855
738 VITA BREVIS
vitae, quam nuper detexit Creatoris mu¬
nificentia, praeparari queat ita, ut ad pri¬
ma nostri constitutiva pergat, cum facul¬
tatum veterascentium refocillatione; non
tamen illam intelligo, quae Paradiso volu¬
ptatis implantata legitur, ad quàm morta¬
lium nemo extendet unquam. Sed nostra
est umbratilis, & vicaria alterius. Quae sci¬
licet nil habet eximium & augustum, nisi
sub retentione proprietatum per artem
reducta sit in succum ejusmodi, qui possit
se commiscere solidis per minima. Nec
quidem nostra (de qua primus ago) im¬
passibilitatem, morborum indolentiam,
mortisque incapacitatem, ut altera, con¬
tinet. Quinimo etiamsi arbor vitae è Para¬
diso hodie nobis adesset, non tamen im¬
mortalitatem causaret. Quia mutata est
recipientis conditio. Factus est nimirum
homo alterius generationis, corruptae na¬
turae, & longae alterius vitae syndesmo
constructus. In quo non amplius mens
immortalis immediatè omnes vitae actio¬
nes in se sustulit: sed successit caduca a¬
nima sensitiva, obiens vicariatum mentis,
vitaeque necessitatibus providens: ipsa¬
met, instar flammae, in horas labilis, &
extinguibilis.
VITA BREVIS.
AVra formatrix, in semine, sen¬
sim ad sui maturitatem ad¬
scendens, tandem lumen suo
speciei concipit sive formam
essentialem, quae à Patre lu¬
minum immediatè fit, & est proprii no¬
minis vita. Quot enim speciebus res dif¬
ferunt, quae tenebris obvolvuntur: toti¬
tidem quoque subluminis speciebus formas
esse oportet. Si enim propter formam res
est id, quod est, in alteritate ab aliis qui¬
buscunque. Forma autem viventium (ex¬
ceptâ mente) & vita sunt synonyma: ne¬
cesse est totidem vitas esse, quot vitales for¬
mas. Lumen ergo vitae, per se ubique sim¬
plex est, & specificum: non autem igne¬
um: quia vitale, formale, & essentiale.
Quod autem lumen vitae calidum vel fri¬
gidum sit, denotat vitam, non nisi acci¬
dentaliter calori, aut frigori nupsisse. Sic
ut calor, vel frigus è vita: non autem vi¬
ta è calore vel frigore proveniat. Vita er¬
go aliter intelligi nequit, quam sub lumi¬
nis conceptu. Neutrumque magis à prio¬
ri est demonstrabile, quàm ipsae rerum for¬
mae, & quicquid immediatè profluit è sinu
Omnipotentis. Lumen ergo vitale per
species, proprio caret nomine. Possumus
quidem facere lumen igneum, nobis ad
magnas necessitates datum: sed non est
artificis, producere de se, vel immediatè
lumen vitale. Quod Chymici ajunt Ar¬
tifex nequit introducere formam substan¬
tialem. Generans quidem patrans, atque
aurae vitalis productor est, in quantum ad
sibi simile, materiam contribuit, ejusque
dispositiones in ordine ad vitam: nullate¬
nus autem vitam, sive ultimatam ente¬
lechiam producere potest. In morbis et¬
iam quandoque lumen vitae ad gradum
ignis adscendit: quia comminata distin¬
ctione Archeus excutit lumen igneum:
non quod ille hoc, ut generans sui simile,
producat: sed per furorem Archeus foe¬
num madidum comprimit, & accenditur:
quod siccum non item fit. Alio quoque
modo ligna confrictione, & ferrum attri¬
tu, ignem, quem non habent, concipiant.
Siquidem non possunt à rebus toto gene¬
re differentibus, iidem in specie effectus
prodire, nisi per accidens, sive actionem
aequivocam. Sic nimirum spiritus sensiti¬
vus propter dolorem, sive archeus per ve¬
nena, propria ire excandescentia per acci¬
dens ignescit praeter sui naturam. Nam
Blas habet, quo recedens à vitali lumine,
ad destructionis alterum extremum recli¬
nat: in quo radii sui luminis, velut à sili¬
ce, ignem excutiunt, de materia corrupti¬
bili, ubi lumina ambo, Archei & rei corru¬
pti¬