Ad
cap.
3.
lib.
2
Alchymiae.
88
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
I.
daicique
petunt,
ad
quorum
imitationem
Pantheus,
in
sua
voarchadumia
duos
expressit
modos,
ex
quibus
posterior
sic:
id
est.
a.
b.
c.
d.
e.
f.
g.
h.
i.
k.
l.
m.
n.
o.
p.
q.
I.
s.
t.
u.
x.
y.
2.
ch.
ph.
th.
Ex
talibus
alphabetis
nonnulli
initiales
rerum
literas
pro
earum
notis
hieroglyphicis
habent,
prae¬
sertim
Chaldaicè,
Hebraiceue,
enunciatarum.
Nonnulli
ex
Cabala
transferunt
mirifica
signa,
&
astro¬
logi
cas
figuras,
de
quibus
amplius
disserere
superuacuum
est,
maximè
cum
nihil
tam
ineptè
pingi
queat,
quin
ex
Geometria
aliquis
color
ei
induci
possit,
&
ad
aliquam
figuram
inter
linguarum
elementa
re¬
duci.
In
praesens
Chymicam
monadem
cur
deseramus,
nulla
nobis
apparet
caussa.
Itaque
etiam
non
displicet
nobis
eorum
industria,
qui
characteres
essentiarum
ex
integris
aliqua
nota
hieroglyphica
in¬
signitis,
ita
effingunt,
vt
pateat
liquido,
modo
quis
gnarus
sit,
scriptionis
primae,
esse
quid
artificialiter
ex
illis
productum,
sicuti
indices
mercurii
sublimati
&
praecipitati
docent.
Ita
si
quis
vellet
martis
cro¬
cum,
indeque
extractum
florem
designare,
hanc
efformare
posset
effigiem
,
vt
crocum
magistralem
indicaret;
vt
florem,
hanc:
,
vel
.
Cerussa
plumbi
in
magisterio
ex
Saturni
charactere
deberet
ex¬
culpi,
nempe
vt
puncta
calcinationem
insinuarent.
Flos
sic:
.
Dorneiserus
male
obseruauit
fundamentum,
cum
eam
pinxit
.
Si
omnino
Zeta
litera
ternarii
specie
Indica
expressa
cerussam
signare
debuit
adiecta
nota
tamen
nullius
est
artis.
Album
hispanicum
quia
ex
plumbo
candido
per
corrosionem
&
reuerberatoriam
calcinationem
conficitur,
suae
materiae
signum
iure
sibi
vendicat,
&
ex
forma
sua
pingi
potest
2.
Aerugo
male
sic
&:
potius
ita.
Ex
venere
enim
est
&
eius
vitriolum
continet;
&
corrosionis
indicem
desiderat.
Lithargyrum
vulgus
aliquo
modò
expressit
ex
Saturni
char¬
actere
vel
,
quasi
inuersus,
mutatusque
sit
Saturnus.
Non
recte
ltaque
accommodatur
ad
stibium.
Istis
vero
inuersionibus
possumus
vti
in
liquoribus
calcium
designandis,
adiecta
aquae
nota;
vt
liquor
plumbi
sic
scribetur
vt
intelligamus
ealcinatum
Saturnum
diffluxisse
deliquio
in
aquam:
sed
aliter
oleum
nempe
in
hunc
modum
.
Ex
liquore
enim
fit
per
inclinationem.
Caetera
qui
sunt
ingeniosi,
facile
ex
horùm
exemplo
comminiscentur.
Alio
principio
vtuntur
hi,
qui
initiales
rei
literas
adaptant
signisicandae
essentiae
aut
magisterio,
vel
horum
initialem
figurae
adiiciunt:
vt
pro
coagulare:
pro
figere
calx
vitrioli
destillare:
sublimare.
Quidam
pingunt
res
vnde
ducta
meta¬
phora
est,
vel
conceptaculum
vulgo
vsitatum
vt:
caput
mortuum:
pro
aqua
vitae:
aut
coniiciunt
literas
in
schema,
quod
tamen
felicius
praestant
Ebraei,
Chaldaei,
Indi
etc.
vt
Spiritus
vini,
quasi
scripsissent
grantewein.
Huc
faciunt
abbreuiaturae
librariorum.
Et
tantum
quidem
de
his.
CAP.
VII.
De
vasis
muniendis,
sarciendis,
obstruendis.
Poteramus
sua
suis
instrumentis
vasisque
adiicere
munimenta
ferrumina,
opercula
&
reliqua.
Sed
quia
artifices
specialium
instrumentorum
varsetate,
singularitateque
partim
pro
arbitratu
luxuriant,
&
non
raro
ingenium
notitiamque
&
proprietatem
hoc
modo
ostentant:
partim
circumstantiarum
ratio
iniungit
illis
necessitatem
quandam,
vt
cogantur
vel
ex
tempore
nonnihil
inuenire,
in
quo
magisterium
perficiant:
aliqui
vero
etiam
in
multitudine
vasorum
artem
non
collocent;
imo
soleant
corrumpere
de¬
struereque
in
momenta,
diesque
suos
ex
aedificatos
furnulos
&
ex
oculis
remouere
organa,
vt
vix
vestigium
artificis
in
loco
elaborationis
liceat
tibi
deprehendere:
consultuis
iudicauimus,
in
vnum
caput
coniice¬
re,
quae
de
ista
re
inuenirentur
in
commentariis,
qui
ad
manum
fuerunt,
quaeque
nos
nostto
quoque
iu¬
dicio,
&
vsu
comprobauimus.
Inde
sumat
sibi
quilibet,
quod
commodum
erit.
Valeat
hic
quoque
illud
σαφεστερον
και
αμαθεστερον.
Qui
de
luto
audire
non
vult,
exeat
ex
hoc
sacrario.
Quędam
instrumenta
vasaque
oportet
ichneumonia
quadam
arte,
aut
salamandria
contra
vim
ignium,
spirituumque
violentiam
luto
communire,
&
veluti
lorica
induere,
&
incrustrare,
quòd
etiam
contra
externas
iniurias
collisionum
fa¬
cit,
quin
in
materiae
in
magnis
ignibus
imbecillitate,
fuga,
colliquatione,
saepe
numero
tota
spes
in
crusta
loricaque
externa
est,
tametsi
metallorum
excoctores
experiantur
ferrea
aereaque
organa
facile
vim
ignium
eludere
luti
praesidio,
vt
in
nasis
follium
cernere
est,
eorumque
capsulis.
Luto
Chymicus
illinit,
vel
à
ty¬
rone
illini
curat
vasa
vitrea,
cucurbitas,
phialas,
ampullas
conceptorias,
non
circa
fundos
tantum;
sed
&
colla,
brachia,
nasos,
si
ignis
vis
maior
est
adbibenda,
vt
in
reuerberio,
calcinationibus
destillationibus
validis,
caementationibus
&
huiusmodi
aliis.
Neque
enim
luto
opus
est
in
lento,
cineritio,
aut
balneo
leniore,
quanquam
nec
in
feruidis
facile
soleamus
vti
hac
materia,
nisi
Gypsi
instar,
ab
aquis
sit
tuta.
Saepe
magister
circumspectus
nudum
vas
vsurpat,
quod
non
auderet
tentare
imperitus.
Scire
nimirum
conuenit
vulcani
morem,
&
nihil
praecipitanter
facere.
Luto
incrustamus
nonnunquam
&
scutellas,
conchasque
fundotenus
in
quibus
super
prunis
aliquid
soluimus,
coagulamus,
aut
exiccamus
colora¬
musue.
Vasa
terrea
nisi
humorem
transmittant,
sintque
ex
argilla
debili,
aut
non
satis
cocta
firmataque
figuli¬
manu,
eodem,
armamus,
solidamusque
studio.
Quocirca
tum
fornaces,
tùm
catinos
intus
forisque,
prout¬
necessitas
operis
requirit
inducimus.
Idem
euenit
&
ferreis
ignem
validiorem
passuris.
Facile
enim
calcinatur
ferrum,
atque
etiam
à
spiritibus
fortibus
fumorum
debilitatur.
Sic
fornaculae
ferreae
incru¬
stantur;
pixides
caementatoriae,
canales,
opercula;
imo
&
lacunaria
trabeculaeque
&
podiae
eius
materiae,
Nonnunquam
cochlearia,
trullasque
fusorias,
&
forcipes,
oblinimus
intus
forisque.
Sed
satis
est
pręceptorum,
si
quis
scit
haec
ad
materiae
imbecillitatem,
igniumque
seu
diuturnitatem
seu
vehementiam,
&
externas
iniurias
ex
antiperistasi,
collisionibus
&c.
Item
commodiorem
tractationem
esse
referenda,
si
modo
volumus
&
bene