MORTIS
OCCASIONES.
744
nias,
&c.
Item
per
dislocationes
verte¬
brarum,
contracturas
partium
expurgan¬
dis
sordibus
destinatarum.
Tandem
pro¬
pter
effetam
seminum,
potestatumque
de¬
functionem,
decrepitam,
exantlatamque.
Itemque
propter
pathemata
animi
gravi¬
ora,
&
incantamenta.
Mors
ergo
tot
mo¬
dis
quotidie
furatur
mortales,
quorum
vi¬
ta
tamen
semper
simplex
&
univoca
est.
Nam
est
ideo
vitae
atque
mortis
aliena,
&
discrepans
consideratio.
Etenim
ensis
vi¬
tam
tollit:
est
tamen
longè
alia
vitae
spe¬
culatio
conservandae,
quam
sanandorum
morborum,
per
causae
ablationes,
&
prae¬
peditiones.
Siquidem
causae
partim
sunt
externae,
ut
vulnus,
pestis,
ambustio,
etc.
quorum
proinde
sanatio,
à
causarum
ab¬
latione
non
pendet.
Neque
enim
ideo
Ignis
à
foco
delendus,
qui
aliquem
com¬
bussisset,
ut
sanetur:
prout
nec
ensis
est
frangendus,
ut
vulnus
solidetur.
Sed
in
vi¬
tae
longae
conservationem,
non
minus
ex¬
ternarum
causarum
contemplationes,
&
ablationes,
quàm
fomenti
vitalis
occur¬
runt.
Enimvero
tametsi
nullo
infestarent
infirmitates,
non
tamen
ob
id
mors
desine¬
ret
in
dies,
viam
ad
suum
introitum
sterne¬
re.
Nam
etsi
sanitas
vitam,
ut
basin
re¬
spiciat:
non
tamen
vita
sanitatem
inclu¬
dit.
Caecus
enim,
claudius,
podagricus,
etc.
non
minus
vivit,
quàm
sanus.
Quid
si
vita
per
morbum
desinat,
id
vitę
est
per¬
egrinum
ac
per
accidens.
Sicut
gladius
mortem
continet:
at
non
nisi
per
applica¬
tionem.
Alioqui
mors
per
se
respicit
vi¬
tam:
causae
verò
morbificae,
tantùm
per
accidens,
sive
per
applicationem
ad
spiri¬
tum
vitae,
evadunt
mortales.
Hinc
namque
impedimenta
vitae
longae,
sunt
seriò
at¬
tendenda,
avertendaque,
si
longaevitatem
exspectemus.
Initio
itaque
vitae
medita¬
tio
consistit,
non
extra:
sed
in
vita
ipsa.
Qualiter
nimirum
vita
in
corpore
conser¬
vetur.
Etenim
anima
sensitiva,
iam
dein¬
ceps
à
peccato
(ut
dixi)
proprietatem
vi¬
tae
totam
ad
se
traxit,
&
vitae
vinculum
cum
corpore
evasit.
At
cum
ipsamet
ani¬
ma
sit
in
se
mortalis:
necesse
est
inprimis
omnes
potestates
vitales,
vitae
coaevas,
la¬
biles
esse
&
caducas.
Hinc
tandem
mors.
Ad
vitae
igitur
longaevitatem,
primùm
re¬
quiritur
morborum
sanatio;
tam
illorum
qui
vitam
totius
attingunt,
quàm
qui
par¬
tis
&
functionum
damna,
vel
conservati¬
onem
spectant,
&
hactenus
insidiantur
vitae:
Siquidem
cùm
membrorum
sit
univoca
con¬
spiratio,
principales
certae
potestates,
non
possunt
non
tandem
labascere,
etiam
di¬
minutis
tantum
subalternis.
In
quo
à
Pa¬
racelso
discedo,
quòd
putaverit
morbum
omnem,
per
pharmacum
ad
vitam
lon¬
gam,
necessario
tolli.
Quoniam
bonus
vir
ille,
medicamen
ad
vitam
longam,
u¬
sumque,
non
minùs
ignoravit,
quàm
ipsam
vitae
longae
essentiam,
proprietatesque.
Ideóque
sua
arcana
plurimum
conferunt
ad
vitam
sanam,
sive
ad
impuritatum
ab¬
lationem:
directè
tamen
atque
primariò,
ad
vitam
longam,
tanquam
ad
finem
ulti¬
mam,
nequicquam
facere.
Eò
quòd
ut
vi¬
ta:
ita
&
arbor
vitae,
concernit
primariò
conservationem,
&
redintegrationem,
sive
rejuvenescentiam
facultatum
vitalium,
partibus
insitarum.
In
hoc
itaque,
arcana
superfluorum
ablativa,
ab
arbore
vitae
di¬
stant.
Quod
illa
quidem
morbos
sanent,
etiam
quos
natura
parens,
per
se
nunquam
curat.
Puta
lepram,
calculum,
paralysin,
tabem,
hydropem,
&c.
sed
arbor
vitae
hos
morbos
iam
admissos
non
sanet.
Et¬
enim
si
Hippocr.
dictitaverit,
quòd
na¬
turae
ipsae
sint
morborum
medicatrices:
id
suae
aetati,
&
arti
incipienti
condonan¬
dum.
Alioquin
arcana
(quae
tum
non¬
dum
enotuerant,
&
hodie
penè
latent)
na¬
turae
vires
superant,
prout
persaepe
ars
na¬
turam
vincit.
Idque
nedum
in
arcanis
mor¬
bos
sanantibus:
sed
&
in
arbore
vitae,
na¬
turam
deficientem
restaurante,
verum
est.
Arboris
ergo
destinatio,
est
vitae
conser¬
vatio,
cum
aliquali
rejuvenescentia:
sed
cum
remedio
arboris
perseverat
lepra,
cal¬
culus,
etc.
Est
ergo
planè
alia
considera¬
tio
arcanorum
Paracelsi,
&
alia
arboris
vitae.