IN[sic]
ANIMA
SENSITIVA.
565
moeror,
epilepsiam
suscitaverat.
Alias
denique,
quibus
lenta
continuataque
tri¬
stitia
amentiam
hypochondrii
moverat,
imò
&
alibi
scrophulas
causaverat.
Sic
pestis
pavor,
pestem
saepissimè.
creat.
Prout
&
subitus
mortis
pavor,
quando¬
que
podagrae
characterem
enecuit.
Su¬
perbia
quoque
frequenter
amentes
fecit.
Novi
&
alios,
ignominiam
passos,
nec
vin¬
dicare
eandem
potentes,
incidisse
repen¬
tè
in
apepsiam,
in
Asthmatis
angustias,
cordisque
palpitationes,
angustias,
&
op¬
pressiones.
Alios,
qui
repentino
contu¬
meliae
sensu,
statim
in
Apoplexiam
rue¬
runt.
Itemque
longo
defessos
moerore
novi,
in
Hydropem,
Icterum,
lienares¬
que
tumores
proruisse.
Perplures
item
utriusque
sexus,
qui
ex
subita
ira
in
Apo¬
plexiam;
alios
verò,
qui
in
varias
contra¬
cturarum
ęrumnas
praecipites
ivere.
(13)
Quo¬
rum
morborum
fabricae
sentiuntur
ma¬
nifestò,
circa
stomachi
orificium.
Poda¬
grae
enim
proinde
paroxismos
praecedit
quaedam
febricula,
tanquam
diaria,
sub
qua
character
emergit,
qui
à
stomacho
in
artus
dimittitur,
ut
ibidem
ferociat.
Apoplexia
proinde,
sive
ex
vita
inor¬
dinata,
sive
demum
ex
ira,
vel
moerore
erumpat:
at
saltem
semper
è
stoma¬
cho
surgit,
sagittaturque
in
caput.
Ictè¬
rus
namque
nusquam
alibi
viget
ma¬
gis,
quam
in
atrio
stomachi,
undè
suas
excitat
anxietates,
&
suspiria,
desi¬
gnans
ibidem
tesseram
suae
ferociae
ver¬
sari.
(14)
Quapropter
etiam
docui
ante,
quantumvis
potus
vulnerarii
cohibeant
in
extremitate
pedis,
puris
fabricam,
acci¬
dentiumque
formidinem:
non
tamen
idcirco
ampliori
privilegio,
potus
vulne¬
rarios
potiri,
quam
alioqui
reliqua
phar¬
maca.
Non
enim
materialiter
ad
vulnus
properant
remotum:
ubi
interim
reliqua
viam
ad
splenem
pro
suffragio
quartanae
ignorant.
(15)
Quae
schola
medica
hactenus
nescivit,
quanquam
sint
artis
medicae
fun¬
damenta.
Utpote
quae
nedum
vim
medi¬
caminum,
horumque
expeditionem,
ap¬
plicationem
&
appropriationem
respi¬
ciunt:
veruntamen
praeter
modum
agen¬
di,
&
spem
inde
resultantem,
principale
morborum
efficiens
declarant.
Cujus
ideo
solius
ignorantia,
desidiam
atque
torporem
in
Medente:
in
aegro
verò
de¬
sperationem,
cum
tristi
dolorum
&
in¬
commoditatum
appraehensione,
causa¬
runt;
tandemque
(proh
dolor)
tot
vi¬
duas,
cum
luctuosis
orphanis,
peperere,
in
rei
medicae
vilipendium.
(16)
Quantum
au¬
tem
delectum
medicaminum
spectat,
va¬
gari
lubuit
per
mineralium,
vegetabi¬
lium,
&
animalium
classes,
illasque
sume¬
re
in
sui
simplici
integritate,
qualiter
à
natura
promanarunt,
easque
iterum
per
ignem
diversimodè
agitare,
atque
adeo
in
salem,
sulfur,
sive
pinguedinem
atque
mercurium,
sive
succum
seminalem
di¬
rimere.
Ac
inprimis
vires
dotales
re¬
rum,
quas
divina
bonitas
ex
dono
pro
aegris
dedit,
plerumque
carent
gustuum
testimonio,
adeo
quod
vel
solo
ist
hoc
signo
prodant,
se
dotaliter
à
DEO
instil¬
lari
pro
usu
mortalium:
nec
elucesce¬
re,
nisi
quibus
DEUS
sua
dona
S.
Spiri¬
tus
dedit,
atque
hactenus
ab
indigna
Me¬
dentum
cognitione
subtraxit,
qui
par¬
vulis
hujus
mundi
atque
ignaris
revelat
ea,
quę
magnatibus
occultavit.
Sunt
quip¬
pe
in
simplicium
exercitu
dispersa
do¬
na,
per
quae
ad
amplitudinem
generis
adscendunt:
adeo
sanè,
ut
appropria¬
ta
atque
specifica
agnoscantur
à
Deo
di¬
recta
ad
omnimodam
quorundam
sana¬
tionem.
Est
enim
lapis
ossifragus,
nu¬
perae
inventionis,
qui
ossifragii
sanationi¬
suum
nomen
debet.
(17)
Est
autem
ignibus
invictus,
nec
calcinabilis;
sed
gustu
suo,
insipido
insignis,
stomacho
indomitus.
Mirum
tamen,
quantùm
tam
circa
visce¬
ra
&
interna
vulnera,
quàm
in
extremis
ossium
fracturas
victor
edat.
Ex
hinc
pri¬
mò
liquet
ex
digestione
&
cura
stomachi,
pendere
curas
&
regimina
digestionis
sextae,
Cccc
3