IN
ANIMA
SENSITIVA
563
ibidem
arguit
ipsam
animae
sedem:
non
autem
à
fumis,
aut
vaporibus
lentè
sur
sum
sublatis,
contingere
epilepticos
in¬
sultus.
Quod
de
Catharris,
atque
alibi
pluries,
opulenter
confirmavi.
Contin¬
gunt
namque
ejusmodi
eclipses,
non
se¬
cus,
atque
si
foramen
subitò
claudatur,
per
quod
lumen
in
locum
obscurum
alio
qui
diradiatur.
Repente
enim
lumen
in¬
tercluditur,
ac
cessat:
adeo
quod
id
sit
tam
vernaculum
Apoplexiae,
quod
apud
Germanos,
&
Belgas,
nomen
ictus,
sit
sor¬
tita,
quam
tamen
recentem
multoties
pro¬
curato
vomitu
superavi:
vel
distillatis
sto¬
machicis
validioribus
rebusque
aroma¬
ticis.
(4)
Porrò
quod
in
Epilepticis
concidat
omnis
sensus,
non
item
motus:
Id
enim
proinde
non
arguit,
animam
sensitivam
non
esse
fontem
utriusque.
Nam
etsi
in¬
tercidant
omnes
intellectuales
potestates,
solaque
concussivi
&
subsultantis
motus
permaneant
testimonia,
quantisper
ista
eclipsis
durat:
attamen
designantur
om¬
nes
istae
potestates,
ab
anima
defluae
in
corpus,
tanquam
sibi
propriae:
sed
quas
ipsa
plantavit
in
Archeo,
organis
insito,
esse
sub
Eclipsi,
&
animae
consternatione
tumultuentur;
subsistunt
tamen
obscura¬
tae,
quia
vita
non
tollitur,
nec
pulsus
ideo
cessat.
Quod
autem
motus
spasmodes
in¬
voluntarius
etiamdum
perstet,
id
non
tam
animae,
quàm
vitae
musculorum
sin¬
gulari,
tribuendum.
Quam
nempe
alibi
ostendi,
adhuc
à
morte
aliquamdiu
perse¬
verare,
Tetanumque
inchoare
dudum
à
morte:
adeo,
licet
vita
musculorum
ab
anima
sensitiva
promanet;
sortitur
tamen
peculiarem
quandam
energiam,
ut
&
loci¬
stationem.
Ideo
minus
mirum,
vel
absur¬
dum,
proinde
proprio
motu
tumultuari
musculos,
si
citra
mortem
senserint
vitam
communem
eclipsari.
In
Apoplexia
au¬
tem,
&
syncope,
etiam
motus
musculo¬
rum
planè
intercidit,
excepto
motu
inter¬
costalium;
quippe
totales
tenebras
subiti,
cum
anima
sensitiva.
Itaque
iuxta
diver¬
sas
suarum
perturbatiorum
scenas,
dire¬
ctrix
vitae
anima
multipliciter
suos
satelli¬
tes,
in
organa
sibi
supposita,
dimittit.
Vita
autem
quaevis,
cum
sit
de
indole
lumi¬
num,
à
Patre
luminum
descendens,
su¬
perat
humanum
intellectum.
Adeóque¬
inepto
vocabulo
vocatur
Pater
luminum
à
Scholis,
Mundus
intelligibilis,
qui
mi¬
nimè
sub
intellectum
nostrum
cadit.
Nec
enim
solum
Pater
luminum
gloriosissi¬
mus,
ipsiusque
Respub.
tota,
nobis
est
in¬
cognita
prorsus,
iuxta
testimonium
Veri¬
tatis
ad
Nicodemum:
sed
&
essentia,
quid¬
ditas,
directio,
distributioque
potesta¬
tum
vitalium,
captum
nostrum
excedunt.
(7)
Quàm
stupenda
est
enim
Intellectus,
Me¬
moriae,
imò
vel
solius
loquelae
privatio,
stante
praesertim
motu,
sensu,
appeti¬
tu,
imò
&
sanitatis
integritate?
Quámque
terribilis
est
horum
intercidentia,
ad
quemlibet
epilepsiae,
syncopes,
vel
so¬
poris
insultum?
Quantumque
superat
humanam
industriam,
tam
diversas
fa¬
cultates
oriri,
&
habitare
uno
in
stoma¬
cho?
Eo
quod
adeo
diversa
symptoma¬
ta
easdem
facultatum
laesiones
prodant?
Singula
enim
nos
ad
stuporem
miracu¬
li,
vel
portenti
praecipitant.
Ideoque
tot
undique
procellis
ignorantiae,
atque
ineptitudinis
nostrae
admoniti,
fatemur
unicam
istam
sensitivam
animam,
vitae
fontem,
vitam
quoque,
multiplicium
potestatum
scaturiginem,
&
distributri¬
cem
tam
in
sanis
quàm
in
aegris.
Pro¬
inde
etiam
(si
securim
ad
arboris
radi¬
cem
admovere
debeamus
Medentes)
in¬
tenti
sumus,
pro
Arcanis
universalibus,
quae
vitam
conservent,
praeservent,
plan¬
tent,
&
aedificent,
in
ipso
vitae
fonte,
mor¬
tis
morborumque
non
minùs,
quàm
sani¬
tatis
authore.
Specto
enim
jam
animam
caducam;
non
autem
Mentem
incorpo¬
ream,
&
immortalem.
Quam
credimus
originaliter
aequalem,
ac
aequè
perfectam
omnibus
inspirari.
Ideóque
conditiones,
inclinationes,
domesticae
aut
sylvestres,
mites
aut
feroces,
dociles,
humiles
vel
su¬
perbae,
Cccc
2