578
IN
VERBIS,
HERBIS
ET
LAPIDIBUS,
spem,
quae
suae
constantiae
non
habeat
oc¬
casiones
intimas.
Frustra
siquidem
per
octingentorum
annorum
exspectaretur
moram,
ut
aliquod
metallum
ritè
in
usus
humanos
maturaretur,
si
aliquot
mensium
cursu
vegetabile
aliquod
illi
sit
aequi
pa¬
randum.
Enimverò
subter
censum
her¬
barum,
arbores
ac
frutices
quoque
intel¬
ligo:
adderemque
lubens
animalia,
nisi
fortè
per
textum
Legis,
pleraque
anima¬
lia,
horumque
partes,
inter
impura
cor¬
pora
abdicata
legerem
&
abominata.
Insectarum
namque
totum
genus,
ad
me¬
dicamina
magnarumque
potestatum
com¬
moda
directum,
quàm
pro
hominum
servitiis,
extra
usus
fuit
proscriptum,
abdi¬
catumque
quod
vis
remedium
inde
men¬
dicatum.
Tantumque
ideo
de
verbis,
her¬
bis
&
lapidibus
facta
fuit
commendatio.
Certum
est
etenim
herbas
digeri
posse,
&
à
nostro
stomacho
subigi,
nisi
maligni¬
tatem
comitem
habeant.
Exiguus
sanè
olerum
atque
cerealium
est
numerus
in
classe
herbarum:
quae
paucitas
sanè
ma¬
lignitatem
aliquam
accusat,
qua
ritè
se¬
questrata,
tùm
prius,
nec
ante,
prode¬
rint
potestates,
tanquam
scopi
suae
mis¬
sionis,
quos
venenosi
custodes
sub
se
legebant.
Profectò
agunt
in
nos
vegeta¬
bilia
dumtaxat
tantisper,
atque
stomachus
operatur
circa
illa.
Nec
ulteriùs
pergunt,
quin
prius
omne
deponant
fermè
reme¬
dii
robur.
Etenim
malè
aliàs
ageretur
nobiscum,
si
stomachus,
non
valens
do¬
mare
assumtum
vegetabile,
illud
neque¬
at
subigere
subter
Archei
sui
regulas.
A¬
lioqui
namque,
si
vegetabile
integris
per¬
geret
viribus,
excrementorum
consors
quoque
fieret,
vel
aliàs
turbaret
sanguifi¬
candi
oeconomiam.
Alioquin
enim
quod
restitisset
actioni
stomachi,
iam
assueti
crudis
simplicibus:
quomodo
posset
transmutari,
ac
domari,
in
digestione
se¬
cunda,
insueta
crudis
cibis.
Majoris
uti¬
que
difficultatis,
atque
operosioris
ope¬
ris
effectus:
talium
remediorum
esset,
quàm
fructus
inde
exspectandus.
Deni¬
que
eo
dato,
concedenda
esset
indistin¬
ctio,
confusio,
ac
perpetua
oeconomiae
nostrae
turbulentia,
si
quippiam
prius
non
ritè
in
stomacho
subactum,
sequestrato¬
que
inde
prius
excremento,
intrò
perge¬
ret
ad
vitalia.
Siquidem
indifferenter
in¬
de
quidlibet,
absque
repulsa,
intrò
vel
sponte
pergeret,
vel
gratiosè
absque
de¬
lectu
admitteretur.
Ergo
necessariò
de¬
bet
vegetabile
pati
digestiones,
harum¬
que
transmutationes
formales:
ipsaeque
facultates
digestivae,
operando
etiam
pa¬
tiuntur
ordinariò
à
peregrinis
(id
est,
non
cibiformis)
vegetalium
facultatibus.
Res
sanè
plerumque
periculosa,
diffici¬
lis
experimenti
atque
indicii.
Tum
de¬
mum
insuper,
omnibus
ad
amussim
li¬
bratis,
vis
omnis
vegetabilium
astricta
est
determinataque
ad
suum
gradum,
post¬
quam
nempe
sub
digestione
se
flexit
pro¬
stratam.
Nec
istos
egreditur
limites,
ha¬
betque
interim
difficultates,
virulenta¬
rum
scilicet
atque
vitiosarum
tyranni¬
dum
imperia.
Quae
certè
sive
in
suarum
virium
custodiam
vel
tegmen,
sive
verò
in
defensionem,
denegationem
atque
impedimentum
sint
addita:
sat
est
sal¬
tem,
quod
illorum
pleraque
suam
ha¬
beant
adnexam
crudelitatem,
infamiam,
immaturitates,
scabiem,
cariem,
exantla¬
tiones
virium,
praeter
adhuc
multiplices
sordes,
ac
impuritates:
quippe
cum
emun¬
ctoriis,
excrementi
vacuationi
dicatis,
priventur:
totum
suum
alimentum
ex¬
cremento
plenum
esse,
est
necessum.
Lon¬
géque
est
crudelissimum,
nullum
in
Scho¬
lis
excogitatum
fuisse
remedium
adver¬
sus
hos
defectus,
praeter
simplicem
deco¬
ctionem.
Tandem
extra
horum
censum,
sequestratisque
plantarum
iniuriis
(qua¬
rum
tamen
gravamina,
absque
ingenti
clade
natura
nostra
ferre
nequit)
tanta
praeter
insuetam
proterviam,
illorum
est
debilitas;
quod
vix
aliquid
laude
dignum
sperandum
sit
è
sinu
vegetabilium,
Cum
nedum
ferocitatem
in
limine
seponere
cogantur,
si
intrò
penitius
admittenda:
verum¬