855
DE MAGN. VULNERUM CURATIONE.
763
convertant, necessariò extenditur qualitas
quaedam à magnete ad polum: quam
quia novimus fieri citra effluvium aliquod
corporeum, idcirco eandem spiritualem
denominamus, in hoc à Theologo nostro
dissentientes, qui spiritum contra omnem
naturam corporeum, velut quid praeter
naturam distinguit. Medici verò, dunta¬
xat contra crassiorem corporis compagi¬
nem; hoc pacto dicimus, solis lucem, &
coelorum influxum, torpedinis j aculatio¬
nem, basilisci visum, &c. esse qualitates
planè spirituales: quod scilicet non com¬
munione substantialis evaporationis in
distans dispergantur: sed tanquam imper¬
ceptibilis lucis medio, diradientur à sub¬
jecto in obiectum debitum.
Quibus sic suppositis & probatis, satis
liquet, quod nondum intellecto Gocle¬
nio, ipsum Theologus nihilominus car¬
pserit, multoties immeritum. Primò, quia
qualitatem spiritualem in unguento cor¬
poreo stabularet Goclenius. Secundò,
quòd radialis lucis instar, seu medio ac
vehiculo tractus feratur in obiectum ap¬
propriatum. Tertiò, quòd spiritus mun¬
dani sensatione quadam (omnis sympa¬
thiae causatrice) deferantur ejusmodi qua¬
litates, ad longinquum & destinatum
obiectum. Hunc spiritum Theologus ca¬
codaemonem interpretatur suo, at nescio
quo iure; cùm sit aura aetheris purior &
vitalis, qui solem, titaniaque astra, spiri¬
tus intus alit, totamque diffusa per artus
mens agitat molem: adeoque mundum
communione quadam, partium ac viri¬
um conspiratione, moderatur, iuxta con¬
sensum omnium rectè philosophantium: ver¬
bi gratia, (70) Solissequi flores sentiunt solis
iter, mare lunaestitium utrumque notat.
In summa omnis creatura, per vitam (Re¬
gem cui omnia vivunt adoremus) essen¬
tiam, exsistentiam, & sensationem, Crea¬
toris majestatem, liberalitatem, & prae¬
sentiam attestantur. Quocirca Censor
noster meritò redarguendus est, quod an¬
tequam medicum philosophico stilo scri¬
bentem intellexerit, carpserit ausu plane¬
intolerando. Adeo namque fuit difficile,
modum tenuisse in cunctis.
Rogas, quid trahatur è vulnerato? &
quomodo fiat tractio per unguentum ab¬
sens? At sane non injurius responderem:
quando ipse nobis ostenderis, quapropter
magnes ferrum traxerit, seseque ad polum
converterit: tunc tibi quinam mumla ta¬
ctam mumiam per mumiam sanet, indica¬
vero: at quia insufficientię Goclenii hac in
parte reparandae, substituti fuimus, mox
quoque quinam tractio magnetica un¬
guenti contingat, didactico analogismo
ostensuri sumus, si tamen quid trahatur ti¬
bi satis fecero. (71) Notandum igitur in vulne¬
re, non solam continui fieri solutionem;
sed simul introduci exoticam qualitatem,
unde labra vulneris indignata, mox aestu¬
ant, apostemantur, imo totum abinde cor¬
pus febribus, ac varia symptomatum syn¬
drome, conflictatur: sic namque ovum,
cujus putamen vel tenuiter saltem laesum
est, putrescit, ubi alias potuisset conser¬
vari. Magnetismus igitur hujus ungu¬
enti, trahit peregrinam illam dispositio¬
nem ex vulnere, unde labra, nullo demum
accidente praegravata, sine dolore sunt, &
mox accrescere festinant, nullatenus im¬
pedita: Naturae ipsae, vulneris medica¬
trices sunt; medicus, illius tantum mi¬
nister; nec pharmacum in vulnere carnem
gignit, satagit si obstacula removerit: quae
aliàs unicum armorum unguentum, ar¬
cet satis securè, & opulenter.
Obiicies, unguentum armorum non
debere potiùs allicere, alienam iam di¬
ctam Qualitatem; quam naturale robur,
& venarum vires: quodque sanguis, in
unguento cum sit sanus, adsciscere debe¬
ret sanitatem vulnerari, non autem indis¬
positionem; prout nempe de Carlina scri¬
ptum est. Respondeo, diversos esse magne¬
tismos: quidam enim trahunt ferrum, qui¬
dam paleas, plumbum; quidam carnem,
pus &c. nonnullorum vero ea est gratia, ut
pestiferam duntaxat auram extrahant, etc.
imo
Eeee 2