DE
MAGN.
VULNERUM
CURATIONE.
763
convertant,
necessariò
extenditur
qualitas
quaedam
à
magnete
ad
polum:
quam
quia
novimus
fieri
citra
effluvium
aliquod
corporeum,
idcirco
eandem
spiritualem
denominamus,
in
hoc
à
Theologo
nostro
dissentientes,
qui
spiritum
contra
omnem
naturam
corporeum,
velut
quid
praeter
naturam
distinguit.
Medici
verò,
dunta¬
xat
contra
crassiorem
corporis
compagi¬
nem;
hoc
pacto
dicimus,
solis
lucem,
&
coelorum
influxum,
torpedinis
j
aculatio¬
nem,
basilisci
visum,
&c.
esse
qualitates
planè
spirituales:
quod
scilicet
non
com¬
munione
substantialis
evaporationis
in
distans
dispergantur:
sed
tanquam
imper¬
ceptibilis
lucis
medio,
diradientur
à
sub¬
jecto
in
obiectum
debitum.
Quibus
sic
suppositis
&
probatis,
satis
liquet,
quod
nondum
intellecto
Gocle¬
nio,
ipsum
Theologus
nihilominus
car¬
pserit,
multoties
immeritum.
Primò,
quia
qualitatem
spiritualem
in
unguento
cor¬
poreo
stabularet
Goclenius.
Secundò,
quòd
radialis
lucis
instar,
seu
medio
ac
vehiculo
tractus
feratur
in
obiectum
ap¬
propriatum.
Tertiò,
quòd
spiritus
mun¬
dani
sensatione
quadam
(omnis
sympa¬
thiae
causatrice)
deferantur
ejusmodi
qua¬
litates,
ad
longinquum
&
destinatum
obiectum.
Hunc
spiritum
Theologus
ca¬
codaemonem
interpretatur
suo,
at
nescio
quo
iure;
cùm
sit
aura
aetheris
purior
&
vitalis,
qui
solem,
titaniaque
astra,
spiri¬
tus
intus
alit,
totamque
diffusa
per
artus
mens
agitat
molem:
adeoque
mundum
communione
quadam,
partium
ac
viri¬
um
conspiratione,
moderatur,
iuxta
con¬
sensum
omnium
rectè
philosophantium:
ver¬
bi
gratia,
(70)
Solissequi
flores
sentiunt
solis
iter,
mare
lunaestitium
utrumque
notat.
In
summa
omnis
creatura,
per
vitam
(Re¬
gem
cui
omnia
vivunt
adoremus)
essen¬
tiam,
exsistentiam,
&
sensationem,
Crea¬
toris
majestatem,
liberalitatem,
&
prae¬
sentiam
attestantur.
Quocirca
Censor
noster
meritò
redarguendus
est,
quod
an¬
tequam
medicum
philosophico
stilo
scri¬
bentem
intellexerit,
carpserit
ausu
plane¬
intolerando.
Adeo
namque
fuit
difficile,
modum
tenuisse
in
cunctis.
Rogas,
quid
trahatur
è
vulnerato?
&
quomodo
fiat
tractio
per
unguentum
ab¬
sens?
At
sane
non
injurius
responderem:
quando
ipse
nobis
ostenderis,
quapropter
magnes
ferrum
traxerit,
seseque
ad
polum
converterit:
tunc
tibi
quinam
mumla
ta¬
ctam
mumiam
per
mumiam
sanet,
indica¬
vero:
at
quia
insufficientię
Goclenii
hac
in
parte
reparandae,
substituti
fuimus,
mox
quoque
quinam
tractio
magnetica
un¬
guenti
contingat,
didactico
analogismo
ostensuri
sumus,
si
tamen
quid
trahatur
ti¬
bi
satis
fecero.
(71)
Notandum
igitur
in
vulne¬
re,
non
solam
continui
fieri
solutionem;
sed
simul
introduci
exoticam
qualitatem,
unde
labra
vulneris
indignata,
mox
aestu¬
ant,
apostemantur,
imo
totum
abinde
cor¬
pus
febribus,
ac
varia
symptomatum
syn¬
drome,
conflictatur:
sic
namque
ovum,
cujus
putamen
vel
tenuiter
saltem
laesum
est,
putrescit,
ubi
alias
potuisset
conser¬
vari.
Magnetismus
igitur
hujus
ungu¬
enti,
trahit
peregrinam
illam
dispositio¬
nem
ex
vulnere,
unde
labra,
nullo
demum
accidente
praegravata,
sine
dolore
sunt,
&
mox
accrescere
festinant,
nullatenus
im¬
pedita:
Naturae
ipsae,
vulneris
medica¬
trices
sunt;
medicus,
illius
tantum
mi¬
nister;
nec
pharmacum
in
vulnere
carnem
gignit,
satagit
si
obstacula
removerit:
quae
aliàs
unicum
armorum
unguentum,
ar¬
cet
satis
securè,
&
opulenter.
Obiicies,
unguentum
armorum
non
debere
potiùs
allicere,
alienam
iam
di¬
ctam
Qualitatem;
quam
naturale
robur,
&
venarum
vires:
quodque
sanguis,
in
unguento
cum
sit
sanus,
adsciscere
debe¬
ret
sanitatem
vulnerari,
non
autem
indis¬
positionem;
prout
nempe
de
Carlina
scri¬
ptum
est.
Respondeo,
diversos
esse
magne¬
tismos:
quidam
enim
trahunt
ferrum,
qui¬
dam
paleas,
plumbum;
quidam
carnem,
pus
&c.
nonnullorum
vero
ea
est
gratia,
ut
pestiferam
duntaxat
auram
extrahant,
etc.
imo
Eeee
2