PARADOXUM
PRIMUM.
687
tamque
sabuli
difformitatem,
scopulo¬
rum
rudimenta
subter,
sabulum
illud,
illud
sabulum
inquam
nitidissimum
oc¬
currit,
metallicae
qualitatis,
&
inqui¬
namenti
peregrini
expers.
Quod
inquam
naturae
fundus
est
ultimus,
&
impene¬
trabilis,
non
rarò
tamen
in
terrae
super¬
ficie
obvius.
Adeò
namque
natura
suae
indulgens
libertati,
nostras
ridet
leges;
ac
praedicamentorum
repagula,
univoco
fundo
spernit.
(6)
Vltimum
illum
naturae
fundum,
nostri
Quellem,
galli
verò
Sa¬
ble
bovillant,
nominant,
quem
ligo
hacte¬
nus
non
transivit.
Quoniam
utut
mul¬
tum
arenae,
multumque
inde
aquae
de
pleveris,
mox
alia
indesinenti,
celeri¬
que
cursu
advolant,
priorem
defectum
suppletura.
Hinc
itaque
concludo.
Fundum
praedictum,
ut
ordine
ulti¬
mum
in
natura:
ita
continuare
in
cen¬
trum
usque,
nisi
fortè
Infernus,
aliquot
meditullii
milliaria
teneat.
(7)
Sequitur
dein¬
de,
sabulum
illud
materiam
terrae
esse,
non
vicissitudini
obnoxium:
sed
perpe¬
tuum
&
constans
cribrum,
quo
natura
indefinentes
aquarum
thesauros,
fontes¬
que
limpidissimos,
in
Vniversi
commu¬
nionem
transcolat.
(8)
In
hoc
inquam,
vigorem
vitalem
ebul¬
lientis
aquae
esse.
Quamdiu
enim
in
co¬
dem
versantur
fundo,
vividae
sunt
aquae,
non
respectibus
superioritatis,
aut
inse¬
rioritatibus
locorum
obnoxiae,
nec
de¬
mùm
legibus
Hydraulicis
parentes.
Quid
enim
vivae
sunt,
vitalem
proprietatem
non
minùs
quàm
centrum
ipsum,
custo¬
diunt
illaesam.
(9)
Attamen
quam
cito
inde
decurrunt,
non
aliàs
quàm
sanguis
extra¬
venatus,
aut
amputata
manus,
actutum
moriuntur.
Tum
enim
primùm,
corpo¬
rum
graviorum
legibus,
locorum,
situ¬
umque
positionibus
importunis,
obedire
coguntur.
Vt
scilicet
non
cessent
abinde,
per
declivia,
in
mare
ruere,
tanquam
pri¬
stinae
hospitium
quietis
repetentes.
(10)
Quarto
notandum.
Quod
prout
fun¬
dus
hic,
aëri
expositus
in
superficie
ter¬
rae,
non
minùs
vernaculas
proprietates
exprimit,
quàm
qui
inde
centenis
aliquot
ulnis,
infra
terrae
horizontem
latitat:
ita
quoque
memineris
idem
sabulum,
per
saxorum
commissuras,
lataque
intervenia,
in
summam
montium
altitudinem,
ip¬
sumque
subinde
apicem
ascendere,
atque
inde
fontes
vertere
assiduos,
caloribus
aestivis
nequicquam
imminutos.
(11)
In
ho¬
mine
enim,
quamdiu
sanguis
venis
flu¬
ctuat,
tam
in
fronte,
quàm
in
pedibus,
par¬
respectus
situum
est;
tamque
suprà,
quàm
infrà
ignorat:
extravenatus
verò,
illicò
gravium
sortem
induit.
Ita
quoque
in
Macrocosmo,
quamdiu
aqua
priori
in
ho¬
spitio
communi
vita
fruitur,
sursum
de¬
orsumque
sine
labore
properat,
quia
ne¬
scit.
At
semel
vitali
discussa
hospitio,
non
cessat
festinare,
donec
beatos
quietis
re¬
cessus,
in
Iliado
recuperet.
Aquas
itaque
spiritus
intus
alit,
vasti
quoque
marmo¬
ris
aequor,
totam
diffusa
per
artus,
mens
agitat
molem.
At
hinc
nondum
satis
eno¬
tuit
mare,
quod
fontes
rigat,
&
flumina
evomit,
quorsumque
eadem
tandem
in¬
defessè
properare
Scriptura
dicit.
(12)
Quod
etenim
Scriptura
mare
vocat,
aquarum
omnium,
in
anum
ac
continuum
abacum
congregatio
est.
(13)
Cuius
collectionis,
spe¬
ctabile
hoc
&
externum
navigabile
mare,
non
nisi
est
fructus,
in
umbellam
disposi¬
tus.
(14)
Quocirca
omnium
omninò
aquarum
receptaculum,
congregatio,
radix,
&
col¬
legium,
bulliens
istud
sabulum
continet,
millesies
utique
locupletius,
majus,
&
proinde
totidem
plus
aquae
continens,
quàm
Oceanus.
Utpote
totum
fermè
ter¬
rae
diametrum
adimplens,
ad
cujus
dun¬
taxat
extimum
labrum
externum
mare,
unius
aut
alterius
leucae
ad
summum,
pro¬
funditatem
adimplet.
(15)
Separavit
namque
Archetypus
aquas
ab
aquis.
Non
quidem
mare
à
fluminibus
(vel
mare
non
omni¬
um
aquarum
esset
congregatio)
aut
haec
utraque,
à
nubibus:
sed
mare
verum
&
internum,
ab
externo
hoc
navigabili,
pri¬
mis
disjunxit
diebus.
Hoc