413
103
De sceuastica artis.
Ista est Fachsiana sciographia ad mensuram quandam ab ipso positam accommodata: sed quae in
praesente delineatione ad circinum non congruit. Itaque intelligere possumus analogam. Vides autem
cineritio & ergasterio constare, & ex hoc in illud non aequaliter patere spacium, sed paulatim esse co¬
arctatum & in orbem nonnihil reductum vsque ad craticulam, quae ratio in nonnullis destillatoriis quo¬
que obseruari solet. Cum autem huius ratio in Alchymia ex ipso Fachsio sit producta, non erimus pro¬
lixiores. Confer saltem cum ea sequentes varietates:
Norimbergica ista forma appellat à loco fabricae suae, vti arbitramur, A. fornacula argillacea est ar¬
millis ferreis iuncta firmataque, ne inter operas rupta diffluat. Patet in summo. Ostium ergasterii iuxta¬
fundamentum est & à latere lunari forma exciditur. B. fundamentum seu potius pedamentum mobile
est, ex quo genere & tota fornacula. Habet capsae speciem ad recipiendos ex parte cineres, & vento ac¬
cessus praebendos. Itaque à latere foraminibus tribus rotundis confossum est: à fronte ostiolum exhi¬
bet quadratum. Dorsum quo portat fornaculam pro craticula sex est peruium fenestellis cineribus re¬
cipiendis & flatu transmittendo. C. operculum fornaculae summum cum manubrio. D. Tegula &
stioli claustrum: F. cineritii valuae. Itaque vtrumque instrumentum ad vtriusque, modum est conforma¬
tum. G. H. obiices tegulae I. patella, & O. forma cinerea maior. K. catinus fusorius. L. catinus triangulus liqua¬
torius M. malleus, quo adigitur pistillus, N. P. Pistilli, qui & monachi. Q. catillus cinereus, quam & copella¬
R. tubus sufflatorius, quo ex catellis deturbantur cineres & fauillae inspirante per eum magistro. S. pru¬
niceps. T. cochlear. V. forceps, quo catini argillacei prehendi possunt & ex igni transferri, vel in eum in¬
ferri X. catini maioris speciem repraesentat.
Septem formas fornacularum praecedente schemate exhibemus, vasque ex artificum commen¬
tariis, Agricolae, Erkeri, Budelii huc ascitas varietatis, & extemperaneae necessitatis aut etiam praesentis
fort nae causa: nobis etiam, qui liberaliter philosophari, & multa nosse cupimus in oblectamentum, vt
pateant
Kk 3
image 6