855
DEMONSTRATUR. 676
essentialiter desumunt: quoniam, quan¬
tumvis homo mortem sibi dein conscive¬
rit, ac naturae animantum proinde vici¬
nior factus videatur, non stetit tamen in
manu sua posse imaginis Divinae speciem
invertere. Prout nec Cacodaemon de spi¬
ritu est factus animal, etsi odio, vitiisque
brutalibus propinquior animanti evase¬
rit. Itaque homo mansit in suae specie,
qua creatus est. Etenim quoties homo
vocatur animal, & talis serio putatur, to¬
tidem vicibus falsificatur textus, qui dicit:
"Sed & serpens erat callidior cunctis animanti¬
bus terrae, quae fecerat Dominus Deus". Siqui¬
dem loquitur de calliditate naturali illius
reptilis. Denique si vera est thesis, homo
non fuit directus in seminis aut carnis
propagationem, nec proinde in animam
sensitivam adspirabat. Ideóque genera¬
tionis Adamicae anima sensitiva non est
speciei brutalis; quia suscitata per semen,
carens origine, destinatione & determi¬
natione alicujus speciei. Adeóque ut ani¬
ma sensitiva in homine praeter intentum
Creatoris & naturae surrexit: ita nullius
est speciei brutalis, nec subsistere potest,
nisi continuo sit alligata menti, unde in
vita sustentatur. Quapropter dum homo
nullius sit speciei brutalis, non potest esse
animal ex parte Mentis, multóque minùs
ex parte animae nullius speciei. Praegnans
enim dum ob repentinum pavorem mu¬
tat foetum humanum in brutum aliquod,
non quidem mens in animam brutalem
migrat: sed mens abit, & substituitur ani¬
ma sensitiva à creatore impetrata. Cum¬
que sit ab idea praegnantis promota dun¬
taxat absque primordiali destinatione,
ideo hujusmodi generata citissimè mo¬
riuntur. Et proles Adami pariter statim
periissent, nisi consensisset Deus illi ma¬
trimonium. Quapropter in nativitate
Cain dixit verè: Possideo hominem per
Deum. Absit ergo hominem inter ani¬
mantia locâsse. Indulgendum profecto
est paganis illud nescientibus: At non ae¬
què Christianis paganicam doctrinam ni¬
miùm adorantibus. Fatentur saltem scho¬
lae progressum naturae ordinarium, à non
sentiente in animal sentiens: sed vitam
atque sensum hominum immediatè in¬
fundi à manu Omnipotentis. Fatentur
denique conditiones essendi, vivendi &
sentiendi in homine tota distare sorte ab
animali natura, eo quod sequatur vim
formae rationalis sive Mentis immortalis.
At turpiter credunt hominem tam pri¬
mae constitutionis, quàm modo per Sa¬
cramenta divinitus regeneratum esse es¬
sentiale animal. Vah pudeat nescire, ho¬
minem, Cacodaemonem, totamque simul
naturam non posse essentiam ab aeterna¬
Conditoris praescientia sibi datam ullate¬
nus mutare, quin continuo is maneret,
qualis fuit creatus: quanquam interim
alienas sibi proprietates induerit, ut na¬
turales ex vitio sui arbitrii. Vt enim ab¬
surdo non caret, hominem glorificatum
inter animalia censere, quia non est abs¬
que sensu: sic esse sensitivum, non dicit
inseparabilem essentiam animalis. Cum¬
que aliàs cujus vis rei definitio sit ab ipsa
rei essentia (ut volunt). homo verò iuxta
sui essentiam factus sit in plena possessio¬
ne immortalitatis ac aeternae deinceps du¬
rationis juxta suam animam: non potue¬
runt Scholae hominem ob solam sensiti¬
vam credere essentialiter animal: prae¬
sertim dum ejus essentiam crederent pen¬
dere ab aeterna duratione, & incorrupti¬
bili animâ sive formâ. Quae absurda cun¬
cta in Scholas irrepsisse & permansisse a¬
gnosco propter ignoratam nostrae the¬
seos veritatem. (76) Thesin hucusque è Sacris
stabilivi. Nunc idem iterum per Patrum
authoritates. Quam materiam prae caete¬
ris intellexisse visus est B. Augusti¬
nus inquiens (14. de civit. Dei 17): "quomodo ante legis
transgressionem hominem puduisset, cum
ipsa membra pudorem non novissent?"
quasi diceret, membra concitata ad
concupiscentiam atque actus pu¬
dendos mox ab esu pomi. "Patebant ( lib. 4. cont. Iul. 10).
oculi eorum: sed ad hoc non erant aperti,
ut