PARADOXUM
SECUNDUM.
689
formam
assumturam".
(2)
Elementa
nimirum
primigenia
sunt,
&
rerum
constantes
ma¬
trices,
à
condito
orbe
stabiles,
&
in
termi¬
num
perseverantes.
Quicquid
autem
vi¬
cissitudini,
per
generationum
classes,
sese
subscripsit,
sive
terreum
videatur,
saxeum,
vel
liquorosum,
id
totum
ex
massa
trium
principiorum,
scenae
generationis
dicata,
derivat,
non
autem
ex
elementis
primis,
non
nisi
stabili
perennitate
gaudentibus,
&
quae
demeritos
suos
foetus,
in
pristi¬
na
receptacula
denuò
condunt,
donec
ad
novae
sobolis
generationem
matura
sint
semina,
quae,
eadem
corporum
principia,
digestionibus
interim
permutata,
iterum
vestiant,
&
reassumant.
(3)
Ex
invisibili
nam¬
que
&
in
corporeo
semine,
in
elemento¬
rum
matricibus
hospitato,
corporúmque
principia
induente,
omnis
fit
in
vniver¬
so
generatio,
quae
spontanea
dicitur.
Id
alij
fluxum
de
nonente
ad
ens
dixêre.
Quae,
quo
dilucidiora
evadant,
notan¬
dum
ad
rei
cujusque
productionen,
duos
tantùm
sexus,
si
non
unum
saltem
pro¬
miscuum,
concurrisse.
(4)
Proinde
etiam
ea¬
dem
mundanae
harmoniae
lege,
primordialiter
duo
tantum
in
vniuerso
esse
elementa,
aërem
vi¬
delicet,
&
aquam,
à
Textu
sacro
satis
in¬
sinuata,
per
Spiritum,
in
mundi
incuna¬
bulis,
aquarum
abysso
supernatantem.
(5)
Terra
igitur
&
ignis
sive
coelum,
elemen¬
ta
si
sint,
secundaria
duntaxat
appellan¬
da,
à
prioribus
prodeuntia.
(6)
Quicquid
namque
terrarum,
saxorum,
gemma¬
rum,
sabuli,
&c.
exsistit,
vel
in
vapidam
aporrhoeam
effluit,
vel
in
cinerem,
calcem
vel
societate
saltem
alicujus
additamen¬
ti,
in
sal
primò
commutatur,
(aquae
sobo¬
lem)
mox
dein
cuncta,
summa
volatili,
summam
fixi
superante,
aërea
fiunt
effluvia,
&
vaporosa,
in
aquam
festinato
impetu
ruen¬
tia.
Adeóque
quicquid
terreum,
durum,
solidum,
compactumque
est,
id
totum
ad
simpliciorem,
tenuiorem,
puriorem,
prioremque
substantiam
permanentem
reductibile
cùm
sit
(da
veniam
novitati,
PRINCEPS
SERENISSIME)
ne¬
cesse
est,
nullam
prorsus
habere
elementi
energiam:
sed
aëre
&
aqua
asse
posterio¬
ra.
(7)
De
coelo
itidem
dicimus,
quod
coeli¬
mutabuntur,
veterascent,
&
peribunt:
ade¬
oque
coelum
&
terra
tandem
peribunt,
cujus
internecionis
simile
nuncium,
de
aëre
&
aqua
non
reperies.
Denique
nul¬
lis
unquam
seculis,
aqua
vel
aër,
in
ali¬
ud
corpus
prius
potuerunt
arte
aut
natu¬
râ
redigi.
Haec
itaque
elementorum
est
facies,
haec
destinatio,
hoc
denique
offi¬
cium,
combinatio,
fatum
atque
finis.
Vt
nimirum
immutata
duorum
simplicissi¬
morum
essentia,
&
inpermixta
substan¬
tia,
seminibus,
fructibusque,
vitalem
prae¬
beant
uterum,
sive
fulcrum;
donec
tan¬
dem
generabilium
expleto
numero,
prin¬
cipiorum
moles,
simul
cum
seminibus,
fa¬
milias,
&
colonias
alienas,
thoro
separa¬
to,
beatiori
sede
constituant.
(8)
Plurima
nempe
somnia,
quibus
mundus
se
hacte¬
nus
circumveniri
passus
est,
Mechanica
ars
Vulcani
illudit
cachinno.
Aquam
e¬
quidem
in
vaporem
facilè
mutari,
quis
negaverit?
At
vapor
sive
halitus,
tantum
deest,
ut
sint
aër,
ut
citius
pulvis
marmo¬
ris,
aut
silicis,
aqua
sint.
Vt
ostendimus.
(9)
Etenim
vapor
reipsa
nil
aliud
est
materi.
aliter,
&
formaliter,
quàm
atomorum
a¬
quae,
in
altum
sublata
congeries.
(10)
Quod
Schola
nostra,
luce
meridiana
clarius
ostentat.
Aër
itaque
sive
calidis,
sive
fri¬
gidis
vitris
exceptus,
atque
compressus,
nunquam
aquam
dabit,
nisi
quantum
in
se
vaporis,
id
est,
extenuatae
aquae
conti¬
nuerit.
(11)
Separatur
verò
aqua
in
guttulas
minutulas,
adverso
sole,
trans
vitrum,
ini¬
tio
distillationis,
quamdiu
parietes
fri¬
gent,
conspicuas;
dum
scilicet
caloris
vi¬
gore,
in
halitum
extenuata
evolat.
(12)
Idque
nimirum
contingit
non
aliàs,
quàm
per
proprium
magnale
(quod
in
rebus
mix¬
tis,
adeóque
etian
in
aqua
ipsa,
aether
est,
aëre
rarius,
&
ab
eodem
dissociabile,
ejus¬
que
compressionem
atque
dilatationem
sustinens,
inter
corpus,
&
non
corpus,
me¬
dium
ambigens,
externorum
soli
sui
na¬
talitii
Tttt