PARADOXUM
PRIMUM.
688
(16)
Hoc
mare,
internum
inquam,
invisibi¬
le
(hactenus
abyssus)
&
magnum,
sunt
aquae
illae,
quibus
Vates
mundi
funda¬
menta
inniti
cecinit:
quaeque
hactenus
et¬
si
neglectae
steterint,
à
rerum
Conditore
in
Genesi,
mare
vocantur.
(17)
Abinde
scilicet
quoque
Ecclesiastes
pariter
fontes
&
flu¬
mina
petivit;
eò
reversura.
(18)
Decurrunt
itaque
ex
hoc
fundo,
metuque
vacui,
ma¬
re
externum,
rursus
penetrat
idem
sabu¬
lum
velut
colando,
&
salsuginem
suam
mox
primis
ferè
passibus
sequestrat.
(19)
At
quia
fontes
&
flumina,
paulatino
decur¬
su,
mineralium
omnium
(quae
in
gremio
antea
custodiebant,
quorumque
com¬
mercio
humana
vita
vix
carere
potest)
se¬
mina,
ac
materiam
dispensarunt.
(20)
Cele¬
riter
proinde
ad
mare
externum
prope¬
rant,
quò
rursus
ad
mare
internum,
Or¬
phei
noctem,
Plutonis
tenebras
apud
Hippocratem,
Oromasim
Persarum,
Ilia¬
dum
Paracelsi
(ubi
Rationes,
ac
Dona,
mineralium
inquam
adhuc
nondum
cor¬
poribus
sociata
semina,
jacent)
secunda
repetant
hospitia,
seminibus
iterum
aquae
impregnandae.
Non
est
itaque
otiosus
aquarum
in
Oceanum
delapsus.
Intelli¬
gentia
quippe
gubernantur,
&
tanquam
si
intellectu
pollerent,
sua
munia,
Bonita¬
tis,
&
Providentiae
infinitae
testimonia,
non
cessant
edere.
Mirabuntur
certè,
hanc
primâ
fronte
quotquot
Cabalam
as¬
spicient,
verissimam
tamen.
Necesse
est
vtpotè,
plurima
ignorantes
admirari
plu¬
rima.
(21)
Atqui
consentaneum,
quippiam
Oceanus
quotidie
ante
oculos
bino
flu¬
xu
&
recessu
propinat.
Ascendentem
sci¬
licet
aquae
umbilicum,
contra
Hydrauli¬
sim,
tumentesque
pro
syzygia
lunae,
fluc¬
ctus.
Vivit
namque
propemodum
suo
quodam
jure
mare:
silente
nimirum
ven¬
to,
spontaneos
aestus
concitans,
lunae
ana¬
logum
situm
curiosè
observans,
fluctibus.
que
turgidum,
eidem
obviam
vadens,
va¬
riegata
demum
temporum,
luminis,
ac
mo¬
tuum
vicissitudine,
continuataque
aqua¬
rum
mole,
nunc
hic,
nunc
alibi,
per
stata
intervalla,
suas
in
altum
exundationes
attollens.
Itaque
naturae
portenta,
tamet¬
si
quotidiana
in
Oceano
quisquis
vides,
interioris,
veri,
vividique
maris,
ac
lon¬
gè
angustioris
abyssi,
vitales,
fontales¬
que
concitationes,
usibus
humanis
dica¬
tas,
mirari
desine.
PARADOXVM
ALTERVM.
1.
Fontes
nilli
ex
aëre
densato.
2.
Elementa
non
mu¬
tantur,
aut
pereunt.
3.
Quicquid
generatur,
ex
semine
generatur;
&
quicquid
fit,
seminis
necessitate,
in
natura
fit.
4.
Duo
tantum
sunt
primitiva
elementa,
&
duo
secundaria.
5.
Explicatio
paradoxa.
6.
Pro¬
batio
mechanica.
7.
Coelum
peribit
&
terra,
non
a¬
qua
&
aër.
8.
Ars
distillatoria
Physicam
explicat.
9.
Quid
vapor.
10.
Probatio
contra
Aristotel.
11.
Probatio
2.
mechanica.
12.
Quid
sit
magnale,
&
qua¬
le.
13.
Cur
guttulae
in
vapore
&
nivibus
non
deci¬
dint,
&
quando
cadant.
14.
Probat.
contra
Arist.
15.
Proba.
16.
17.
Mechanica.
(1)
DE
fontium
scaturigine,
proxi¬
mo
generationis
ortu,
ac
na¬
tivitate
breviùs,
quàm
pa¬
radoxon,
at
taediosiùs
(fa¬
teor)
quàm
Spadanorum
do¬
ctrina
exigeret,
egimus
(difficilè
nimi¬
rum
in
cunctis
modum
tenuisse)
quate¬
nus
scilicet,
à
ditissimo
aquarum
diverso¬
rio,
ad
suas
destinationes,
aquae
pergant.
Etsi
interim
quam
primùm
aëra
petant,
subinde,
nonnunquam
verò
per
longa
ter¬
rae,
saxorumque
itinera,
&
tubos,
prae¬
cipites
decuriant;
antequam
luci
se
de¬
dant:
eadem
tamen
fuit
utrobique
insti¬
tuti
Ratio,
necessitas
&
finis.
Volun¬
tas
ejus
nempe,
qui
nostris
cuncta
usuris
creavit.
(2)
Restat
caeterùm,
veniam
petere,
nostrae
ut
indulgeant
libertati
Manes
Ari¬
stotelici,
si
fontes
ex
condensatione
aëris
nasci,
aestimavero
somnium,
naturae
im¬
possibile.
Enim
verò
&
istud
primò
verum
est.
Nullis
aërem
unquam
saeculis,
aquam
fuisse,
aut
futurum:
prout
neque
aquam,
aëris
formam