaque differt à sudore,
plus quam sola materia: non praeter pro¬
priam lotii essentiam formaliter à rene
susceptam, recipit in se stercus liquidum
& tingens. Quod sursum non attrahitur
ad venas in ave, nec sudant, etsi lassatae.
Ergo quod sudor in homine non diffletur
insensiliter, pro ut alioquin in sue, Renhu¬
manus culpam habet: pro ut etiam, quòd
stercus liquidum separetur, & trahatur
ab intestinis sursum, intra venas, Ren cul¬
pam habet. Vsus verò illius tractionis,
propter duelech, alibi ostensus. Non au¬
tem tingitur lotium, ut promtius ejicia¬
tur: nam acrius lotium est, magisque pun¬
git, quoties est absque tingente scoria.
Ut ergo Ren est causa lotii, ac praefato¬
rum: ita & est causa Hydropis, quatenus
Ren se claudit indignatione proprii Ar¬
chei. Cujus indignatio, si compescatur
debito remedio stomachi, in quantum,
suus duumviratus praesidet Reni: (4) certè
subvenitur mox Hydropi. Etenim serosi¬
tates Hydropis non rarò abiguntur è tu¬
mido, tensoque abdomine: per hydroca¬
thartica, ipsis solitivis adhuc intra stoma¬
chum tantisper morantibus. Sed mox re¬
petit idem Hydrops: quia Ren, ut ante,
indignatus perseverat in clausura, & lotii
diversione. Aqua enim, quàm Ren in ab¬
domen deposuit, stomachus inde repetit,
& per album dejicit, adeóque ostendit se
renum ineptiis & indignationibus impe¬
rare posse, ut etiam per ignotas vias, re¬
ducere serositates ad intestina. Non sanè
quod ejusmodi solutiva, materialiter &
praesentialiter adeant, usque in abdomen,
ac vi catharctica virulenta, secum redu¬
cant depositam Hydropis sarcinam: Mi¬
nimè. Sed unius stomachi sunt haec faci¬
nora, & vitae vitalisque duumviratus pri¬
vilegia. (15) Canales quidem ignoti nobis:
sed vita, horum directrix & magistra, sese
ad sedem, sive centrum sui, id est, ad ani¬
mam, reflectit. Ideoque, ab ipsamet vita
animae petendae sunt potestatum functio¬
nes, munia, vigores, valores, horumque
defectus singuli: Anima quippe officia
cuncta partibus distribuit, eaque per vi¬
tam moderatur. Nec solum officia discri¬
minat per partes, adeò ut in ipso vase sto¬
machi diversitates tam in orificio, quàm
in pyloro sejunxerit: verumetiam ipsas
potestates connexuit, homoiomero ini¬
tio quidem: sed quae singulae suas praebe¬
ant scenas. (16) Quod sanè nuspiam apertiùs
cernitur, quàm in morbis, adeoque in fa¬
cultatum defectibus. Vtpote quod ster¬
nant viam ad ataxiam, unitatisque discer¬
ptam discordiam. Quandoquidem mens
immortalis creditur univocae identitatis:
atque ideo conditiones, inclinationes, fe¬
rocitates, etc. animae mortali ascribendae
veniunt. Quae nimirum sequitur mate¬
tialem dispositionum varietatem. Hinc
itaque stupiditas, barbaries, furores,
amentiae, ut & salacitates, sagacitates, ac
denique scientiarum interitus, memoriae¬
que extinctiones, etc.
CON¬