855
IN ANIMA SENSITIVA 563
ibidem arguit ipsam animae sedem: non
autem à fumis, aut vaporibus lentè sur
sum sublatis, contingere epilepticos in¬
sultus. Quod de Catharris, atque alibi
pluries, opulenter confirmavi. Contin¬
gunt namque ejusmodi eclipses, non se¬
cus, atque si foramen subitò claudatur,
per quod lumen in locum obscurum alio
qui diradiatur. Repente enim lumen in¬
tercluditur, ac cessat: adeo quod id sit
tam vernaculum Apoplexiae, quod apud
Germanos, & Belgas, nomen ictus, sit sor¬
tita, quam tamen recentem multoties pro¬
curato vomitu superavi: vel distillatis sto¬
machicis validioribus rebusque aroma¬
ticis.
(4) Porrò quod in Epilepticis concidat
omnis sensus, non item motus: Id enim
proinde non arguit, animam sensitivam
non esse fontem utriusque. Nam etsi in¬
tercidant omnes intellectuales potestates,
solaque concussivi & subsultantis motus
permaneant testimonia, quantisper ista
eclipsis durat: attamen designantur om¬
nes istae potestates, ab anima defluae in
corpus, tanquam sibi propriae: sed quas
ipsa plantavit in Archeo, organis insito,
esse sub Eclipsi, & animae consternatione
tumultuentur; subsistunt tamen obscura¬
tae, quia vita non tollitur, nec pulsus ideo
cessat. Quod autem motus spasmodes in¬
voluntarius etiamdum perstet, id non
tam animae, quàm vitae musculorum sin¬
gulari, tribuendum. Quam nempe alibi
ostendi, adhuc à morte aliquamdiu perse¬
verare, Tetanumque inchoare dudum à
morte: adeo, licet vita musculorum ab
anima sensitiva promanet; sortitur tamen
peculiarem quandam energiam, ut & loci¬
stationem. Ideo minus mirum, vel absur¬
dum, proinde proprio motu tumultuari
musculos, si citra mortem senserint vitam
communem eclipsari. In Apoplexia au¬
tem, & syncope, etiam motus musculo¬
rum planè intercidit, excepto motu inter¬
costalium; quippe totales tenebras subiti,
cum anima sensitiva. Itaque iuxta diver¬
sas suarum perturbatiorum scenas, dire¬
ctrix vitae anima multipliciter suos satelli¬
tes, in organa sibi supposita, dimittit. Vita
autem quaevis, cum sit de indole lumi¬
num, à Patre luminum descendens, su¬
perat humanum intellectum. Adeóque¬
inepto vocabulo vocatur Pater luminum
à Scholis, Mundus intelligibilis, qui mi¬
nimè sub intellectum nostrum cadit. Nec
enim solum Pater luminum gloriosissi¬
mus, ipsiusque Respub. tota, nobis est in¬
cognita prorsus, iuxta testimonium Veri¬
tatis ad Nicodemum: sed & essentia, quid¬
ditas, directio, distributioque potesta¬
tum vitalium, captum nostrum excedunt.
(7) Quàm stupenda est enim Intellectus, Me¬
moriae, imò vel solius loquelae privatio,
stante praesertim motu, sensu, appeti¬
tu, imò & sanitatis integritate? Quámque
terribilis est horum intercidentia, ad
quemlibet epilepsiae, syncopes, vel so¬
poris insultum? Quantumque superat
humanam industriam, tam diversas fa¬
cultates oriri, & habitare uno in stoma¬
cho? Eo quod adeo diversa symptoma¬
ta easdem facultatum laesiones prodant?
Singula enim nos ad stuporem miracu¬
li, vel portenti praecipitant. Ideoque
tot undique procellis ignorantiae, atque
ineptitudinis nostrae admoniti, fatemur
unicam istam sensitivam animam, vitae
fontem, vitam quoque, multiplicium
potestatum scaturiginem, & distributri¬
cem tam in sanis quàm in aegris. Pro¬
inde etiam (si securim ad arboris radi¬
cem admovere debeamus Medentes) in¬
tenti sumus, pro Arcanis universalibus,
quae vitam conservent, praeservent, plan¬
tent, & aedificent, in ipso vitae fonte, mor¬
tis morborumque non minùs, quàm sani¬
tatis authore. Specto enim jam animam
caducam; non autem Mentem incorpo¬
ream, & immortalem. Quam credimus
originaliter aequalem, ac aequè perfectam
omnibus inspirari. Ideóque conditiones,
inclinationes, domesticae aut sylvestres,
mites aut feroces, dociles, humiles vel su¬
perbae,
Cccc 2