855
564
CONFIRMATUR MORBORUM SEDES
perbae, nobis instillantur ab anima mor¬
tali. In qua, tanquam subiecto locove,
localiter disponente, varietatum incli¬
nationes explicantur: quae aliàs à men¬
te, sive imagine DEI, exsulant natura¬
liter. (8) Somnus itaque non inerat natu¬
taliter homini, ex parte mentis, nisi post¬
modum à Creatore fuisset immissus.
Ante natum verò somnum, sensus, mo¬
tus, atque appetitus aderant. Quia mens,
quatenus deinceps immortalis: etiam
infatigabilis erat, somnoque aut quie¬
te opus non habebat. (9) Fuit tamen somi¬
nus ante lapsum missus in Adamum:
non tam quod somno indigeret, paucis
horis, praesertim mox à creatione, quàm
potissimùm, quòd per somnum nondum
cognitam mortem expavesceret, ipsi com¬
minatam propter esum pomi. Somnum
alioqu in otia inertia, stultaque insomnia
de se profert, mediaeque propemodum
vitae jacturam causat. Undè etiamnum
hodie, ex pristino somno, in Adamum
misso, somnia adhuc retinuerunt, "quod
Senes somniabunt somnia, iuvenes propheta
bunt, & nox nocti indicabit scientiam." Po¬
testas enim somnifera, quae ante lapsum
menti immissa fuit, eandemque quo¬
que, velut à mortalis animae connubio,
quadantenus liberam, in primaevam quo¬
dammodo prophetandi praerogativam
trahere vellet, nisi obnatae & succentu¬
riatae animae, tenebrae eandem obfusca¬
rent. Dum autem stomachum sensiti¬
vae animae hospitium declamo, morbo¬
rumque eatenus sentinam, stomacho nun¬
cupo. (10) Consideravi quidem occasionales
causas ibidem vicinas, sedere tam in ca¬
vo, connexoque ejus, & velut peregri¬
na dumtaxat; ibidem haerere, itemque
in duodeni intestini (quod est fellis, &
Pylori ditioni deputatum ergastulum)
contubernio, vasorum & glandularum
complexui Anatomicis molestissimo,
quàm in Archeali innati non minus,
quàm influi thecis. Quorum nempe
conspirante ametria, diversimodè a¬
gitari sensitivam animam, hujusque pe¬
dissequas facultates conquassari omnes
vitales, adeoque iisdem labefactatis
consurgere exercitum morborum, tam
radicalium sive Chronicorum, quàm ci¬
tò festinantium, (11) iam dudum multis ex¬
perientiis edoctus cognovi, adeò ut Bou¬
limon, & sitim inextinguibilem febri¬
entium, cernerem non tam proprè, ex
materiae acrimoniâ irritante, quàm ex
ipso sensitivae furore, prodire. Alio¬
qui namque thorexis, sive generosi vi¬
ni potus, non solveret famem, nisi fa¬
mes, pacando velut inebriata, obdor¬
miret. Sitisque proinde in febribus, non
nisi suis stationibus affligit, licet eadem
materia, imò & atrocior calor, in vigo¬
re premat quàm aliàs.
Iam utcunque dilatatum. est stoma¬
chi imperium: tum etiam ostensum
sensitivam ibidem morari, tanquam in
prima ciborum culina, vitamque ibi ha¬
bitare. Siquidem potentissimae transmu¬
tandi atque digerendi potestates, sua il¬
lic exercent officia: (12) Nedumque ergo
sordes ibi colliguntur culinariae: sed &
fabrica noxiarum imaginum cuditur: si¬
quidem nullibi promtius fabricari que¬
unt, quàm ab anima istarum partium
inquilina. Nemo enim non sentit hor¬
rores, timores, pavores, iras, excande¬
scentias, tristitias, suspiria, omnemque
concupiscibilium perturbationem, sibi
circa os stomachi suboriri, & agitari. Et¬
enim si inopinè bombarda explodatur,
quis non sentit repentinum alicujus for¬
midinis subsultum? quis demum est,
qui paratus mensae accumbere, insigni
edendi appetitu instructus, non perci¬
pit aliquando, tristi nuncio sibi allato,
suspendi actutum omnem edendi avi¬
ditatem. Igitur vigent facultates ibi¬
dem, quarum effectus sentiuntur. Vidi
enim saepius mulieres, quibus metus
subitaneus, alias quoque quibus insignis
moeror,