855
DE CONCEPTIS.
609
mendari antiquitus solet) alleviat Con¬
ceptorum gravitatem, in quantum aufert
aliquid de producto aggravante: at certè
non sanat eam, nisi in natura sedente,
ipsaque sibi opituletur: ut amens, qui
proprio ente deliro, ex propriis sui excre¬
menti Ideis, dementavit. Verumtamen
quae ex repentina est nata perturbatione
fatuitas, quanquam saepe ejusmodi reme¬
dio abeat, satagente Natura reliquum sui
bonitate, somentatis scilicet Liene, & Ce¬
rebro, si pigrius ad convalescentiam pro¬
cesserint: sed quia Conceptorum amen¬
tiae surgunt ex Ideis mentalibus, hinc ita
profundè penetrant, ut etiam semen pro¬
lificum, radicaliter in spiritu contami¬
nent, traducaturque insania generantis in
posteros. (21) Concepta erga Idea, in vitae
sensitivae imaginatione, est duplex. Quae¬
dam enim è morbosis seminibus rerum
proficiscitur. Cernimus namque vitulum
dementare, canem rabie mori: Lupum si¬
militer quotannis rabidum, incredibili je¬
junio restitui. Quod Paracelsus tardo O¬
rionis astro ridiculè adscribit. Profici¬
scitur inquam occasionaliter introducta
potentia seminis exotici, in nos, donec
Archeus noster inde mutuet Ideas furo¬
ris, quas sibi ipse suscitat, & ipsus induit.
Sunt quidem in quibusdam simplicibus,
naturaliter Ideae infatuantes; non qui¬
dem quod Cerebri temperiem destruant.
Quippe quod absque temperie clarè intel¬
ligit: suntque ejusmodi temperamenta,
mera somnia: sed quod suum characte¬
rem Idealem conferant, & in spiritum,
phantasiae organum, occasionaliter impri¬
mant, & conformes suis Ideis suscitent.
Sic nempe Tarantulae, vel canis virus, de¬
terminatas, suasque tantum, atque pro¬
prias fatuitates propagant. Sicque incu¬
rii, assumtis quibusdam, dementant, jux¬
ta illorum innatas Ideas. Altera ergo
Conceptorum amentia, ex intus genitis
consurgit. Sic inprimis deliria in febri
non ex assumtis: sed ex degeneratis intus
Ideis sunt excrementalibus. Estque intus
conceptarum Idearum bipartita adhuc
varietas. Vna quidem amentia, ex Ideis
insanis prognata, per devium Imaginati¬
vae abusum: se sigillat in Archeo, adeo¬
que ex symbolo altius penetrat, & in vi¬
tam se distendit continuò, vel repetitim:
Altera verò nascitur in excrementis fe¬
brilibus, & hostilibus, quatenus in iisdem
aliquid simile occurtit, quod in praefatis
simplicibus novimus naturaliter inhabi¬
tare. Ac proinde hujusmodi amentiae,
quia in ente corporali, exotico, & odioso
hospitantur, non tam profundè in Ar¬
cheum innatum imaginativae penetrant.
(22) Primò namque, sordes febriles pariunt
insomnietates, dein somnia interrupta vi¬
giliis, ac tandem magis continua, quorum
labor atque taedium suas pariunt Ideas
in excrementis, undè deliria videntur
somnia, vigilantibus obversantia. Etenim
si ex simplicibus, vel excrementis, analo¬
ga similitudine ludentibus, furores deli¬
ri in febribus nascerentur: Certè primo
accessu deliria nobis exorirentur, nec die¬
rum exspectarent cumulum. Nisi Ideae
taedii, & laboris somniorum, manifesto
delirium progignerent. (23) Quid si Ideae
somniales, Iudicii tendines praescindant,
quid non patraverint Ideae apprehensio¬
num? affectionum: passionum? atque ęstima
tionum? maximè quoties in fastigium de¬
latae, Archeum defoedant? violenter cor¬
rumpendo, vel fermentaliter conspurcan¬
do? Tres enim priores, vix sponte com¬
moventur: sed praevia passione aliqua,
agitantur & commoventur. Etenim per¬
suasio abusiva, & credulitas, sive aestima¬
tio falsi, primò hominem seducunt, in
praesumtionem despectivam aliorum, si¬
ve in indignationem Philautiae, Irae, odii,
vel excandescentiae in proximum. Vndè
nimirum quoque religio apistica, super¬
stitio, scrupulositas, impoenitens arrogan¬
tia, & temulenta desperatio, cum incuria.
Etenim ut fides est janua ad humilita¬
tem, quae est veritas intellectus: Ita cre¬
dula falsi aestimatio, est praesumtionis &
Iiii arro¬