IOAN.
BAPT.
HELMONT.
762
gere:
trahi
non
ab
aliquo
puncto,
aut
a¬
stro,
sed
à
toto
circulo
quodam,
prope
polum.
Respondeo,
longè
petitum
esse
subterfugium;
nam
iste
circulus
saltem
latitudinem
habebit
ad
minimum
octo
graduum.
à
tribus
nimirum
ad
undecim
gradus.
Quia
tantae
variationis
magnetes
vidi.
Ergo
si
toti
circulo
inesset
potestas
trahendi,
idem
magnes
continuò
variaret,
nunc
ad
tres,
tandem
ad
octo
vel
undecim
gradus
à
polo
deflecteret
eadem
hora.
quod
falsum
est.
Ergo
saltem
in
tantae
la¬
titudinis
circulo,
erunt
diversae
orbitae,
quarum
sua
quaeque
suum
magnetem
al¬
liciet.
Quo
concesso,
recides
in
idem
bara¬
thrum:
esse
nempe
dispositionem
quan¬
dam
in
magnete,
cur
potius
ab
hac,
quam
ab
alia
solicitetur
orbita;
&
per
conse¬
quens,
figmentis
ad
lubitum
deductis,
erit
virtus
nihilominus
motrix
in
ipso
magnete.
(66)
Nondum
satis
est,
si
polus
traheret
ma¬
gnetem;
hoc
fieret
vel
ob
elementalem
&
materialem
temperiem
lapidis,
vel
pro¬
pter
ejus
formam:
atqui
vitrum
optimè
elotum,
utcumque
multis
frictionibus
mundatum,
in
quo
fuit
magisterium
ma¬
gnetis
praeparatum,
in
posterum
suos
etiam
observat
polos:
ob
impressionem
scilicet,
vitro
citra
reliquias
corporeas
communi¬
catum.
Chalybs
quoque
post
magnetis
attactum,
probè
elotus
&
abstersus,
po¬
lum
notat
nihilominus:
quae
duo,
cum
neque
parem
invicem,
neque
cum
magne¬
te
contemperationem
vel
formam
habe¬
ant;
commonstrant
ob
neutrum
finem,
po¬
lum
magnetes
trahere.
(67)
Dices
affrictu,
participationem
magnetis
factam
in
poris
chalybis,
aut
spondilibus
vitri.
misera
ex¬
cusatio?
nam
resina
abiegna,
per
se
coagu¬
latur
in
lapidis
duritiem,
quae
tum
ferrum
non
aliàs,
quàm
magnes
allicit.
Hic
saltem
fictitia
magnetis
participatio
subsidit.
(68)
Magnes
solo
allii
affrictu
polum
negli¬
git,
servata
sibi
interim
forma,
materia,
&
proprietatibus:
quia
nempe
per
alium
obdormiscit,
spiritualis
illa
sensatio
in
magnete:
quam
sensationem,
causam
uni¬
cam
actus
proprietatum
formalium,
iam
antea
perhibuimus,
debilis
utique
poli¬
tractus
foret,
qui
per
tot
coelorum
orbes,
vastamque
aëris
regionem,
per
tecta,
per
muros
transiret,
solum
vero
allii
succum
(aut
mercurii
fuliginem)
penetrare
nesci¬
ret,
constante
radice
materiali
eadem,
&
forma
lapidis
unica.
Natans
magnes,
parte
certa
ad
Bore¬
am,
altera
ad
austrum
fertur.
Igitur
si
istud
à
trahente
polo
fieret,
totum
latus
boreale
lapidis,
semper
à
polo
boreali
du¬
ceretur.
quod
falsum
est.
Nam
boreali
late¬
re,
si
ferrum
tetigerit,
non
illud
secun¬
dum
suam
proprietatem
ad
Boream,
sed
ad
austrum
inclinabit,
etsi
lapidis
pollen¬
ferro
adhęserit:
sin
vero
australi,
ferrum
tetigerit,
illud
ad
boream
vertet.
Item
magnes
qua
ad
boream
parte,
se
semper
inclinavit,
ultra
lineam
aequinoctii
ad
au¬
strum
tendit.
Adhuc
paulisper.
Magnes
scutellae
in¬
natans,
stagno
quieto,
si
boreali
parte
ver¬
sus
fuerit
ad
austrum
violenter:
statim
boreale
latus
Aquilonem
repetit,
velut
impete
ductu:
igitur
si
à
polo
ipso
ma¬
gnes
velleretur
ad
polum,
&
non
esset
spontanea
lapidis
directio,
necessariò
eo¬
dem
tractu,
tota
scutella
fluctitaret
&
tra¬
heretur
ad
ripam
aquilonarem.
quod
fal¬
sum
est;
directione
namque
borealis
late¬
ris
acquisita,
stant
super
aquam,
magnes
&
scutella
immobiles.
Est
igitur
in
ma¬
gnete
virtus
influentialis,
quę
citra
respe¬
ctum
propinquitatis
obiecti,
coelestium
more,
liberè
ad
polum
usque
fertur,
cum
sit
spontanea
magnetis
ad
polum
eradia¬
tio:
(69)
itaque
si
unica
naturalis
est
iam
reper¬
ta
virtus
in
sublunaribus,
ad
obiectum
lon¬
gissimè
distans,
diradians
(puta
in
magne¬
te)
satanae
nequaquam
adscribenda:
suf¬
ficienter
quoque
probatum
erit,
&
pares
plures
esse
posse
prorsus
naturales,
ut
in
exemplis
allatis
&
unguento
armario.
Magnes
itaque,
vel
ferrum
à
magne¬
te
contactum,
cum
sponte
se
ad
polum
con¬