RETENTA
628
[sic]
Mihi
autem
ostendisse
sat
fuit,
omnem
morbum
primariùm,
obiectivè
ac
subie¬
ctivè,
cadere
in
Archeum,
adeóque
in
vi¬
tam
ipsam.
A
qua
videlicet
immediatè
formatur.
Secundarium
verò
morbum
obiectivè
quidem
in
Archeum:
subiecti¬
vè
verò
in
materiam:
vel
solidam
conti¬
nentis,
vel
fluidam
contenti.
Sicque
ni¬
mirum
morbos,
per
causas,
radices
at¬
que
essentiam,
iuxta
hospitia,
in
natu¬
ra
distributos
ostendisse,
calamum
re¬
pono.
Sterilitas
quoque
cum
inter
defe¬
ctus
praeter
naturam
sit,
huc
suum
di¬
latavit
tractatum.
Quamobrem
non
est
frigiditas,
calor,
humiditasvè
in
alter¬
utro
sexu,
causa
sterilitatis,
utut
al¬
tum
hoc
vociferentur
alii.
Siquidem
inprimis
nulla
est
in
vivis
siccitas
possi¬
bilis:
humidumve
uteri
vitiosum,
non
est
complexionis:
sed
merum
digestio¬
nis
vel
transmissionis
recrementum.
Sic
denique
calor
&
frigus
signa
sunt
defe¬
ctuum
in
natura,
non
autem
causae.
Quia
hae
qualitates
carent
semine,
proprieta¬
tibus
vitalibus,
ac
potestativis
conditio¬
nibus.
Ideo
nimirum
sterilitas
&
secun¬
ditas
in
unoquoque
mundi
climate
est.
Est
tamen
Aethiopissa
longè
calidior
ca¬
lidissimâ
muliere
Moscovitica.
Humidi¬
tas
autem
excrementitia,
&
supervaca¬
nea
uteri,
est
effectus
morborum:
imò
si
fuerit
comes
sterilitatis:
non
tamen
ejus
causa
continens.
Nam
causa
interna
non
differt
ab
ente
ipso.
Sic
nec
menstrui
de¬
fectus
est
causa
sterilitatis:
si
defectus
iste
negationem
contineat,
procedatve
ut
effectus
propinquioris
indispositio¬
nis.
Impuberes,
vel
etiam
ante
menstrua,
non
raro
concepere,
&
maturiores
silenter
menstruo.
Non
rarò
quoque
hystericae,
multis
pessumdatae
angustiis,
feliciter
concipiunt
iuxta
atque
pariunt.
Interim
steriles
aliquot
rectè
valent.
Instanti
quoque
menstruo
plures
concipiunt:
ut
&
silente
deinceps
menstruo,
multas
con¬
ceptus
decepit.
Aliquae
toto
gestationis
cursu;
plures
verò
aliquot
tantùm
mensi¬
bus,
sua
notant
menstrua.
Enimvero
quan¬
quam
sterilitas
respectum
quodammodo
dicat
privativum:
est
tamen
ens
merè
positivum
atque
morbosum.
Nam
oritur
ex
singulis
positivis
defectibus.
Quia
per
se,
&
in
se,
est
malum
naturae.
Pro
ut
fe¬
cunditas
dicit
causam
integram.
In
viro
enim
non
castrato,
non
spadone,
non
im¬
pedito,
non
maleficiato,
vix
locum
habet
sterilitas.
Hinc
namque
adhuc
senex
ge¬
nerat.
Vndè
sequitur,
non
tantundem
perfectionis
tribui,
ut
neque
requiri
in
mare,
quantum
in
matre.
Impeditos
au¬
tem
mares
voco,
qui
gonorrhoea
labo¬
rant,
aut
inde
vitium
retinerunt:
Item¬
que
qui
notabili
alicujus
visceris
vitio
la¬
borant.
In
femina,
menstruum
superans,
deficiens,
irregulare,
aquosum,
flavum
nigricans,
viscidum,
putidum,
dolor
in
lumbis,
ventre,
coxis,
motusque
uteri
sur¬
sum,
deorsum,
laterales,
sunt
quidem
lan¬
guorum
uteri
testes
&
signa,
adeóque
&
conceptum
retardant,
restagnant,
abor¬
tus
movent,
&
profluvia:
attamen
pror¬
sus
non
tollunt
conceptus
spem,
nec
morbus
sunt
qui
dicitur
sterilitas.
Nam
vetulae
sanè
sine
omnibus
istis
steriles.
sunt.
Enti
enim
positivo,
quod
dicitur
ste¬
rilitas
unicam
adaequatam,
&
coaevam
causam
in
Sacris
descriptam
invenio
his
verbis:
"Deus
uterum
Sarae
aperuit."
Etenim
est
donum
Dei,
in
naturam
delatum:
quo
pergamenum
uteri,
suis
plicis
opti¬
mè
clausum,
aperitur,
&
dilatatur
con¬
gruo
congressus
momento.
Blas
est
in¬
quam
magneticum,
trahens:
per
quod,
metus
vacui
istam
apertionem
sequitur
attractus
seminum,
&
adaequatè
repletio
apertarum
rugarum.
Apertio
nempe
praefata,
suctum
facit
metu
vacui.
Qui
si
indebito
momento
fiat:
iam
frustra
fit,
uterus
enim
virginis,
vix
duorum
digi¬
torum
amplitudinem
ostendit:
quippe
qui
per
minimas
plicas
in
se
rugatur.
Sui
autem
apertio,
non
consistit
in
hominis
arbitrio,
ut
neque
intitillatione
aut
luxu:
at