855
580 IN VERBIS, HERBIS ET LAPIDIBUS.
Sunt itaque specula Auri, Argenti, Mer¬
curii, Saturni, Veneris, Martis & Jovis,
horumque marcasitae, nondum clausa, etc.
Voco autem specula lucentia, quae ita vim
habent penetrandi, illuminandique Ar¬
cheum, à suis erroribus, furoribus, atque
defectibus: quod illum restituant in ni¬
torem, tinctura dotalis perfectionis. Et¬
enim quanquam hujusmodi mineralia
non sint cibalia, vel de sorte corporis hu¬
mani: habent attamen internam vim spe¬
culi, maximéque efficacem potestatem,
Archeo humano integro, sedatoque con¬
tiguam, qualis erat Archeus ante conce¬
ptam Mentem, quae scilicet postmodum
à recto sui tramite alienata est, postquam
anima sensitiva (cui mens insidebat) in
se regimen corporis traxit, quae nempe
tota in se caduca atque brutalis fuit. In
speculis autem lucentibus (ad distinctio¬
nem vegetabilium, scilicet non lucen¬
tium) adhuc typus quidam prioris im¬
mortalitatis residuus mansit, & hactenus
modo imperceptibili, nedum communi¬
cantur ejusmodi specula: sed & suscipi¬
untur libenter ab Archeo. Quinimo diu¬
tius perseveraret Archei restauratio, si
ipsa specula non proscriberentur actu¬
tum. Quod patet in praeparatione me¬
chanica Veneris, Martis, etc. Haec de ar¬
bore vitae, libro de vita longa prosequor,
ut sit remedium stabile, in humanam natu¬
ram transmutabile, assumendum à pueri¬
tia, praecipuè quamdiu accretrix viget.
Hoc inquam, superat vim speculi lucen¬
tis ad vitam longam, non item pro vita sa¬
na. Porrò quicquid de lapidibus ulterius
dicendum est; id fuit, vel quatenus parti¬
cipant de tinctura aliqua metallica, sul¬
furea, vel de sale minerali. Quatenus au¬
tem ens minerale est, nec cibale, nec nu¬
tritium, nec vitale esse potuit: Prius.
quam autem ad Arcana (quae hoc loco
dicitur lapidum virtus magna) transive¬
ro, iuvat sanè intrare in ipsam corporis se¬
dem, ac introspicere, ibidem quantum re¬
medium quodlibet operetur. Quorsum
inprimis obviam est, quod iam supra di¬
xi. Stomachum nimirum non coquere
quicquam, nisi ut univoco scopo inde
tandem suo toti alimentum fabricet, at¬
que eo ipso intentionem habet, inde face¬
re liquorem alimentarium, cruorem vi¬
delicet, ac dein spermaticum humorem
primis constituentibus alendis aptum.
Adeo ut verti queat in substantiam, alen¬
dis atque augendis partibus idoneam:
quamdiu nempe apponuntur intra termi¬
num accretioni deputatum. Undè neces¬
sariò quoque consequens, non nisi mate¬
rias aptas, ac cibales, à stomacho confe¬
ctas atque digestas, transmitti in ulterio¬
res digestionum officinas. Quare inpri¬
mis semovi plantam omnem, qualicunque
truculentia infamem, à Mezenterii limi¬
te: eo quod omne ineptum his finibus, eo¬
ipso per stomachum depellatur, excre¬
mentisque associetur. Quicquid autem
iam in chylum transivit, deposuit actu¬
tum omnem peregrinam qualitatem, per
quam velut per delectum agat. Si qua ve¬
rò, ex Magno Oportet, qualitatis species,
pristini sui concreti, adhuc perstiterit, cer¬
tè ea torpens, languida, segnis, laxa, atque
vana est; ideóque Medentes plerumque
fallit in chronicis, longéque per venarum
obliquitates latentibus morbis. Quam ut
prò me veritatem tueatur, quartana prae¬
sto se offert. Spagyrica quidem schola,
languidam admirans, speransque reme¬
diorum opem, dudum animadvertit qui¬
dem, in mineralibus nobilem latere me¬
dendi thesaurum: sed haesitavit dudum,
qua ratione possent diducere penitissi¬
mè, ad internum partium similarium con¬
dum. Inprimis vanum atque irritum prio¬
res sperarunt, ad prima nostri constituen¬
tia, per sua remedia devenire; cumque in
vegetabili regno desperarent, frustra quo¬
que mineralium classem torserunt, quip¬
pe quae nequaquam in cibos nostro arbi¬
trio transmutari potest: cum artifex ne¬
queat inducere pro lubitu formam essen¬
tialem: imò neque natura id unico saltu
digestio¬