413
image2
De sceuastica artis.
Ichnographia, seu forma aedium spagiricarum iuxta fundamentum.
A. Ostium Orientale, cui adiecta ianua parua. B. Area subdialis, quae porticibus instrui & exorna¬
ri potest. C. Cochlea ad atrium inferius & medium. D. Hortus. E. Ambitus aquilonaris. F. Atrium in¬
ferius, seu vestibulum laboratorii. G. Laboratorium, χυμειον. H. Adytum cum cochlea in musaeum.
I. Turricula probatorii. K. Apotheca Chymica. L. Praeparatorium & contubernium. M. Cubiculum
laboratorum. N. Armamentarium, σκενοδοχειον. O. Coagulatorium. P. Lignile. Q. Fornix australis.
R. Oporotheca. S. Balneum: quod ex Regula Vitruuiana obtinere debebat locum Meridionalem, &
sane transferri poterat in hunc ipsum & cum lignili permutari. Sed in non necessariis noluimus scru¬
pulosi esse. Et ornatui firmitatique aedium consultum cupiuimus, & quia à Septentrione magis est
conclusum cauędium, non timendus vsque adeo Boreas est, praesertim luculento foco, Scytharum mo¬
re . T. Aphodeuterium. V. Crypta holerum, seu obsonodocheum. X. Cella vinaria, cuius spiracula me¬
ridionalia maxima ex parte debent esse clausa. In Septentrionem verti debuerat; sed à Germanorum
aëre minus est periculi; Et non semper naturae decor obseruari potest. Habenda interdum ratio com¬
modioris locorum dispensationis .Y. Cella laboratorii, quae recte austro obuertitur. Z. Aquagium,
quod tamen in area subsidiali vel horto ab initio constructum eo deriuari potius debet, vt sit vicinum
balanaeo. aa. Ostium cellae laboratorii. bb. Introitus cellae vinariae. cc. Balneum vaporis in aditu labo¬
ratorii. dd. Cineraria fornax. ee. Balneum simplex. fl. Descensorium. gg. Sublimatorium. hh. Focus
communis. ii. Reuerberium. kk. Destillatio inclinatoria. Il. Destillatio Serpentina. mm. Fimi capsa.
nn. Physeterium, quod tamen transferri in laboratorium potest, si id sit capacius. oo. Crypta carbona¬
ria, quàm aliqui imminentem laboratorio faciunt, vt inde deiici in officinam carbones queant. perp. Fur¬
num Philosophorum hic collocamus, vtpote in recessu secreto ab aliis officinae partibus. Est autem in
eo circulo vestigium turriculae, quam adytum & penetrale nominamus, ex quo magister ascendere in
musaeum potest, atque etiam posteriorem aedium partem seu cauaedium boreale adire. qq. Fornaculae
locus. Est enim iste circulus officinae probatoriae designatio, ad quàm intratur ex laboratorio. Fenestrae
tam adyti, quam probatorii, ab occasu ponuntur. Neque enim hic sequi Vitruuianam salubritatem pos¬
sumus. rr. Capsa probatoria, in qua libripendium. Transferri hoc potest in superius coenaculum pro
libitu. ss. Alueoli & cupae coagulatoriae ibi possunt locari, praesertim minores. tt. Destillationis laci¬
niariae angulus, in quo abacus statuendus cum suis vasis. uu. Preli statio. xx. Pulpita & tabulae ad prae¬
parandum; Ibi & porphyrium ad terendum. yy. Designatio piscinae. zz. Nitrariae, aluminariae, Chal¬
cantariae, etc. spacium.
CAP. IX.
Orthographia domus Chymici.
IChnographiam quomodocunque expressimus. Minus laboriosa est orthographia & seiographia,
quanquam Vitruuiana praecepta non vsquequaque obseruari queant, nisi respondeat arbitrio loci na¬
tura; Et nos Germaniam nostram non aestimamus momentis Italicis. Placuit hic Tristegi contignatio,
vt non solum necessitati, sed & dignitati non nihil tribueremus. A planta aedificii perducendus murus
vfque ad tectum est, isque intus vel totus concameratò opere distinguendus absoluendusque absque
lignis, vel vti lubet, trabibus ligneis exaedificandus, modo fornices toti sint lapidei, vna cum laborato¬
rio eiusque camino. Primus ordo conclauium ea continet, quae in ichnographia exposuimus. Eius te¬
ctum est pauimentum ordinis secundi, in quo habitationes, camerę caetera que partes plaeraeque mini¬
strant familiae. Distribuitur ex sciographia plantae in tres tractus. In Meridionalem, Orientalem, Occi¬
dentalemque ornamenta potiora sunt congesta. Ascendentibus itaque per cochleam statim occurrit
atrium medium lumen à cochlea, & lateribus accipiens, idque etiam salubritatis destinatione ab ortu.
De sinit hoc in laboratorii fornice. Nam id eo altitudinis eductum volumus, vt securior sit in eo ope¬
rum